actuarius
actuarius, easily driven, swift
actŭārĭus, a, um., adj. [ago]
- that which is easily moved, swift, agile: navis, a swift sailer, Caes. B. G. 5, 1; Sall. Fragm. ap. Non. 535, 1, and Sisenn. ib. 534, 33; Liv. 25, 30: navigium, Caes. B. C. 1, 27; cf.: “actuariae naves sunt, quae velis simul et remis aguntur,” Isid. Or. 19, 1, 24: also, abs. actŭāria, ae, f., or actŭārium, ĭi, n., the same, Cic. Att. 5, 9; cf. Gell. 10, 25: limes, a road 12 feet wide between fields, Hyg. de Lim. p. 151: canes, hunting-dogs, hounds, acc. to Vel. Long. 2234 P.
actŭārĭus, ĭi (written by some actarius, to distinguish it from the preceding, Vel. Long. 2234 P., and so found in Inscr. Grut. 260; ap. Henzen, 6284), sc. scriba, m. [2. actus, II. B. 1.].
- I A short-hand writer, Suet. Caes. 55; Sen. Ep. 33, 9; cf. Lips. Tac. A. 5, 4.—
- II One who writes out accounts, Petr. 53.
1. āctuārius, a, um (ago), I) leicht in Bewegung zu setzen, schnell, canes, Vel. Long. de orthogr. (VII) 74, 11. – gew. actuaria navis, eine Art leichter, mit Segel- u. Ruderwerk versehener Schiffe, ein Schnellsegler, eine Brigantine, Sisenn. fr., Caes. u.a. (so auch subst., actuaria, ae, f., Cic. ad Att. 5, 9, 1): dass. navigium actuarium, Caes. u. Sall. fr. – II) zum Treiben eines Viehgespannes eingerichtet, limes, ein Weg zwischen zwei Äckern, zwölf Fuß breit, Gromat. vet. (vgl. Nissen Templum p. 17): dah. palus, Wegpfahl, Wegstange, ibid.
2. āctuārius, ī, m. (ago), I) der Geschwindschreiber, Sen. u. Suet.; vgl. Lipsius zu Tac. ann. 5, 4. – II) der Rechnungsführer, Buchhalter, Petr. 53, 1. – Insbes.: a) beim Heere = eine Art Proviantmeister, der den von den Magazinvorstehern gegen Quittung erhobenen Proviant an die einzelnen Heeresabteilungen zu verteilen hatte, Treb. Poll., Eutr. u.a.; vgl. Stewechius zu Veget. mil. 2, 19. Tzschucke zu Eutr. 9, 9. – b) actuarius sarcinalium principis iumentorum, ein kaiserl. Beamter, der das Herbeiholen der Pferde zum Fortschaffen des kaiserl. Gepäcks zu besorgen hatte, Amm. 15, 5, 3.
~ius,wraec [? sc. scip ]
~iis [l. ~ius ], acta qui facit
Origenes ‥ cui velox adeo ingenium ‥ fuisse perhibent ut vix septem ~ii sibi invicem succedentes viro satis essent dictanti
presens ‥ instrumentum ‥ per notarios, ‥ scribas et ~ios nostros [sc. archiepiscopi Cant. ] ‥ subscribi ‥ jussimus
1 āctŭārĭus, (13) a, um, facile à mouvoir : actuaria navis Cæs. G. 5, 1, 3 ; C. 1, 34, 2, vaisseau léger || [en parlant de chemins] où peut passer un attelage : Hyg. Grom. Const. lim. 168 ; 207.
2 āctŭārĭus, (14) ĭī, m. (actus), ¶ 1 sténographe : Sen. Ep. 33, 9 ; Suet. Cæs. 55 ¶ 2 teneur de livres, comptable : Petr. 53, 1 ¶ 3 intendant militaire : Treb. Tyr. 6, 3 ; Eutr. 9, 9 ; Aur. Vict. Cæs. 33, 13.
- 1. snelschrijver; notulist;
- 2. boekhouder, administrateur.
Agilis, velox. Item
āctuārius
adj.
- ago, easily driven, swift: navigia, Cs.: naves, L.