alter
alter, one, another, the one, the other
one of the two legions
first, second, third ...
- I Lit.
- A In gen.: nam huic alterae patria quae sit, profecto nescio, Plaut. Rud. 3, 4, 45 (750): necesse est enim sit alterum de duobus, Cic. Tusc. 1, 41, 97: altera ex duabus legionibus, Caes. B. C. 2, 20: mihi cum viris ambobus est amicitia; cum altero vero magnus usus, Cic. Clu. 42, 117: alter consulum, Liv. 40, 59: alter ex censoribus, id. 40, 52: in alterā parte fluminis legatum reliquit, on the other side, Caes. B. G. 2, 5; id. B. C. 3, 54: si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram, Vulg. Matt. 5, 39; 28, 1.—Hence: alter ambove, one or both; commonly in the abbreviation: A. A. S. E. V. = alter ambove si eis videretur: utique C. Pansa, A. Hirtius consules alter ambove S. E. V. rationem agri habeant, Cic. Phil. 5 fin. Wernsd.; cf. id. ib. 8, 11; 9, 7 fin.; 14, 14 fin.; cf. Brison. Form. pp. 218 and 219: absente consulum altero ambobusve, Liv. 30, 23: ambo alterve, S. C. ap. Front. Aquaed. 100 fin.—
- B Esp.
- 1.a In distributive clauses: alter ... alter, the one ... the other (cf. alius, II. A.): ὁ ἕτερος ... ὁ ἕτερος: Si duobus praefurniis coques, lacunā nihil opus erit. Cum cinere eruto opus erit, altero praefurnio eruito, in altero ignis erit, Cato R. R. 38, 9: alteram ille amat sororem, ego alteram, Plaut. Bacch. 4, 4, 68 (707); id. Am. 1, 2, 19 (481); 1, 2, 20 (482); Ter. Ad. 130: quorum alter exercitum perdidit, alter vendidit, Cic. Planc. 35; so id. Rosc. Am. 6, 16: namque alterā ex parte Bellovaci instabant; alteram Camulogenus tenebat, Caes. B. G. 7, 59 Herz.: conjunxit alteram (cortinam) alteri, Vulg. Exod. 36, 10; 36, 22; ib. Joan. 13, 14; ib. Rom. 12, 5.—
- b In same sense, unus ... alter, one ... the other, as in later Gr. εἷς μέν ... ἕτερος δέ: vitis insitio una est per ver, altera est cum uva floret; ea optima est, Cato R. R. 41, 1: Phorm. Una injuria est tecum. Chrem. Lege agito ergo. Phorm. Altera est tecum, Ter. Phorm. 984: uni epistolae respondi; venio ad alteram, Cic. Fam. 2, 17, 6: nomen uni Ada, et nomen alteri Sella, Vulg. Gen. 4, 19; ib. Matt. 6, 24: Erant duae factiones, quarum una populi causam agebat, altera optimatium, Nep. Phoc. 3, 1; Liv. 31, 21: consules coepere duo creari, ut si unus malus esse voluisset, alter eum coërceret, Eutr. 1, 8: Duo homines ascenderunt in templum, unus pharisaeus et alter publicanus, Vulg. Luc. 18, 10 al.—
- c Sometimes a subst., or hic, ille, etc., stands in the place of the second alter: Epaminondas ... Leonidas: quorum alter, etc ... Leonidas autem, etc., Cic. Fin. 2, 30, 97; so Vell. 2, 71, 3: alter gladiator habetur, hic autem, etc., Cic. Rosc. Am. 6, 17: quorum alteri Capitoni cognomen est, iste, qui adest, magnus vocatur, id. ib.: alterum corporis aegritudo, illum, etc., Flor. 4, 7.—Sometimes
- α one alter is entirely omitted (cf. alius, II. A.; ἕτερος, L. and S. I. 2.): duae turmae haesere: altera metu dedita hosti, pertinacior (sc. altera), etc., Liv. 29, 33: hujus lateris alter angulus ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat, Caes. B. G. 5, 13; or
- β the form changed: dialecticam adjungunt et physicam, alteram quod habeat rationem .... Physicae quoque etc., Cic. Fin. 3, 21, 72, and 3, 22, 73. —Sometimes a further distributive word is added: alter adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans, Sen. Ep. 66, 39: alter in vincula ducitur, alter insperatae praeficitur potestati, alius etc., Amm.14, 11.—
- d In plur.: nec ad vivos pertineat, nec ad mortuos; alteri nulli sunt, alteros non attinget, Cic. Tusc. 1, 38, 91: alteri dimicant, alteri victorem timent, id. Fam. 6, 3: binas a te accepi litteras; quarum alteris mihi gratulabare ... alteris dicebas etc., in one of which, ... in the other, id. ib. 4, 14: quorum alteri adjuvabant, alteri etc., Caes. B. G. 7, 17: duplices similitudines, unae rerum, alterae verborum, Auct. ad Her. 3, 20. —
- e The second alter in a different case: alter alterius ova frangit, Cic. N. D. 2, 49: uterque numerus plenus, alter alterā de causā habetur, Macr. Somn. Scip. 2: qui noxii ambo, alter in alterum causam conferant, Liv. 5, 11: alteri alteros aliquantum attriverant, Sall. J. 79, 4; so id. ib. 42, 4; 53, 7 al. —Also with alteruter: ne alteruter alterum praeoccuparet, Nep. Dion. 4, 1.—With unus: quom inter nos sorderemus unus alteri, Plaut. Truc. 2, 4, 30 (381): dicunt unus ad alterum, Vulg. Ez. 33, 30: ne unus adversus alterum infletur pro alio, ib. 1 Cor. 4, 6.—With uterque: uterque suo studio delectatus contempsit alterum, Cic. Off. 1, 1, 4: utrique alteris freti finitimos sub imperium suum coëgere, Sall. J. 18, 12.—With nemo, nullus, neuter: ut nemo sit alteri similis, Quint. 2, 9, 2: cum tot saeculis nulla referta sit causa, quae esset tota alteri similis, id. 7, prooem. 4: neutrum eorum contra alterum juvare, Caes. B. C. 1, 1, 3: ut neutra alteri officiat, Quint. 1, 1, 3.—After two substt., the first alter generally refers to the first subst., and the second to the second: Philippum rebus gestis superatum a filio, facilitate video superiorem fuisse. Itaque alter semper magnus, alter saepe turpissimus, Cic. Off. 1, 26; cf. Plaut. Am. 1, 2, 21 (483); Brem. ad Suet. Claud. 20.—Sometimes the order is reversed: contra nos (summa gratia et eloquentia) raciunt in hoc tempore; quarum alteram (i. e. eloquentiam) vereor, alteram (i. e. gratiam) metuo, Cic. Quinct. 1; so id. Off. 3, 18; 1, 12; cf. Spald. ad Quint. 9, 2, 6.—
- 2 As a numeral = secundus, the second, the next, ὁ ἕτερος: primo die, alter dies, tertius dies, deinde reliquis diebus etc., Cic. Verr. 2, 1, 7: proximo, altero, tertio, reliquis consecutis diebus non intermittebas etc., id. Phil. 1, 13 Wernsd.: quadriennio post alterum consulatum, id. Sen. 9: die altero, Vulg. Jos. 10, 32: alteris Te mensis adhibet deum, i. e. at the dessert (= mensā secundā), Hor. C. 4, 5, 31.—So, alterā die, the next day, τῇ ἄλλῃ ἡμέρᾳ, τῇ ἑτέρᾳ: se alterā die ad conloquium venturum, Caes. B. C. 3, 19; Vulg. Gen. 19, 34; ib. Matt. 27, 62: die altero, ib. Num. 11, 32; ib. Jos. 5, 11 al.—So in comparative sense: alterā die quam a Brindisio solvit, in Macedoniam trajecit, Liv. 31, 14; Suet. Vit. 3: intermittere diem alterum quemque oportet, every other day, Cels. 3, 23; 3, 13; 4, 12: Olea non continuis annis, sed fere altero quoque fructum adfert, Col. R. R. 5, 8.—With prepp.: qui (Ptolemaeus) tum regnabat alter post Alexandream conditam, next after, Cic. Off. 2, 23, 82; so, fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, the second or next after him, Verg. E. 5, 49: alter ab undecimo jam tum me ceperat annus, id. ib. 8, 39.—Hence,
- b Also with tens, hundreds, etc.: accepi tuas litteras, quas mihi Cornificius altero vicesimo die reddidit, on the twenty-second day, Cic. Fam. 12, 25 Manut.: anno trecentesimo altero quam condita Roma erat, in the three hundred and second year, Liv. 3, 33: vicesima et altera laedit, Manil. 4, 466.—
- c So of a number collectively: remissarios pedum XII., alteros pedum X., a second ten, Cato R. R. 19, 2: ad Brutum hos libros alteros quinque mittemus, Cic. Tusc. 5, 41, 121: basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum, Cat. 5, 7.—So with the numeral understood: aurea mala decem misi; cras altera (sc. decem) mittam, a second ten, Verg. E. 3, 71.—Hence,
- d Unus et alter, unus atque alter, unus alterque, the one and the other.
- α For two (as in Gr. εἷς καὶ ἕτερος): unus et alter dies intercesserat, Cic. Clu. 26: adductus sum tuis unis et alteris litteris, id. Att. 14, 18: et sub eā versus unus et alter erunt, Ov. H. 15, 182; so Suet. Tib. 63; id. Calig. 56; id. Claud. 12 (cf. id. Gram. 24: unum vel alterum, vel, cum plurimos, tres aut quattuor admittere).—
- β More freq. of an indef. number, one and another; and: unusalterve, one or two: Unus et item alter, Ter. And. 77: mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit, Cic. Fam. 3, 9; so id. Clu. 13, 38; 13, 26: versus paulo concinnior unus et alter, Hor. Ep. 2, 1, 74; so id. S. 1, 6, 102; 2, 5, 24; id. A. P. 15: ex illis unus et alter ait, Ov. F. 2, 394; id. Am. 2, 5, 22; Petr. 108; Plin. Pan. 45 Schwarz; cf. id. ib. 52, 2; Suet. Caes. 20; id. Galb. 14 al.: paucis loricae, vix uni alterive cassis aut galea, Tac. G. 6.—
- e Alterum tantum, as much more or again, twice as much (cf. Gr. ἕτερον τοσοῦτον or ἕτερα τοσαῦτα): etiamsi alterum tantum perdundum est, perdam potius quam sinam, etc., Plaut. Ep. 3, 4, 81 (517); so id. Bacch. 5, 2, 65 (1184): altero tanto aut sesqui major, Cic. Or. 56, 188: altero tanto longior, Nep. Eum. 8, 5; so Dig. 28, 2, 13: numero tantum alterum adjecit, Liv. 1, 36; so id. 10, 46; Auct. B. Hisp. 30; Dig. 49, 14, 3 al.—
- f Alteri totidem, as many more: de alteris totidem scribere incipiamus, Varr. L. L. 8, 24 Müll. —
- g To mark the similarity of one object to another in qualities, etc., a second, another (as in English, a second father, my second self, and the like). So,
- α With a proper name, used as an appellative (cf. alius, II. G.): Verres, alter Orcus, Cic. Verr. 2, 4, 50: alterum se Verrem putabat, id. ib. 5, 33 fin.: Hamilcar, Mars alter, Liv. 21, 10.—
- β With a com. noun: me sicut alterum parentem observat, Cic. Fam. 5, 8: altera patria, Flor. 2, 6, 42 al.—
- γ Alter ego, a second self, of very intimate friends (in the class. per. perh. only in Cic. Ep.; cf. ὁ ἑταῖρος, ἕτερος ἐγώ, Clem. Al. 450): vide quam mihi persuaserim te me esse alterum, Cic. Fam. 7, 5: me alterum se fore dixit, id. Att. 4, 1: quoniam alterum me reliquissem, id. Fam. 2, 15; Aus. praef. 2, 15.—
- δ Alter idem, a second self, like ἕτεροι αὐτοί, Arist. Eth. M. 8, 12, 3 (on account of the singularity of the expression, introduced by tamquam): amicus est tamquam alter idem, Cic. Lael. 21, 82.—
- 3 The one of two, either of two, without a more precise designation, for alteruter: non uterque sed alter, Cic. Ac. 2 (Luc.), 43, 132: fortasse utrumque, alterum certe, id. Att. 11, 18: melius peribimus quam sine alteris vestrūm vivemus, Liv. 1, 13: nec rogarem, ut mea de vobis altera amica foret, Ov. A. A. 3, 520: ex duobus, quorum alterum petis, etc., Plin. Ep. 1, 7, 3: ex duobus (quorum necesse est alterum verum), etc., Quint. 5, 10, 69: ac si necesse est in alteram errare partem, maluerim etc., id. 10, 1, 26; 1, 4, 24; 9, 3, 6 al.—Once also with a negative, neither of two: hos, tamquam medios, nec in alterius favorem inclinatos, miserat rex, Liv. 40, 20, 4.—
- II Transf.
- A Another of a class = alius (as opp. to one's self, to another); subst., another, a neighbor, a fellow-creature, ὁ πέλας (so sometimes ἕτερος, Xen. Cyr. 2, 3, 17); cf. Ochsn. Eclog. 90 and 458 (alter designates the similarity of two objects; alius a difference in the objects contrasted): SI. INIVRIAM. FAXIT. ALTERI., Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1: qui alterum incusat probri, eum ipsum se intueri oportet, Plaut. Truc. 1, 2, 58 (152); id. Am. prol. 84: mox dum alterius abligurias bona, quid censes dominis esse animi? Enn. ap. Don. ad Ter. Phorm. 339: ut malis gaudeant atque ex incommodis Alterius sua ut comparent commoda, Ter. And. 627: qui alteris exitium paret, etc., Att. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39: qui nihil alterius causā facit et metitur suis commodis omnia, Cic. Leg. 1, 14: ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso, id. Off. 1, 17, 56; 1, 2, 4: scientem in errorem alterum inducere, id. ib. 3, 13, 55 et saep.: cave ne portus occupet alter, Hor. Ep. 1, 6, 32 Schmid.: nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter, id. S. 1, 1, 40; 1, 5, 33: canis parturiens cum rogāsset alteram, ut etc., Phaedr. 1, 19: nec patientem sessoris alterius (equum) primus ascendit, Suet. Caes. 61; id. Tib. 58: in quo judicas alterum, te ipsum condemnas, Vulg. Rom. 2, 1: nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius, ib. 1 Cor. 10, 24; 14, 17: sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero, ib. Gal. 6, 4 al.—Hence, alter with a neg., or neg. question and comp., as an emphatic expression (mostly ante-class.; cf. alius, II. H.): scelestiorem nullum illuxere alterum, Plaut. Bacch. 2, 3, 22 (256): scelestiorem in terrā nullam esse alteram, id. Cist. 4, 1, 8 (660): qui me alter audacior est homo? id. Am. 1, 1, 1 (153); id. Ep. 1, 1, 24 (24).—
- B The other, the opposite: alterius factionis principes, the leaders of the opposite party, Nep. Pelop. 1, 4 (cf. id. ib. 1, 2: adversariae factioni): studiosiorem partis alterius, Suet. Tib. 11. —
- C In gen., different: quotiens te speculo videris alterum, Hor. C. 4, 10, 6: abeuntes post carnem alteram (Gr. ἕτερος, q. v. L. and S. III.), Vulg. Jud. 7.—
- D In the lang. of augury, euphem. for infaustus, unfavorable, unpropitious, Fest. p. 6 (v. L. and S. Gr. Lex. s. v. ἕτερος, III. 2.).☞ The gen. alterius commonly serves as gen. of alius instead of alīus, Cic. Fam. 15, 1, 1; id. Att. 1, 5, 1; 1, 20, 2; Caes. B. G. 1, 36, 1; Sall. C. 52, 8; Liv. 21, 13, 3; 22, 14, 4; 26, 8, 2; 28, 37, 6 al.; Col. 8, 17, 2; 11, 2, 87; 12, 22, 2; Sen. Ep. 72, 10; 102, 3; id. Ben. 4, 3, 1; id. Ot. Sap. 4, 1; id. Brev. Vit. 16, 2; id. Q. N. 2, 34, 1 al.; Quint. 7, 9, 8; 8, 3, 73 al.; Tac. A. 15, 25; id. H. 2, 90; Plin. Ep. 10, 114, 2; Suet. Caes. 61; id. Tib. 58 al.; Gell. 2, 28 al.—It also stands as correlative to alius: alius inter cenandum solutus est, alterius continuata mors somno est, Sen. Ep. 66, 39: cum inventum sit ex veris (gemmis) generis alterius in aliud falsas traducere, Plin. 37, 12, 75, § 197; Plin. Pan. 2, 6 (Neue, Formenl. II. p. 216).☞ ‡ altĕras, adv. [alter], for alias, acc. to Paul. ex. Fest. p. 27 Müll.
B) insbes.: 1) als Formel in Senatsbeschl. usw.: alter ambove, S.E.V. (= si eis od. iis videbitur od. videatur), der eine (der beiden Konsuln) oder beide, wenn usw., Uti C. Pansa, A. Hirtius Coss., alter ambove, S.E.V., cognoscerent, qui ager iis coloniis esset, Cic. Phil. 5, 53; u. so ibid. 8, 33; 9, 16; 14, 37: umgekehrt, Q. Aelius, Paulus Fabius Coss. ambo alterve, si iis videbitur, SC. b. Frontin. aqu. 100 extr.
2) der andere = zweite (secundus), a) übh.: proximo, altero (zweitnächsten), tertio die, Cic.: quadriennio post alterum consulatum, Cic.: fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, du bist nun der zweite nach jenem, Verg. – bei Zehnern u. Hunderten, altero vicesimo die, am 22. Tage, Cic.: annus alter ab undecimo, das 12., Verg.: anno trecentesimo altero (im 302. Jahre), quam Roma condita erat, Liv. – b) unus et (od. atque od. aut od. vel) alter, unus alterque, unus alter, der eine u. der andere (s. Heß Tac. dial. 21. p. 142. Schmidt Iuven. 7, 165), α) bestimmt = einer oder zwei, unus et alter dies, Cic. – β) unbestimmt = der eine u. der andere, der u. jener = etliche, einige wenige u. dgl., Ter., Cic. u.a. – c) alterum tantum, noch einmal-, doppelt so viel, Cic. u. Liv.: altero tanto longior, noch einmal so lang, Nep.: u. so altero tanto maior, Cic.
3) bei Nom. appellat. u. appellat. gebrauchten Nom. propr. = hinsichtlich der Eigenschaften dem genannten Appellativum gleich, unser ein anderer, ein zweiter, me sicut alterum parentem diligit, Cic.: alter Verres, Cic.: prope Hannibal alter, Aur. Vict.: prope alter Camillus, Claud.: u. so alter ego, ein zweites Ich (von sehr vertrauten Freunden), Cic.: u. tamquam alter idem, gleichsam das zweite Selbst, Cic. de amic. 80.
4) der andere = entgegengesetzte, ripa, das jenseitige, Caes.: acies, Liv.: pars altera, die Gegenpartei, Cic., Liv. u.a.: ebenso factio, Nep.: fortuna, Liv. – dah. poet., ander = der frühern Beschaffenheit nach verschieden, verändert, metuit secundis alteram sortem, Hor. carm. 2, 10, 13 sq.: u. quoties te speculo videris alterum, als einen andern, ganz verändert (also »unschöner«), Hor. carm. 4, 10, 6. – u. in der Augurspr. euphemist., altera avis = infausta, »ein unglückbringender V.«, nach Paul ex Fest. 7, 1.
II) übtr., der (die) Andere = der Nächste, der Mit- od. Nebenmensch (ὁ πέλας, ὁ πλησίον; vgl. Ochsner Cic. ecl. p. 90 u. 458), qui alteri exitium parat, eum scire oportet etc., Enn. fr.: qui alterum incusat probri, eum ipsum se intueri oportet, Plaut.: qui nihil alterius causā facit, Cic. – dah. alter mit einer Negation od. einer negativen Frage u. dem Komparativ, verstärkend wie kein Zweiter für »kein anderer übh.«, sol scelestiorem nullum illuxit alterum, Plaut.: qui me alter audacior homo? Plaut.; u. so Hor. sat. 1, 1, 40 u. 1, 5, 33: u.m. Abl. compar., neque mest (als ich) Athenis alter hodie quisquam, quoi credi recte aeque putent, Plaut. asin. 492 sq.
➳ Dat. masc. altero, Cic. de nat. deor. 2, 66 ed. Schoem. (Baiter u. Müller alteri). Carm. epigr. 192, 3; arch. alterei, Corp. inscr. Lat. 1, 198, 76; öfter Dat. fem. alterae, Plaut. rud. 750. Ter. heaut. 271; Phorm. 928. Caes. b.G. 5, 27, 5. Nep. Eum. 1, 6. Col. 5, 11, 10. – Im Verse synk. altrius, altri, altris, s. Lorenz Plaut Pseud. 345. Brix Plaut. capt. prol. 8. Ribbeck Comic. Coroll. p. X sq. Röper Philol. 15, 294. A. 24. – Wegen der Quantität der Pänultima in alterius s. Prisc. 6, 37 u. bes. Ritschl opusc. 2, 662 sqq. u. 667 sqq. u. 694 sqq.
prior felix Rufina vocatur, / altera posterior florens aetate Secunda
tertio vel ~ero anno
~era [occasio ] nec merito minus quam numero secunda
fuerunt occisi tunc dominus J. S. miles ‥ cum dcc hominibus ~erius gradus
ultima brevis valet duo tempora et vocatur ~era brevis
longarum duplicium quedam sunt duplices longe que recte vocantur et quedam sunt duplices longe que ~ere nominantur
pars aliquota bis sumpta dicitur aliquota media vel ~era
ecce Thomas noster, Joseph ~er, ‥ ~er in spiritu et virtute Helyas
Hibernia ‥ quasi ~er orbis
quod si quisquam propriam expulerit conjugem ‥, nulli ~eri copuletur(
proco ‥ quo non praestantior alter
gravidam me ‥ reliquit nec est ~er qui juvenem istum genuerat
ad hoc Robertus venerat ut ‥ pene se ~ero vagaretur
mittimus ad vos Henricum de R. se ~um
Johanni de A. se solo ‥; Radulfo M. se ~ero ‥; Willelmo de F. se tercio
debent habere unum tassatorem per ~erum annum in horeo domini abbatis in autumpno
quolibet ~ero anno dabunt ‥ iiij virgas panni
venit ~era die usque Cadomum
habebunt a domino manerii ~erum meliorem multonem
habebit ‥ j multon’ alteram [sic ] meliorem in falda domini
se ‥ vitae ~erius ingressui paravit
de his omnibus habet Willelmus medietatem et rex ~eram
nec potuit ‥ gesticulatio ‥ exprimere quantum eorum uterque gauderet ex ~ero
Jacobo †altri compotancium
~eri compotancium
unus ut aethereos ‥ campos, / alter sic herebum lustrat
[cometarum ] una diei, ~era noctis praecurrebat exortum
harum unam habet episcopus, ‥ presbiter vero habet ~eram
duas ‥ insulas, unam majorem et ~eram minorem
quorum alter Cosmas, Damianus dicitur alter
postea emit ~er ab ~ero partem suam
sunt duo ‥ genera largorum: ~i prodigi, ~i liberales dicuntur
~ero humero seipsum precedere videtur, ~ero sequi
~er ~erius maritali federe conjungi affectavit
si ~era dictarum Mabilie vel Angnetis in misericordiam ‥ inciderit
vel eorum ~eri qui diucius vixerit
sic duo non duo sunt, sic alter vivit utrumque
in denariis solutis J. W. ‥ et J. S. ‥, ~eri eorum xij d., ij s.
ut nullus episcoporum se praeferat ~eri(
prosit unusquisque ~eri arte sua
navigium vertis litus ad alterius
stellarum coreas applicationesque unius ad ~eram
hominum ~erius religionis
melius forum dabit domino quam ~eri homini
pro stranglino et polan et [milliario ] cujuslibet ~erius nigri operis
nullus ~erius diocesis ‥ admittatur ad celebrandum divina
sic fuit hoc hydrae scissum caput; attamen altrum / illi succrevit
testibus hiis, Alano constabulario, Eudone ~erius [sc. Eudonis ] filio
alter et est hodie quam fuit orbis heri
dicitur mixtio miscibilium ~erorum unio
licet dominium Dei sit ~erius racionis a dominio humano
aureus axis erat, nec temo fit alter ab auro
➳ formes rares : dat. masc. alterei CIL 1, 583, 76 ; altero CLE 192, 3 || dat. fém. alteræ Pl. Rud. 750 ; Ter. Haut. 271 ; Phorm. 928 ; Cæs. G. 5, 27, 5 [α]; Nep. Eum. 1, 6 ; Col. Rust. 5, 11, 10 ; Gell. 7, 7, 1.
- 1. de een, de ander (v. twee) (terwijl alius wordt gebruikt voor een ander in geval v.e. groter aantal); ➤ ~ exercitus; ~ consulum; ~ ex censoribus; ~ de duobus; ambo imperatores Romani aut ~ ex illis; alter . . . alter de een . . . de ander: alter perdidit, alter vendidit; alteri . . . alteri de ene groep . . . de andere: alteri dimicant, alteri victorem timent; het tweede alter vaak in een andere naamval: alter alteri inimicus vijandig jegens elkaar; alteri alteros aliquantum attriverant;
- 2. de ander = tegenovergesteld, tegen-; ➤ ripa altera de overzijde; pars (of factio) altera tegenpartij; — (poët.) anders, verschillend: metuit secundis alteram sortem;
- 3. naaste, medemens; ➤ qui alteri exitium parat;
- 4. een tweede (van dezelfde aard); ➤ ~ Verres; me sicut alterum parentem diligit als een tweede vader;
- 5. (als telwoord) (a) de tweede; ➤ altero vicesimo die op de 22e dag; altero die; (b) alterum tantum twee keer zoveel; altero tanto longior nog eenmaal zo lang.
他。另一。一。第二。— alterum obstrepit 彼此阻攪。Altero quoque die 隔一日。 Alter nullus vel nemo alter 無別人。Mars alter 似馬兒徳。— ego 猶我之友。— ab illo 他的 第二。掇硾。
Suggest a Translation
See an image
Alius, apud Tertullian. de Cultu femin. cap. 2. et in leg. 2. Cod. Theod. de Pistoribus. (14, 3, 19.)
De quo Altero dimidio jugero non datur decima, quia decima de eodem Altero dimidio jugero cedenda, etc.
- 2 AL-, one, another, the one, the other(of two): necesse est sit alterum de duobus: altera ex duabus legionibus, Cs.: alter consulum, L.: in alterā parte fluminis legatum reliquit, on the other side, Cs.: ut consules alter ambove cognoscerent, one or both: absente consulum altero ambobusve, L.— Alter ... alter, the one ... the other, the former ... the latter: curemus aequam uterque partem; ut alterum, ego item alterum, T.: quorum alter exercitum perdidit, alter vendidit: nec ad vivos pertineat, nec ad mortuos; alteri nulli sunt, alteros non attinget: quorum alteri adiuvabant, alteri, etc., Cs.: qui noxii ambo, alter in alterum causam conferant, L.—Unus ... alter, one ... the other: Ph. Una iniuria est tecum ... altera est tecum, T.: uni epistulae respondi, venio ad alteram. — Opp. to other distributive words: alter gladiator habetur, hic autem, etc.: lateris alter angulus ad orientem solem, inferior ad, etc., Cs.: ne alteruter alterum praeoccuparet, N.: uterque suo studio delectatus contempsit alterum: neutrum eorum contra alterum iuvare, Cs.—Esp., as a numeral, the second, next(cf. secundus): primo die ... alter dies ... tertius dies: proximo, altero, tertio, reliquis consecutis diebus: sive iterum Sulla sive alter Marius: alteris Te mensis adhibet deum, i. e. at the dessert, H.— So, alterā die, the next day: altero die quam, on the next day after, L.— With praepp.: qui tum regnabat alter post Alexandream conditam, next after: Fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, the next after him, V.—In compound numbers: litteras altero vicensimo die reddidit, on the twenty-second day.—Of a number collectively: hos libros alteros quinque mittemus, a second series of five: Aurea mala decem misi; cras altera (sc. decem) mittam, V.— In the phrase, unus et alter, unus atque alter, unus alterque, the one and the other.—Usu. of an indef. number, one and another, a couple, one or two: Unus et item alter, T.: unum et alterum diem desiderari: versus paulo concinnior unus et alter, H.—Rarely of a definite number, two: unus et alter dies intercesserat.—Alterum tantum, as much more, as much again, twice as much: altero tanto longior, N.: numero tantum alterum adiecit, L.— Of quality or character, a second, another, i. e. very like: Verres, alter Orcus: alter ego: amicus est tamquam alter idem, a second self.—The one of two, either of two(for alteruter): non uterque sed alter: sine alteris vestrum vivere, L.— Meton., another(for alius): victis non ad alterius praescriptum imperare, Cs.: si nullius alterius nos pudet, nobody else, L.—Hence, a neighbor, fellow-creature: ex incommodis Alterius sua ut conparent commoda, T.: nihil alterius causā facere.—The other, the opposite: alterius factionis principes, the leaders of the opposite party, N.—Different, changed: quotiens et specula videris alterum, H.
-
…esse belli ut qui vicissent iis quos vicissent quem ad modum vellent imperarent. Item populum Romanum victis non ad alterius praescriptum, sed ad suum arbitrium imperare consuesse. Si ipse populo Romano non praescriberet quem ad modum suo iure…
Julius Caesar, Gallic War
-
…summum in cruciatum se venturos viderent. Locutus est pro his Diviciacus Haeduus Galliae totius factiones esse duas ; harum alterius principatum tenere Haeduos, alterius Arvernos. Hi cum tantopere de potentatu inter se multos annos contenderent, factum esse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sustinerent, quod non longius hostes aberant quam quo telum adigi posset, proelii committendi signum dedit. Atque in alteram item cohortandi causa profectus pugnantibus occurrit. Temporis tanta fuit exiguitas hostiumque tam paratus ad dimicandum animus ut non modo…
Julius Caesar, Gallic War
-
…viderent. Locutus est pro his Diviciacus Haeduus Galliae totius factiones esse duas ; harum alterius principatum tenere Haeduos, alterius Arvernos. Hi cum tantopere de potentatu inter se multos annos contenderent, factum esse uti ab Arvernis Sequanisque Germani…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, in eorum finibus consedisset tertiamque partem agri Sequani, qui esset optimus totius Galliae, occupavisset et nunc de altera parte tertia Sequanos decedere iuberet, propterea quod paucis mensibus ante Harudum milia hominum XXIIII ad eum venissent, quibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…flumen Rhodanum, vix qua singuli carri ducerentur, mons autem altissimus impendebat, ut facile perpauci prohibere possent ; alterum per provinciam nostram, multo facilius atque expeditius, propterea quod inter fines Helvetiorum et Allobrogum, qui nuper pacati…
Julius Caesar, Gallic War
-
…venientes sustineret. Ita ancipiti proelio diu atque acriter pugnatum est. Diutius cum sustinere nostrorum impetus non possent, alteri se, ut coeperant, in montem receperunt, alteri ad impedimenta et carros suos se contulerunt. Nam hoc…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, quam in Gallia duxerat a fratre missam utraque in ea fuga periit ; duae filiae harum altera occisa, altera capta est. C. Valerius Procillus, cum a custodibus in fuga trinis catenis vinctus traheretur, in ipsum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…loci natura Helvetii continentur una ex parte flumine Rheno latissimo atque altissimo, qui agrum Helvetium a Germanis dividit ; altera ex parte monte Iura altissimo, qui est inter Sequanos et Helvetios ; tertia lacu Lemanno et flumine Rhodano ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ut sine periculo ad eum portari possent efficiebat. In eo flumine pons erat. Ibi praesidium ponit et in altera parte fluminis Q. ; Titurium Sabinum legatum cum sex cohortibus relinquit ; castra in altitudinem pedum XII vallo fossaque…
Julius Caesar, Gallic War