ars
ars, practical skill
Ennius was the greatest in talent, but he was unpolished in technique
that art which the Greeks call philosophy
the art of rhetoric
- I Skill in producing any material form, handicraft, trade, occupation, employment (τέχνη).
- A Lit.: Zeno censet artis proprium esse creare et gignere, Cic. N. D. 2, 22, 57: quarum (artium) omne opus est in faciendo atque agendo, id. Ac. 2 (Luc.), 7, 22; id. Off. 2, 3, 12 sq.—
- B Transf.
- 1 With the idea extended, any physical or mental activity, so far as it is practically exhibited; a profession, art (music, poetry, medicine, etc.); acc. to Roman notions, the arts were either liberales or ingenuae artes, arts of freemen, the liberal arts; or artes illiberales or sordidae, the arts, employments, of slaves or the lower classes.
- a In gen.: Eleus Hippias gloriatus est nihil esse ullā in arte rerum omnium, quod ipse nesciret: nec solum has artes, quibus liberales doctrinae atque ingenuae continerentur, geometriam, musicam, litterarum cognitionem et poëtarum, atque illa, quae de naturis rerum, quae de hominum moribus, quae de rebus publicis dicerentur, sed anulum, quem haberet, pallium, quo amictus, soccos, quibus indutus esset, se suā manu confecisse, Cic. de Or. 3, 32, 127: Jam de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint, haec fere accepimus. Primum improbantur ii quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, ut feneratorum. Illiberales autem et sordidi quaestus mercenariorum omniumque, quorum operae, non artes emuntur: est enim in illis ipsa merces auctoramentum servitutis ... Opificesque omnes in sordidā arte versantur ... Quibus autem artibus aut prudentia major inest aut non mediocris utilitas quaeritur, ut medicina, ut architectura, ut doctrina rerum honestarum, hae sunt iis, quorum ordini conveniunt, honestae, Cic. Off. 1, 42, 150 sq.; cf. id. Fam. 4, 3: artes elegantes, id. Fin. 3, 2, 4: laudatae, id. de Or. 1, 3, 9: bonae, Ov. Tr. 3, 7, 32: optimae, Cic. Fin. 2, 34, 111: magnae, id. Or. 1, 4: maximae, id. de Or. 1, 2, 6: gravissimae, id. Fin. 2, 34, 112: leviores artes, id. Brut. 1, 3: mediocres, id. de Or. 1, 2, 6: omnis artifex omnis artis, Vulg. Apoc. 18, 22: artifices omnium artium, ib. 1 Par. 22, 15.—
- b Esp., of a single art, and,
- α With an adj. designating it: ars gymnastica, gymnastics, Plaut. Most. 1, 2, 73 (156): ars duellica, the art of war, id. Ep. 3, 4, 14 (450): ars imperatoria, generalship, Quint. 2, 17, 34: (artes) militares et imperatoriae, Liv. 25, 9, 12: artes civiles, politics, Tac. Agr. 29: artes urbanae, i. e. jurisprudence and eloquence, Liv. 9, 42: ars grammatica, grammar, Plin. 7, 39, 40, § 128: rhetorica, Quint. 2, 17, 4: musica, poetry, Ter. Hec. 23: musica, music, Plin. 2, 25, 23, § 93: medicae artes, the healing art, medicine, Ov. H. 5, 145; so, ars Apollinea, id. Tr. 3, 3, 10: magica, Verg. A. 4, 493, and Vulg. Sap. 17, 7; so, maleficis artibus inserviebat, he used witchcraft, ib. 2 Par. 33, 6 al.—
- β With a gen. designating it: ars disserendi, dialectics, Cic. de Or. 2, 38, 157: ars dicendi, the art of speaking, id. ib. 1, 23, 107, and Quint. 2, 17, 17; so, ars eloquentiae, id. 2, 11, 4: ars medendi, Ov. A. A. 2, 735: ars medentium, Stat. S. 5, 1, 158: medicorum ars, Vulg. 1 Par. 16, 12: pigmentariorum ars, the art of unguents, ib. 2 Par. 16, 4: ars armorum, the art of war, Quint. 2, 17, 33: ars pugnae, Vulg. Judith, 5, 27; so in plur.: belli artes, Liv. 25, 40, 5: ars gubernandi, navigation, Cic. Div. 1, 14, 24; Quint. 2, 17, 33; so, ars gubernatoris, Cic. Fin. 1, 13, 42.—Sometimes the kind of art may be distinguished by the connection, so that ars is used absol. of a particular art: instruere Atriden num potes arte meā? i. e. arte sagittandi, Ov. H. 16, 364: tunc ego sim Inachio notior arte Lino, i. e. arte canendi, Prop. 3, 4, 8: fert ingens a puppe Notus: nunc arte (sc. navigandi) relictā Ingemit, Stat. Th. 3, 29; so Luc. 7, 126; Sil. 4, 715: imus ad insignes Urbis ab arte (sc. rhetoricā) viros, Ov. Tr. 4, 10, 16: ejusdem erat artis, i. e. artis scaenofactoriae, Vulg. Act. 18, 3.—
- 2 Science, knowledge: quis ignorat, ii, qui mathematici vocantur, quantā in obscuritate rerum et quam reconditā in arte et multiplici subtilique versentur, Cic. de Or. 1, 3, 10: nam si ars ita definitur, ex rebus penitus perspectis planeque cognitis atque ab opinionis arbitrio sejunctis, scientiāque comprehensis, non mihi videtur ars oratoris esse ulla, id. ib. 1, 23, 108: nihil est quod ad artem redigi possit, nisi ille prius, qui illa tenet. quorum artem instituere vult, habeat illam scientiam (sc. dialecticam), ut ex iis rebus, quarum ars nondum sit, artem efficere possit, id. ib. 1, 41, 186: ars juris civilis, id. ib. 1, 42, 190: (Antiochus) negabat ullam esse artem, quae ipsa a se proficisceretur. Etenim semper illud extra est, quod arte comprehenditur ... Est enim perspicuum nullam artem ipsam in se versari, sed esse aliud artem ipsam, aliud, quod propositum sit arti, id. Fin. 5, 6, 16; id. ad Q. Fr. 1, 1, 9; id. Cael. 30, 72; id. Or. 1, 4: vir bonus optimisque artibus eruditus, Nep. Att. 12, 4: ingenium docile, come, aptum ad artes optimas, id. Dion 1, 2 al.—
- C
- 1 The theory of any art or science: ars est praeceptio, quae dat certam viam rationemque faciendi aliquid, Auct. Her. 1, 1; Asper, p. 1725 P.: non omnia, quaecumque loquimur, mihi videntur ad artem et ad praecepta esse revocanda, not every thing is to be traced back to theory and rules, Cic. de Or. 2, 11, 44: res mihi videtur esse facultate (in practice) praeclara, arte (in theory) mediocris; ars enim earum rerum est, quae sciuntur: oratoris autem omnis actio opinionibus, non scientiā continetur, id. ib. 2, 7, 30; id. Ac. 2 (Luc.), 7, 22.—In later Lat. ars is used,
- a Absol. for grammatical analysis, grammar: curru non, ut quidam putant, pro currui posuit, nec est apocope: sed ratio artis antiquae, etc., Serv. ad Verg. A. 1, 156; 1, 95: et hoc est artis, ut (vulgus) masculino utamur, quia omnia Latina nomina in us exeuntia, si neutra fuerint, tertiae sunt declinationis, etc., id. ad eund. ib. 1, 149: secundum artem dicamus honor, arbor, lepor: plerumque poëtae r in s mutant, id. ad eund. ib. 1, 153 al.—Hence also,
- b As a title of books in which such theories are discussed, for rhetorical and, at a later period, for grammatical treatises.
- α Rhetorical: quam multa non solum praecepta in artibus, sed etiam exempla in orationibus bene dicendi reliquerunt! Cic. Fin. 4, 3, 5: ipsae rhetorum artes, quae sunt totae forenses atque populares, id. ib. 3, 1, 4: neque eo dico, quod ejus (Hermagorae) ars mihi mendosissime scripta videatur; nam satis in eā videtur ex antiquis artibus (from the ancient works on rhetoric) ingeniose et diligenter electas res collocāsse, id. Inv. 1, 6 fin.: illi verbis et artibus aluerunt naturae principia, hi autem institutis et legibus, id. Rep. 3, 4, 7: artem scindens Theodori, Juv. 7, 177.—
- β Grammar: in artibus legimus superlativum gradum non nisi genitivo plurali jungi, Serv. ad Verg. A. 1, 96: ut in artibus lectum est, id. ad eund. ib. 1, 535.—So Ars, as the title of the later Lat. grammars: Donati Ars Grammatica, Cledonii Ars, Marii Victorini Ars, etc.; v. the grammarians in Gothofred., Putsch., Lindem., Keil.—
- 2 The knowledge, art, skill, workmanship, employed in effecting or working upon an object (Fr. adresse): majore quādam opus est vel arte vel diligentiā, Cic. Ac. 2 (Luc.), 14 fin.: et tripodas septem pondere et arte pares, Ov. H. 3, 32: qui canit arte, canat; qui bibit arte, bibat, id. A. A. 2, 506: arte laboratae vestes, Verg. A. 1, 639: plausus tunc arte carebat, was void of art, was natural, unaffected, Ov. A. A. 1, 113.—
- 3 (Concr.) The object artistically formed, a work of art: clipeum efferri jussit Didymaonis artis, Verg. A. 5, 359: divite me scilicet artium, Quas aut Parrhasius protulit aut Scopas, Hor. C. 4, 8, 5; id. Ep. 1, 6, 17.—
- 4 Artes (personified), the Muses: artium chorus, Phaedr. 3, prol. 19.—
- II Transf. from mind to morals, the moral character of a man, so far as it is made known by actions, conduct, manner of acting, habit, practice, whether good or bad: si in te aegrotant artes antiquae tuae, your former manner of life, conduct, Plaut. Trin. 1, 2, 35 (73); cf. Hor. C. 4, 15, 12; Plaut. Trin. 2, 1, 6 (228) Lind.: nempe tuā arte viginti minae Pro psaltriā periere, Ter. Ad. 742: quid est, Quod tibi mea ars efficere hoc possit amplius? my assiduity, id. And. 31: Hac arte (i. e. constantiā, perseverantiā) Pollux et vagus Hercules Enisus arces attigit igneas, Hor. C. 3, 3, 9: multae sunt artes (i. e. virtutes) eximiae, hujus administrae comitesque virtutis (sc. imperatoris), Cic. Imp. Pomp. 13; id. Fin. 2, 34, 115; id. Verr. 2, 4, 37 Zumpt: nam imperium facile his artibus retinetur, quibus initio partum est, Sall. C. 2, 4 Kritz; so id. ib. 5, 7: cultusque artesque virorum, Ov. M. 7, 58: mores quoque confer et artes, id. R. Am. 713: praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerere, Sall. C. 2, 9; so id. ib. 10, 4: animus insolens malarum artium, id. ib. 3, 4; so Tac. A. 14, 57.—Hence also, absol. in mal. part. as in Gr. τέχνη for cunning, artifice, fraud, stratagem: haec arte tractabat virum, Ter. Heaut. 366 (cf. Ov. H. 17, 142): capti eādem arte sunt, quā ceperant Fabios, Liv. 2, 51; 3, 35: at Cytherea novas artes, nova pectore versat Consilia, Verg. A. 1, 657; so id. ib. 7, 477: ille dolis instructus et arte Pelasgā, id. ib. 2, 152: talibus insidiis perjurique arte Sinonis Credita res, etc., id. ib. 2, 195: fraudes innectere ponto Antiquā parat arte, Luc. 4, 449: tantum illi vel ingenii vel artis vel fortunae superfuit, Suet. Tit. 1: fugam arte simulantes, Vulg. Jud. 20, 32: regem summis artibus pellexit, πάσῃ μηχανῇ, Suet. Vit. 2.
de terrae gremiis formabar primitus arte
artes esse aeternas et semper animae adhaerere
opus quod fit secundum aliquam artem ‥ semper est in ipsa arte non aliud quam quod est ars ipsa
est de eo omnis ars cujus in ea docetur scientia
in diversicoloribus picturis, ubi lenocinante splendore fucorum ars spectabilis rapiebat animos
est ars ratio que compendio sui naturaliter possibilium expedit facultatem
‘artes’ dicte sunt eo quod ‘artant’ regulis et preceptis; vel a virtute, que Greceares dicitur et animos roborat ad percipiendas vias sapientie; aut a ratione, cui alimenta et incrementa prestant, que a Grecisarso nominatur
sin autem ‥ longe penitius ad artis arcana transpenetraveris, tam delicatas et subtiles ‥ notare poteris intricaturas ut ‥
cum doceas artes, sit sermo domesticus arti / quelibet ars gaudet propriis
ars non facit nisi formam artificialem
essencia divina est ars seu racio vel species vel ydea cujuslibet rei create vel creande(
ex istis elicitur quod innocens nec arti liberali nec mechanice intendisset. constat quidem quod ars, in quantum hujusmodi, dicit quamdam erudicionem anxiam preter noticiam theoricam
arte invida et invisa ipsam turpiter adulterante naturam
natura se ab arte superari conqueritur
natura potentior arte
ars utens natura pro instrumento potentior est virtute naturali; ‥ quicquid autem est preter operationem nature vel artis aut non est humanum aut est fictum et fraudibus occupatum
natura cum paucis artibus sufficit ad necessitatem hominis(
dentibus ex ferro longisque ferocibus omnes / corrodunt artes, quod nichil obstat eis
heu fortuna ferox quae me sic arte fefellit!
terras quas vi vel arte multis abstulerat
exquisitissimo dolo et arte maligna
venenis vincere solet quam viribus et arte magis quam marte vigere
[mulier ] cleros dum decipit arte pudicos
[hyena ] vocem simulans humanam, nomine noto, / servum quem fallax evocat, arte necat
deadvocavit stagnum [adiratum ] quod in eo non habuit partem nec artem
optulit se ad probandum ‥ quod dictus H. artem nec partem non habuit in predicto equo(
arte mea crocea flavescunt fercula regum
desidero ‥ duos falcones, quorum ars et artis audatia sit grues velle libenter captando arripere(
[castores ] ex salicum ramis in castrorum constructione ligna connectunt ‥ ut ‥ hispidum exterius silvescat arbustum, tota interius arte latente
nisi ‥ arte plumaria omne textrinum opus diversis imaginum thoracibus perornent
[frater ] fabrili arte singularis
o salinator, quid nobis proficit ars tua [AS: ]?cræft pin
puella nobilis ‥ scientia liberalitatis multum dedita in mechanicaque arte etiam peritissima
bellatorie artis industria
practicus obtusus medicalis nescius artis
quid aliud agricultura, quid architectura, quid mercatura, quid artes mechanice tam varie, ‥ nisi vite subsidia sub quadam providentia ‥ curant?
queritur utrum secundum artem possit fieri verum aurum
castellum ‥ ligneum ‥ architectoria [] arte fabricatum corr. from geometrica
artes mechanice sunt laneficium, armatura, navigatio, venatio, agricultura, medicina
hec [geometrica practica ] se habet ad alias [scientias ] sicut navigatoria ad carpentariam et sicut ars militaris ad fabrilem
ut quilibet ‥ artem sagittandi discat et exerceat(
dispositorem operacionum artem cementar’ tangencium
de xij d. receptis de J. L. pro decima †arcis [(? l. artis ] sue
ad artem fabricalem exercendam
sive mechanico officio ‥ insudent sive aliis artibus vivendi et negociacionibus intendant(
J. P. habetwyldewar de qualibet arte supradicta
ars peletrie, ‥ ars bocherie
comparuerunt plures artes civitatis Londonii conquerendi causa se de pluribus injuriis
lego communi pixidi artis mercerie London’ in sustentacionem pauperum ejusdem artis xx m.
quilibet molendinarius solvat ‥ vj s. viij d., viz. dim. muro et dim. art i molendinariorum
procuratores artis coquorum universitatis
quandam fraternitatem sive gildam artis mercatorum civitatis Dublin’ ‥ de novo ‥ facere
qui non sunt alicujus artis manualis
non solum artes grammaticas atque geometricas bisternasque omissas fisicae artis machinas
quem cum parentes ‥ tam dialecticae artis compotem quam rethoricae artis participem fecissent
disertos arte sophistas
ut puer indolis librorum disceret artes
canendi artem didicit
de metrica arte
de licitis artibus, arithmetica, musica et astronomia et geometria, nihil attinet dicere
stellarum ‥ arte
publicas scholas professus, artem magisterii attigit
[filie regine Scotie ] litteratoriam artem edidicerunt
cum artium multa sint genera, ingenio philosophantis animi prime omnium liberales occurrunt. he quidem omnes aut trivii aut quadrivii ratione clauduntur
oratores ‥ curantes artis precepta servare
artes ingenue sunt septem lumina mundi
inter liberales artes invigilare desiderans audiat ‥ cathegorias Aristotilis
in humanis operibus ‥ ad perfectionem deductiones sunt artes septene
nec licet alicui suprascriptorum, invito domino et nesciente, filios suos arte clericali informare
dicuntur artes liberales vel quia liberant homines a curis temporalibus vel quia tantummodo liberi et nobiles solent eas adiscere
pertransibat usque ‥ tabernaculum domine Sapiencie ‥, ubi ‥ videbat ipsam dominam ‥ sedentem in ‥ consistorio septem scienciarum liberalium, quarum quelibet secum habebat famosissimum preceptorem artis sue . ‥ in hoc tabernaculo Musica cum Boecio practicam artis sue per diversorum instrumentorum modulamina propalabant [(sic ]
[(volumina ] ordinaria audienda sunt hec: primo sc. in veteri arte Liber Universalium Porphyrii
laudabiliter rexerat in artibus et decretis et fuit cancellarius Oxonie
magister artium
universitas Oxonie corroborat quod nullus ‥ incipiat in theologia nisi prius rexerit in artibus in aliqua universitate
commissarii ordinaverunt quod ‥ hac vice frater T. inciperet [in theologia ] non obstante impedimento objecto eidem, sc. quod in artibus non rexerit
quod facultas arcium plene deliberet de tractandis in congregatione generali
nullus licencietur ‥ ad incipiendum in artibus nisi prius juret se legisse duos libros logicales ad minus
dans intellegere quasi ij essent sophiste qui student in artibus
ordinatum est quod nullus magistrorum quemquam ad lecturam alicujus libri facultatis arcium presentare presumat nisi presentandus se artes ad minus per quadriennium audisse in scolis ubi viget ejusdem facultatis studium generale proprio firmaverit juramento
septem artes liberales et tres philosophie ‥ a magistris arcium ‥ pro forma scolarium legantur
ne ulli ad scholas dialectices sive artium recipiantur nisi qui Latine et grammatice loquuntur
Ars Sedulii(
nec in transitu vel semel dialecticorum attigi scripta que vel in artibus vel in commentariis aut glosematibus scientiam pariunt aut retinent aut reformant
est ex usu et artis verbis equivocatio cum alterius in usu loquendi, alterius ad artem docendi fit eadem appellatio, ut exemplum’‥
ars artium est: si placere vis, frequenter dato
in nave gubernanda necessaria videtur ars moderandi; quanto magis in regno regendo
cum ‘ars artium’, teste B. Gregorio [], sit regimen animarum, non cessat antiquus sophista sua girare volumina fraudis ‥ , quo valeat concludere hujus artis discipulos Greg. Reg. Past. I i
doctus in horrenda sceleratorum arte magorum
per incantationes vel fylacteria vel alia quaelibet demonicae artis arcana(
ad artis demoniace deliramenta declinasti
magicas Medee curret ad artes
multi libri cavendi sunt propter carmina ‥ et hujusmodi, quia pure magici sunt, ut Liber De Officiis Spirituum ‥ et liber De Arte Notoria, qui nec artis nec nature continent potestatem sed figmenta magicorum
invenerunt ‥ quosdam ‥ operando circa invocaciones malorum spirituum et de aliis artibus nigromancie
non videmus aliquid mutacionis in aliqua creatura que est sic exorcizata nisi per falsam fidem, quod est principale artis diabolice(
➳ un nominatif artis dʼaprès Virg. Gramm. 5, p. 38, 6.
- 1. kunstvaardigheid, bekwaamheid, bedrevenheid; ➤ arte laboratae vestes knap, kunstig gemaakt;
- 2. kunst; wetenschap; ➤ artes optimae wetenschappen; artes urbanae rechtswetenschap en retorica; ~ musica; ~ dicendi en ~ oratoria; ~ disserendi dialectica; ~ gubernandi; ~ medendi;
- 3. (meton.) (a) kunstwerk; (b) artistieke waarde; ➤ pretiosae artis vasa;
- 4. plur. muzen; ➤ Artium chorus;
- 5. (a) (kunst)theorie; ➤ ex arte dicere, scribere volgens de regels der kunst; ~ et praecepta theoretische voorschriften; (b) leerboek (over kunst of wetenschap); ➤ ~ oratoria; hoc ex antiquis artibus elegit;
- 6. handwerk, ambacht, vak; ➤ artes sordidae;
- 7. eigenschap, gedrag, aard; ➤ artibus bonis malisque mixtus;
- 8. plur. middelen, methoden, manieren; ➤ imperium his artibus retinetur; artes nocendi;
- 9. kunstgreep, truc, kneep, list, bedrog; ➤ artes belli.
藝。業。法。詭。Ingenuae artes 六藝。Centum puer artium 大能幹之幼童。
Suggest a Translation
See an image
Quidam Longobardus genere magister inventor magnarum Artium et operum.Vide Artificium, Artillator.
Artium genera sunt plura, quarum Grammatice sola literalis est, ex qua Rhetorice et Poëtice consistunt ; idcirco literalis dicta, quod a literis incipiat.Q. Rhemnius Palæmo in Arte Grammatica :
Abunde dictum sit de præpositionibus : nam cætera habemus in Artibus plenissime dicta.Cledonius :
Quodam tempore dum Ars in Capitolio tractaretur.Priscianus in Prologo ad lib. 1 :
Quid enim Herodiani Artibus certius ?Valerius Probus lib. 2. Grammaticorum institut. :
Artium instituta quoniam sufficienter tractavimus, nunc de catholicis nominum verborumque rationibus doceamus. Libri Artium,seu de Grammatica, apud Marium Plotium lib. de Metris in Præfat. Habetur
Phocæ Grammatici Ars de nomine et verbo, ubi sic præloquitur :
Arnobius junior in Conflictu cum Serapione :Ars mea multorum es, quos sæcula prisca tulerunt : Sed nova te brevitas asserit esse meam.
Dicitur autem creasse librum Artis Rhetoricæ Orator, et Grammaticus librum Artium condidisse.Smaragdus in Præfat. ad Commentar. in Donatum :
Aliud est de Arte tractare, et aliud de Deo loqui.Guithmundus lib. 1. de Verit. Eucharist. :
Is ergo cum juveniles adhuc annos in scholis ageret, elatus ingeniiInfra :levitate, ipsius magistri sensum non adeo curabat,... libros insuper Artium contemnebat.
Doctorem se Artium profitebatur.Arnoldus Lubecens. lib. 3. c. 3 :
Quia in Artibus bene profecerat, Scholas ibidem regendas acceperat.Adde cap. 5. et Provinciale Cantuariensis Eccl. lib. 5. tit. 4.
Artis Grammaticæ periti, apud Ordericum Vitalem lib. 3. pag. 462. Anonymus Poëta de Episcopis Eboracensibus :
Ebrardus Betuniensis in Græcismo cap. 20 :Artis Grammaticæ vel quid scripsere magistri, Quid Probus atque Focas, Donatus, Priscianusque, Servius, Euticius, Pompeius, Comminianus.
ItaSunt adjectiva verborum adverbia semper Sicut testatur Artis doctissimus actor.
Artemnude non semel vocat Rhetoricam Quintilianus lib. 3. cap. 1. et alibi. Vide Artes 2.
et Artista.
Artiiensvocabant, distinguntur, in Test. Joannæ reginæ ann. 1304. ex Reg. sign.
NosterCam. Comput. Paris. fol. 220. r° :
Si seront 20. escoliers enfent en gramaire et 30. en logique et en philosophie, et 20. en théologie ou en divinité. Si aura chascun gramarien par semaine de sept jours iiij. s. Par. Li Artiien vj. s. Par. et li théologien viij. s. Par.In statutis vero legitur :
Logici sex solidos Par.Eo igitur nomine designantur qui Logicæ seu Philosophiæ studebant ; uti etiamnunc vocantur in Collegio Navarræo. Neque alii sunt qui
Arciensnuncupantur a Christ. Pisana part. 3. cap. 42. Hist. Caroli V.
Inclyta Facultas Artium liberalium cæterarum Facultatum utique pia nutrix, quia suos alumnos ipsis impartitur, tanquam fortes agonistas ; et si qui forsan aliunde ipsis advenerint, revera tanquam abortivi sunt respectu lacte Artium liberalium et facundæ matris Philosophiæ nutritorum. Filii namque Facultatis Artium aptiores sunt ad quævis studia altiora, dummodo tamen non duxerint se emancipandos ante tempora a provida matre sua, Facultate scilicet Artium ipsis rite constituta, volantes sine pennis, sed variis plumis Artium liberalium habitualiter decorati, apicem utique cujuscumque etiam facultatis scientificæ facilius adipiscuntur, interiores ejus subtilitates, etiamsi difficiles sint, medullitus penetrando.
Magister in Artibus, in Testamento Geraudi Archidiaconi Ambian. an. 1271. descripto in Historia Majorum Abbatisvillæ pag. 203.
Ad secundam definitionis speciem, quæ ab ArtigraphisApud Senatorem lib. de Ortographia, Donatus, Phocas, Nisus, et Gratus Grammatici,ἐννοηματική , id est, notio, dicitur convaluit.
Artigraphidicuntur, ut et Sacerdos Grammaticus hoc nomine, apud Alcuinum lib. 7. de Artibus cap. 1 ; apud Sosipatrum lib. 2. de Instit. Grammat. Romanus,
disertissimus Artis scriptor, Cledonius
Arsinscribitur. In lib. 3. Miracul. S. Dionysii, in Prologo,
Methodius optimus Græcorum Artigraphusindigitatur. Anonymus in Vita S. Hieronymi :
Huic viro in literarum studiis plerique cathegetæ, id est, præceptores fuerunt, Donatus nempe Artigraphus, Romanis eum imbuens elementis, liberaliumque artium sapore sufficienter replens, Magister exstitit illi, etc.
Artibusstudium et operam suam impendit.
in Sors 2.
Item quod nulla persona, cujuscumque conditionis existat, sit ausa venare in nemoribus consulum, .... sub pœna perdendi venationem, quæ ibidem caperetur, et perdendi Artes seu instrumenta, cum quibus fieret venatio prædicta.Vide infra Artificium 7.
Statuimus quod in singulis passagiis eligantur et eligi debeant tres probi viri de Arte maris, sive habentes notitiam et experimentum Artis maris, etc.
Quisti infrascripti ordinamenti et rasone fo facti... per li nobili et discreti homini, misser Angelo de Bramo, misser Simone de Brado, et conte Nicola de Roggiero, dela cita de Trani, electi consuli in Arte de Mare.Ars maris est tam schola et societas, quam negotium et officium eorum qui naves exercent.
- 1 AR-, practical skill: manus et ars: arte laboratae vestes, V.— Esp., skill in a special pursuit, a profession, business, art: musica, poetry, T.: magica, V.: (artes) militares et imperatoriae, L.: civiles, politics, Ta.: dicendi, oratory: belli, L.: arte canere, O.— Poet.: artes Infra se positas, i. e. inferior ability, H.—Science, learning, knowledge: Graecae: optimae, N.: inventor artium (Mercurius), Cs.— Theory, general principles: alqd ad artem et ad praecepta revocare.—A work of art: exquisitae: clipeus, Didymaonis artes, V.: Quas (artīs) Parrhasius protulit, H.— Conduct, practice, character: veteres revocavit artīs, ancient virtues, H.: artis bonae fama, S.: artes eximiae: Nihil istac opus est arte, sed eis ... Fide et taciturnitate, the service I want is not cookery, but, etc., T.: artium Gratarum facies, charming manners, H.— Cunning, artifice, stratagem, trick, fraud, deceit: arte tractare virum, T.: capti arte, L.: novas artīs versare, V.: nocendi, means, V.: dolosae, O.: arte ducis elusi, Ta.—An elementary treatise, instruction-book: praecepta in artibus relinquere: artem scindes Theodori, Iu.
-
…, sed omnia luxu antecapere. Haec iuventutem, ubi familiares opes defecerant, ad facinora incendebant animus imbutus malis artibus haud facile lubidinibus carebat ; eo profusius omnibus modis quaestui atque sumptui deditus erat. In tanta tamque corrupta civitate…
Sallust, Catilina
-
…arbutus antris, et sciat indocilis currere lympha vias. litora nativis praefulgent picta lapillis, et volucres nulla dulcius arte canunt. non sic Leucippis succendit Castora Phoebe, Pollucem cultu non Hilaira soror ; non, Idae et cupido…
Propertius, Elegies
-
…constantius sese res humanae haberent neque aliud alio ferri neque mutari ac misceri omnia cerneres. Nam imperium facile iis artibus retinetur, quibus initio partum est. Verum ubi pro labore desidia, pro continentia et aequitate lubido atque superbia…
Sallust, Catilina
-
…pensi habebat. Agitabatur magis magisque in dies animus ferox inopia rei familiaris et conscientia scelerum, quae utraque iis artibus auxerat, quas supra memoravi. Incitabant praeterea corrupti civitatis mores, quos pessuma ac divorsa inter se mala ,…
Sallust, Catilina
-
…mei pars est extrema furoris ; sunt maiora, quibus, Basse, perire iuvat ingenuus color et multis decus artibus, et quae gaudia sub tacita ducere veste libet. quo magis et nostros contendis solvere amores, hoc magis…
Propertius, Elegies
-
…velocem potuit domuisse puellam tantum in amore preces et bene facta valent. in me tardus Amor non ullas cogitat artis, nec meminit notas, ut prius, ire vias. at vos, deductae quibus est fallacia lunae et…
Propertius, Elegies
-
…dixerunt numina iustis victa remollescunt, si flectitur ira deorum, dic, Themi, qua generis damnum reparabile nostri arte sit, et mersis fer opem, mitissima, rebus. Mota dea est sortemque dedit Discedite templo et velate…
Ovid, Metamorphoses
-
…. Verum enim vero is demum mihi vivere atque frui anima videtur, qui aliquo negotio intentus praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerit. Sed in magna copia rerum aliud alii natura iter ostendit. Pulchrum est bene facere rei…
Sallust, Catilina
-
…pudore, pro abstinentia, pro virtute audacia, largitio, avaritia vigebant. Quae tametsi animus aspernabatur insolens malarum artium, tamen inter tanta vitia imbecilla aetas ambitione corrupta tenebatur ; ac me, cum ab reliquorum malis moribus dissentirem…
Sallust, Catilina
-
…, honorem, imperium bonus et ignavus aeque sibi exoptant ; sed ille vera via nititur, huic quia bonae artes desunt, dolis atque fallaciis contendit. Avaritia pecuniae studium habet, quam nemo sapiens concupivit ea quasi venenis malis…
Sallust, Catilina