ascendere

ascendere [CL] 1 (intr., of persons) to ascend, climb up. b (fig.). c to ascend into Heaven. d to ascend in musical scale. cum audiret unum de fratribus ad locum ‥ ~ere disposuisse Bede HE III 2; H. Bos. Thom. V 1 (v. ascensorium a); 1211 fecit eum ~ere retro super equum SelPlCrown 58; 1313 ~it super rotam [carecte] Eyre Kent 96; quousque fratres ‥ in dormitorium assenderint Cust. Cant. 105; 1391 cum scala quadam ~it ad fenestram domus sue Leet Norw. 70; 1465 in secunda linea ~endo Pri. Cold. 206.  b Ad. Scot Serm. 314c (v. ascensor a).  c ad caelestia regna ‥ ~it Bede HE II 20; pro salute nostra Christus carnem assumpsit, pependit, resurrexit, ~it Lanfr. Ep. 33. 533B; cum ista evangelii lectio pronunciaretur et post hec quemadmodum ‥ Christus in celum ~erit subjiceretur Osb. V. Dunst. 42.  d cantare ‥ tam ~endo quam descendendo Hothby 333. 2 (intr., of things) to rise. b to slope up. c (of inheritance) to pass to an older generation. d to amount. ~ente aqua fluminis usque ad lumbos Bede HE V 12; 716 flammam ‥ ad superiora ~entem Bonif. Ep. 10 p. 9; s1242 ~it clamor usque Xantonas ad regem M. Par. Maj. IV 213; 1266 ignis assendit in ‥ domo SelCCoron 2.  b acutus tonus est nota per obliquum ~ens in dexteram partem Aldh. PR 141; 1458 croftam ‥ que se extendit ab angulo ‥ cemiterii ‥ superius per ‥ torrentem assendendo Reg. Glasg. 408.  c terra ista ‥ naturaliter quidem ad heredes hereditabiliter descendit, numquam autem regulariter ~it Glanv. VII 1; 1205 Agneti, de qua terra illa ~it Alicie, ‥ quia ipsa nullum habuit heredem de corpore suo CurR IV 2.  d c1170 tenendum ‥ per servicium quinte partis unius militis et hoc perficiend’‥ michi in denariis sicut servicio ~erit AncD A 2097; 1239 receptis libris illius monete solummodo que ad l marcarum numerum non ~unt (Lit. Imp.) M. Par. Maj. III 58; s1270 bona per eos inventa ‥ ~ebant ad vij m li. Leg. Ant. Lond. 142; s1086 fecit ‥ inquirere de urbibus et viculis ad quid in solidum ~erent Flor. Hist. II 11; s1232 ~it summa collecta in duplam fere quantitatem Ib. 207; s1264 cum militia que ad cccc loricatos adscendit Trevet 260; 13‥ misericordia in curia nostra non ~et ultra xij d. Cust. Preston 497; 1432 si ad tantum ~ant expense Reg. Cant. II 488. 3 (trans.) to climb, go up (a ladder or hill). b (of climbing plants). c to mount (a horse or sim.). d to embark on (a ship). e to take one’s place at (table). scalam Jacob ~ens Aldh. VirgP 25 p. 260; montem ~it Bede HE I 7.  b ligustrum est quasi agreste lilium, i. flos minoris volubilis ~ens sepes SB 28.  c ~e illum equum tuum Aldh. VirgP 25 p. 259; ~ens equum Bede HE V 6; levam streparum levis ascendas Garl. Mor. Scol. 565; 1255 ~it equum et transivit pontem SelPlForest 115.  d ascensa ‥ navi venit ad insulam Bede CuthbP 24; ego ~o navem [AS: ic astige min scyp] cum mercibus meis Ælf. Coll. 96.  e post gracias ~ent mensas Cust. Cant. 7. 4 to ascend, be in the ascendant (astr.). b (pr. ppl. as sb.) ascendant. sol ‥ sic procedendo venit in Cancro, quo non altius ~ere potest Byrht. V. Osw. 443; Gros. 20 (v. ascensio 2a); illi conjunccioni prefuit Mercurius dominus Virginis, quod signum tunc temporis ~ebat Bradw. CD 73c.  b prima domus vocatur ~ens, quia oritur et ~it super terram et terrena Bacon V 22; videatur quis sit dominus ~entis Rob. Angl. (II) 196; quendam cujus nativitatis ~ens fuit prima facies Arietis Bradw. CD 450E; 1387 prima linea kalendarii ‥ docet ~ens medie noctis (Elveden Cal.) SB 5; proximo sequuntur ~entes Ib.. 5 to go upstream. b to come ashore, disembark. c (w. terram). nunquam potest barcha bene ~ere nisi cum vento et veto S. Sim. Itin. 41 (cf. ib.: per fluvium ~itur et descenditur absque labore).  b xl navium ‥ Danorum exercitus ~erat Enc. Emmae II 6 (cf. ib. II 3).  c fixit anchoras ‥ circiter tria milliaria ab Harfleu, ubi proposuit terram ~ere Elmh. Hen. V 14. 6 to graduate (acad.). b (w. gradum). 1461 nullus sophista, si solus ~at, expendat in sua ascensione ultra xvj d.; si duo simul ~ant in eodem loco, ij s. non excedant MunAcOx 684.  b a1350 quiscumque assensurus gradum bachillarii dimidiam communam suam universitati solvat StatOx 58. 7 (bibl.): a (w. ex adverso or sim.) to oppose, attack (cf.Ezech. xiii 5; Jos. xxii 33). b (w. caput) to be used on (cf.Jud. xvi 17). c (w. in cor or absol.) to occur (cf. 1 Cor. ii 9 etc.). a s1164 unum ‥ qui pro ecclesia Dei ‥ ausus fuit ex adverso ~ere A. Tewk. Add. Thom. 25; 1321 quietem studencium ‥ fovere et exadverso ~entibus obviare FormOx 70; s1409 dux ‥ et cardinalis ‥ cum grandi exercitu contra regem Neopolitanum ~erunt Eul. Hist. Cont. III 416.  b ferrum caput ejus [S. Jacobi Minoris] non ~it Eul. Hist. I 82.  c viam ‥ temptare in cor adolescentis ‥ ~it Eddi 3; 1259 cum nunquam ‥ res hujusmodi ~eret in cor nostrum Cl 479; c1400 nunquam cogitavi nec fuit intencio mea nec unquam ~it jurare illud juramentum Wyche Ep. 540. 8 (dep.) to go upstream. b (p. ppl.) having ascended. c (p. ppl.) having mounted. 1289 sal ‥ ~i faciatis de Burdegala per aquam apud Agennum RGasc II 497.  b Christo crucifixo et in celum ascenso Eul. Hist. I 162.  c ascensus equo G. Herw. 329b; cursatiles ascensi equos G. Steph. I 62; s1295 ascensis sex lictoribus equos Flor. Hist. III 282.