arbitrarius
arbī̆trārĭus, a, um, adj. [arbiter].
- Of arbitration, arbitrating, done by way of arbitration: formula, Gai Inst. 4, 163: actio, Dig. 13, 4, 2; cf. Zimmern, Rechtsgesch. 3 B, §§ 67 and 68.—Hence,
- II Transf.
- A In Plaut. (with ref. to the distinction in law lang. between certus and arbitrarius: judicium est pecuniae certae, arbitrium incertae, Cic. Rosc. Com. 4; cf. Zimmern, Rechtsgesch. 3 B, § 57) = incertus, uncertain, not sure: hoc certum est, non arbitrarium, Plaut. Am. 1, 1, 216 (368).—Adv.: arbī̆trārĭō: nunc pol ego perii certo, non arbitrario, there's no mistake about it, Plaut. Poen. 3, 5, 42 (787) (the only adv. of this word in use).—
- B Depending on the will, arbitrary (cf. precarius): motus in arteriā naturalis, non arbitrarius, Gell. 18, 10 fin.
arbitrārius, a, um (arbiter), I) schiedsrichterlich, formula, ICt.: actio, ICt. – II) übtr., auf Willkür beruhend, willkürlich (nach Gutdünken) angenommen od. vorgenommen, willkürlich, hoc quidem profecto certumst, non est arbitrarium, Plaut. Amph. 372: motus in arteria naturalis, non arb., Gell. 18, 10. § 10: u. so auch Gell. 10, 4, 3; 14, 1. § 5 u. 23. Mart. Cap. 1. § 68. Macr. de diff. 19, 6.
fuit ‥ in regem Francorum compromissum; ‥ cumque ‥ rex ‥ provisiones ‥ ~ia potestate cassasset, ‥ comes Leycestrie et ejus complices ‥ presumpserunt eas ‥ sustinere
perpetuum silencium ~ia auctoritate nostra imponentes
~ie sunt penitentie et pro motu prelati imponende
quia penitentie ~ie sunt, non diffinimus vobis aliquas certas penitentias quas debetis injungere
in hoc erit dilatio ~ia
prefixio dierum ‥ fuit ~ia ad voluntatem justiciariorum
rigor observanciarum et consuetudinum religiosarum, que sunt ~ie, bene poterit moderari
an ‥ apud imperatorem in exercendo justiciam omnes pene ‥ sint ~ie, ut liceat ei pecuniariam penam vel aliam pro quocunque crimine infligere
sub pena ~ia ‥ arbitrio ordinarii injungenda
arbitrārĭus, (16) a, um, (arbiter), ¶ 1 arbitral : Ulp. Dig. 13, 4, 2, etc.; P. Fest. 15 ¶ 2 voulu, volontaire : Gell. 10, 4, 3 ; 19, 1, 15 ¶ 3 arbitraire, douteux : Pl. Amph. 372.
- 1. afhankelijk van iems. beslissing, willekeurig, nog onbeslist;
- 2. naar vrije keuze, willekeurig.