anceps
anceps, (that has two heads, two-headed); wavering, doubtful, uncertain, hazardous, critical
- I Lit., that has two heads, twoheaded (cf.: biceps, praeceps, etc.; so only in the poets): Janus, Ov. M. 14, 334; so id. F. 1, 95 (cf.: Janus bifrons, Verg. A. 7, 180). —Hence also of a mountain which has two summits, two-peaked: acumen, Ov. M. 12, 337.—
- II In gen.
- A.1 Of an object whose qualities have significance in two respects, double, that extends on two opposite sides (while duplex is an object that exists in separate forms, twice. Thus anceps sententia is an opinion which wavers, fluctuates between two decisions, while duplex sententia is a twofold opinion): Post altrinsecus ancipes securiculast, the axe cuts on two sides, is two-edged, Plaut. Rud. 4, 4, 114 (1158); so, ferrum, Lucil. ap. Non. p. 245, 17, and Lucr. 6, 168: securis, Ov. M. 8, 397 al.—Also, poet., of the contrast between great heat and cold: Ancipiti quoniam mucroni utrimque notantur, since things are marked by double point, i. e. one at one, another at the other end, Lucr. 2, 520: bestiae quasi ancipites in utrāque sede viventes, amphibious animals, Cic. N. D. 1, 37; so in the histt. freq. of an attack, a contest, etc., on two different sides, Caes. B. G. 7, 76: ita ancipiti proelio diu atque acriter pugnatum est, double, because contending with enemies both in front and in the rear, id. ib. 1, 26 Herz.; so id. B. C. 3, 63; Nep. Them. 3, 3: periculum, Sall. J. 38, 5: ancipitem pugnam hostibus facere, double, as given by horse and foot, Tac. A. 6, 35: ancipiti metu et ab cive et ab hoste, twofold, Liv. 2, 24; so, anceps terror, id. 34, 21; Tac. Agr. 26: tumultus, Liv. 32, 30: tela, shot or hurled from both sides, id. 37, 11: ancipitia munimenta, on two sides, id. 5, 1 al.—
- 2 Trop., twofold: propter ancipitem faciendi dicendique sapientiam, Cic. de Or. 3, 16: ancipites viae rationesque et pro omnibus et contra omnia disputandi, id. ib. 3, 36: adferre ancipitem curam cogitandi, a twofold care of thought, id. Off. 1, 3, 9; so Tac. A. 2, 40: jus anceps, the uncertainties of law, Hor. S. 2, 5, 34 al.—
- B Wavering, doubtful, uncertain, unfixed, undecided (the prevalent signif. in Cic.): anceps fatorum via, Cic. Somn. Scip. 2: incertus exitus et anceps fortuna belli, id. Marcell. 5: anceps proelii fortuna, Tac. H. 3, 18: oraculum, Liv. 9, 3: proelium, id. 2, 62, and Tac. H. 3, 22; so esp. freq.: ancipiti Marte pugnare, to contend without deciding the contest, Liv. 7, 29; 21, 1 al.: causa anceps, Cic. de Or. 2, 44: genus causarum anceps, id. Inv. 1, 15, 20 (cf.: genus causarum dubium, Auct. Her. 1, 3: dubium vel anceps, Quint. 4, 1, 10): fides, uncertain, wavering, fidelity, Curt. 3, 8; so also, ancipites animi, Luc. 9, 46.—Also ellipt.: Lucanus an Apulus, anceps, doubtful whether, etc., * Hor. S. 2, 1, 34.—
- C Dangerous, hazardous, perilous, critical (post-Aug.; esp. freq. in Tac.; never in Cic.): viae, Ov. M. 14, 438: loca, Nep. Dat. 7, 3: dubiā et interdum ancipiti fortunā, Vell. 2, 79: anceps periculum, Tac. A. 4, 59: ancipites morbi corporis, Plin. 7, 45, 46, § 149: cujus (Antonii) operā ex ancipiti morbo convaluerat, Suet. Aug. 59: Ideo et purgationibus (labruscum) ancipitem putant, Plin. 23, 1, 14, § 20: vox pro re publicā honesta, ipsi anceps, pernicious, Tac. H. 1, 5: adulatio anceps si nulla et ubi nimia est, id. A. 4, 17.—So subst., danger, hazard, peril, = periculum, discrimen: dubiā suorum re in anceps tractus vim legionum implorabat, Tac. A. 4, 73: seu nihil militi seu omnia concederentur, in ancipiti res publica, id. ib. 1, 36: scelus inter ancipitia probatum, id. ib. 11, 26; 14, 22: facilius inter ancipitia clarescunt, id. G. 14: nova ambigua ancipitia malebat, id. H. 2, 86: inter ancipitia deterrimum est media sequi, id. ib. 3, 40.☞ Comp., sup., and adv. not used.
ancipites inspicant acrius enses
ancipitis, gladiolum quae in medio habet manubrium
hic anceps, A.a towhand swerd
anceps,tuigendi
sine ancipiti ambiguitatis scrupulo ‥ credendum est
ille ex longo languore anceps propriae vitae
ancipiti discrimine permotus
ancipiti semper bellorum alea
- 1. met twee hoofden [Ianus]; (poët.) met twee toppen [mons];
- 2. aan twee kanten snijdend [securis; ferrum];
- 3. van twee kanten, dubbelzijdig, aan beide zijden, tweevoudig, dubbel; ➤ ~ hostis urget; munimenta ancipitia naar twee kanten verdedigbaar; periculum ~;
- 4. (metaf.) weifelend, besluiteloos, radeloos; onzeker [proelium; fortuna belli]; ➤ ancipiti Marte pugnare onbeslist;
- 5. ambigu, voor tweeërlei uitleg vatbaar, dubbelzinnig [oraculum; sententia];
- 6. onzeker, onbetrouwbaar [fides];
- 7. gevaarlijk, riskant; ➤ eos revocare anceps erat; ancipites viae (maris); morbus ~; — subst. neutr. hachelijke, gevaarlijke situatie: in ancipiti esse zich in een netelige positie bevinden; inter ancipitia in gevaar.
雙頭。不定者。— securis 二刃斧。— animus 疑心。— bestia 二類之畜。— via 岔路。
Suggest a Translation
See an image
- an- (for ambi-) + CAP-, that has two heads, two-headed: Ianus, O.: acumen, two-peaked, O.—Meton., double, twosided: securis, two-edged, O.: bestiae quasi ancipites in utrāque sede viventes, amphibious: ancipiti contentione districti, on both sides: ancipiti proelio pugnatum est, i. e. both in front and in the rear, Cs.: ancipiti premi periculo, N.: periculum anceps (erat), S.: ancipitem pugnam hostibus facere, i. e. by horse and foot, Ta.: metus, et ab cive et ab hoste, twofold, L.: munimenta, facing both ways, L.—Fig., double, twofoldpropter ancipitem faciendi dicendique sapientiam: ius, the uncertainty of the law, H.—Wavering, doubtful, uncertain, unfixed, ambiguous, undecided: fortuna belli: oraculum, L.: proelium, L.: Mars, indecisive, L.: bellum ancipiti Marte gestum, L.: fides, Cu.— Ellipt.: sequor hunc, Lucanus an Apulus, anceps (sc. ego), i. e. of uncertain origin, H.—Dangerous, hazardous, perilous, critical: locus: viae, O.: periculum, Ta.: quia revocare eos anceps erat, L.—As substn., danger, hazard, peril: facilius inter ancipitia clarescunt, Ta.
-
…bipertito intulerunt prima et secunda acies, ut victis ac submotis resisteret, tertia, ut venientes sustineret. Ita ancipiti proelio diu atque acriter pugnatum est. Diutius cum sustinere nostrorum impetus non possent, alteri se, ut coeperant…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ex Sullanis coloniis, quibus lubido atque luxuria ex magnis rapinis nihil reliqui fecerat. Ea cum Ciceroni nuntiarentur, ancipiti malo permotus, quod neque urbem ab insidiis privato consilio longius tueri poterat neque, exercitus Manli quantus aut quo…
Sallust, Catilina
-
…. Medius ille autem, quem modicum et temperatum voco, si modo suum illud satis instruxerit, non extimescet ancipites dicendi incertosque casus ; etiam si quando minus succedet, ut saepe fit, magnum tamen periculum non adibit alte…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…enim utilitas ad se rapere, honestas contra revocare ad se videtur, fit ut distrahatur in deliberando animus afferatque ancipitem curam cogitandi. Hac divisione, cum praeterire aliquid maximum vitium in dividendo sit, duo praetermissa sunt ; nec…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…etiam si est aliquando spissius aut si ego sum tardior, profecto numquam conquiescam neque defatigabor ante, quam illorum ancipitis vias rationesque et pro omnibus et contra omnia disputandi percepero. Tum Caesar unum inquit me ex tuo sermone maxime…
Cicero, de Oratore
-
…et ex Caepionis odio, qui exercitum amiserat, neque reprimi potuisse et iure esse conflatam Potuit hic locus tam anceps, tam inauditus, tam lubricus, tam novus sine quadam incredibili vi ac facultate dicendi tractari Quid ego de…
Cicero, de Oratore
-
…hoc enim superioribus diebus timens Caesar, ne navibus nostri circumvenirentur, duplicem eo loco fecerat vallum, ut si ancipiti proelio dimicaretur, posset resisti. sed operum magnitudo et continens omnium dierum labor, quod milia passuum in circuitu…
Julius Caesar, Civil War
-
…non erectum Themistocli fuga redituque retinetur etenim ordo ipse annalium mediocriter nos retinet quasi enumeratione fastorum at viri saepe excellentis ancipites variique casus habent admirationem, exspectationem, laetitiam, molestiam, spem, timorem ; si vero exitu notabili concluduntur…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…in adeundis periculis consuetudo imitanda medicorum est, qui leviter aegrotantes leniter curant, gravioribus autem morbis periculosas curationes et ancipites adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam optare dementis est, subvenire autem tempestati quavis ratione sapientis, eoque…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…superior aeri, aetheriis ignibus altissima ora reddatur ; bestiarum autem terrenae sunt aliae, partim aquatiles, aliae quasi ancipites in utraque sede viventes, sunt quaedam etiam quae igne nasci putentur appareantque in ardentibus fornacibus saepe volitantes. Quaero…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum