abstemius
abstemius, abstaining from drink, temperate, abstemious, moderate
abs-tēmĭus, a, um, adj. [cf. temetum and temulentus], abstaining from intoxicating drinks, temperate, sober, ἄοινος.
- I Lit.: sicca atque abstemia, Lucil. ap. Non. 68, 30: mulieres, Varr. ap. Non. ib.: vina fugit gaudetque meris abstemius undis, Ov. M. 15, 323 al.—Hence,
- II In gen.: i. q. sobrius, temperate, abstinent, moderate: abstemius, herbis vivis et urticā, Hor. Ep. 1, 12, 7.—Pleon.: mulieres vini abstemiae, Plin. 22, 24, 54, § 115.—
- B In later Lat. = jejunus, who is yet fasting, has not breakfasted, Aus. Idyll. praef. 11.
abs-tēmius, a, um (nach Gell. 10, 23, 1 u. Quint. 1, 7, 9 v. abs u. *temum = temetum [= sich berauschender Getränke enthaltend], nach dem spätern Gebrauch v. abstinere), enthaltsam, nüchtern, mäßig, I) eig.: a) als Eigenschaft, Varr. bei Non. 68, 32 (vgl. Gell. 10, 23, 1). Capit. Macrin. 13, 5. Hor. ep. 1, 12, 7. Ov. met. 15, 323: Ggstz. esculentus, Sidon. ep. 6, 1: Ggstz. esuriens, Fronto de fer. Als. 3. p. 226, 20 N.: verb. siccus atque abstemius, Lucil. sat. 6, 21: sobrius atque abstemius, Arnob. 2, 67: lector abstemius (Ggstz. poëta male sobrius), Auson. Griphus (XXVI) 1. p. 128, 11 Schenkl. - m. Genet., positorum, Hor. ep. 1, 12, 7: vini, Plin. 22, 115: vini cibique, Auson. prof. (XVI) 5, 20. p. 58 Schenkl. – meton., prandium, ein einfaches (ohne Genuß von Wein), Gell. 13, 30, 16. – b) momentan, noch nüchtern, in bezug auf Getränke, ieiunus adhuc et abstemius, noch ohne Speise u. Trank, Apul. apol. 58: in bezug auf Speisen, Ggstz. pransus, Auson. Griphus (XXVI) 1. p. 128, 22 Schenkl. – II) übtr., mit dem Seinigen zurückhaltend, geizig, Apul. dogm. Plat. 2, 15. p. 234 H.
æbstemus, abstinens
meminimus eum cuidam abbati ~io talia ‥ dixisse: ‥”propter abstinentiam istam extraordinariam ‥ peccabis.”
abstēmĭus, (16) a, um (abs et *temum), cf. temetum, cf. Quint. 1, 7, 9 ; Gell. 10, 23, 1 ; Pomp. Porphyr. Hor. Ep. 1, 12, 7), ¶ 1 qui sʼabstient de vin : Ov. M. 15, 323 ¶ 2 sobre, tempérant || [avec gén.] qui sʼabstient de : Hor. Ep. 1, 12, 7 ; Plin. 22, 115.
- 1. zich onthoudend, sober (van, in: gen.) [vini cibique; meton. prandium -um (zonder het genot v. wijn)];
- 2. (nog) nuchter (mbt. dranken, zonder tevoren gedronken te hebben); ➤ ieiunus adhuc et ~ nog zonder gegeten en gedronken te hebben;
- 3. (postklass.) niet vrijgevig, gierig.
prandium Abstemium. Vita B. Geraldi Auriliac. lib. 2. de quo Annal. Bened. tom. 3. pag. 462 :
Geraldus quemdam Monachum, nomine Aribertum ducebat secum, magnæ asbtinentiæ virum. Factum est aliquando ut deesset pulmentarium quo Abstemius ille cum pane vesceretur..... Cum forte reperit pisciculum in littore expositum et palpitantem qui ipso vidente de aqua exsilierat, tum vero consedentibus ad mensam comedit ille Abstemius de pisce parato.
abstēmius
adj.,
- abstaining from drink, temperate, abstemious, moderate: gaudet meris abstemius undis, O.: abstemius herbis vivis, H.