antistes
antistes, an overseer
- I Lit.
- A In gen. (rare): vindemiatorum, Col. 3, 21, 6: imperii Romani, Tert. Apol. 1. —In fem., a female overseer: latrinarum, Tert. Pall. 4 fin.—Far more freq.,
- B Esp., an overseer of a temple, a high-priest: caerimoniarum et sacrorum, Cic. Dom. 39, 104; id. Div. 2, 54 fin.: Jovis, Nep. Lys. 3, 3; Liv. 9, 34; 1, 7: sacrorum, Juv. 2, 113.— In the O. T. simply a priest: et sanctificarentur antistites, * Vulg. 2 Par. 29, 34.—In the Christian writers, a bishop, Cod. Just. 1, 3; 1, 18 et saep.—
- C In fem., a female overseer of a temple, a chief priestess.— Form antistĕs: adsiduae templi antistites, Liv. 1, 20; so id. 23, 24; 31, 14: perita antistes, Val. Max. 1, 1, n. 1: templi aeditua et antistes pudicitia, Tert. Cult. Fem. 1.— Form antistĭta, Plaut. Rud. 3, 2, 10 (624): Veneris antistita, Pollio ap. Charis. p. 77 P.; Att. ap. Non. p. 487, 19: fani antistitae, Cic. Verr. 2, 2, 45, 99; cf. Gell. 13, 20, 22: antistita Phoebi, i. e. Cassandra, so called as prophetess, Ov. M. 13, 410: Cybeles antistita, Verg. Cir. 166; Corn. Sev. ap. Charis. p. 77 P.—
- II Trop., a master in any science or art, as in Engl. high-priest: artis dicendi antistes, Cic. de Or. 2, 46, 202: cultor et antistes doctorum virorum, Ov. Tr. 3, 14, 1: artium, Col. 11, 1, 10: sapientiae, Plin. 7, 30, 31, § 110: philosophiae, Lact. 5, 2: juris, Quint. 11, 1, 69: justitiae, Gell. 14, 4: studiorum liberalium, Dig. 10, 46, 1.
Lupercorum bacchantum ~ites
antestis, pontifex
antistes sacrato more dicatus
antestiti Bonifatio Daniel(
pulsus est idem ~es a sede sui episcopatus
sic pius antistis primum Paulinus habebat
ceterum consecrationis ministerium non quasi super ~item Wicciorum sed sicut super archiepiscopum Cantuariorum ‥ absolvit
Lanfrancus, indignus ~es
reputans ‥ nihil in ‥ susceptione Romani ~itis se profecisse
ille Thomas qui quondam Cantuariorum ~es sed nunc jam non urbis sed orbis primas est
si sis primalis antistitis officialis
hic [episcopus ] etiam ~es quasi ‘ante stans’ dicitur, qui populo preminere videtur; hoc etiam abanti ‥, quod est ‘contra’, inde ~es quasi ‘contra stans’ dicitur, quasi hereticis ‥ contrastare ‥ cernitur
~item iterantem sacramentum baptismi
cum ‥ papa ‥ venerabilem fratrem nostrum dominum J. K. ~item consecraverit ipsumque eidem ecclesie Menevensi ‥ prefecerit in episcopum et pastorem
dum ‥ ecclesia orbata fuisset †antiste [? l. antistite ] suo
~es,prelatte or byschop
- 1. opperpriester(es) [sacrorum; templi];
- 2. meester (in: gen.) [artis dicendi; iuris];
- 3. (eccl.) (aarts)bisschop; paus.
- ante + STA-, an overseerof a temple, high-priest, priestof a rite or a god: caerimoniarum: sacri eius, L.: Iovis, N.: sacrorum, Iu.— Fem. (for antistita): adsiduae templi antistites, unremitting attendants at, L.— Meton., a master: artis dicendi.
-
…apud sese Cererem Hennenses arbitrantur, ut mihi non cives illius civitatis, sed omnes sacerdotes, omnes accolae atque antistites Cereris esse videantur. Henna tu simulacrum Cereris tollere audebas, Henna tu de manu Cereris victoriam eripere et deam…
Cicero, in Verrem
-
…Publiusne Clodius, qui ex pontificis maximi domo religionem eripuit, is in meam intulit Huncin vos, qui estis antistites caerimoniarum et sacrorum, auctorem habetis et magistrum publicae religionis O di immortales vos enim haec audire cupio P .…
Cicero, de Domo sua
-
…funestum tribunatum, quem aequitate humana tueri non potest, divina religione defenderit, aliae caerimoniae nobis erunt, alii antistites deorum immortalium, alii interpretes religionum requirendi ; sin autem vestra auctoritate sapientiaque, pontifices, ea quae furore improborum…
Cicero, de Domo sua
-
…est a maioribus, iniussu senatus ne legantur quidem libri valeantque ad deponendas potius quam ad suscipiendas religiones ; cum antistitibus agamus, ut quidvis potius ex illis libris quam regem proferant, quem Romae posthac nec di nec homines esse…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…nescio quem neque clamatorem aut rabulam hoc sermone nostro conquirimus, sed eum virum, qui primum sit eius artis antistes, cuius cum ipsa natura magnam homini facultatem daret, ; auctor ; tamen esse deus putatur ,…
Cicero, de Oratore
-
…de hac domo sententiam dixistis et eam religione omni liberastis, aut senatus ipse iudicabit, qui uno illo solo antistite sacrorum dissentiente frequentissimus antea iudicavit, aut, id quod certe fiet, ad pontifices reicietur, quorum auctoritati fidei…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…, sed etiam trans oceanum longe radios salutiferae lucis spargens, Germaniae simul et Hiberniae partes attigit. Denique reuerentissimus antistes Acca solet referre, quia, cum Romam uadens, apud sanctissimum Fresonum gentis archiepiscopum Uilbrordum cum suo antistite Uilfrido…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…exemptus est. Fessus aerumnis gemini proelii Firmus, imoque aestuans corde, nequid ultimae rationis omitteret, Christiani ritus antistites oraturos pacem cum obsidibus misit. Qui quoniam suscepti lenius pollicitique victui congrua militibus ut praeceptum est, laeta rettulere…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…, specialis benedictionis glorias etiam maxima fuisse fertur humilitas, ut uno probare sat erit exemplo. Donauerat equum optimum antistiti Aidano, in quo ille, quamuis ambulare solitus, uel amnium fluenta transire, uel si alia quaelibet necessitas…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…praefatis sacerdotibus episcopus Mediterraneorum Anglorum simul et Merciorum, ordinatus a Finano episcopo. Paucitas enim sacerdotum cogebat unum antistitem duobus populis praefici. Qui cum pauco sub tempore non paucam Domino plebem adquisisset, defunctus est apud Mediterraneos Anglos…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum