asto
asto, to stand at, take place near
- I Lit. (very freq. and class.); constr. absol., with ad, juxta, propter, in with abl., ante, coram, contra, supra, etc.; with dat., acc., and abl., and with local adv.: astitit illum locum, et illo, et illi, et circa illum, Prisc. p. 1181 P.: marinas propter plagas, Enn. ap. Fest. p. 309 Müll. (Sat. v. 41 Vahl.): si iste stabit, adstato simul, Plaut. Ps. 3, 2, 75 (864): cum omnis multitudo adstaret, Vulg. Lev. 9, 5; ib. Psa. 2, 2; ib. Act. 22, 20: ante ostium, Plaut. Truc. 1, 2, 72 (166); so id. Men. 4, 3, 2 (676): ante aras, Lucr. 1, 90: ante oculos astare, Verg. A. 3, 150: adstare ante Dominum, Vulg. Tob. 12, 15; ib. Luc. 1, 19: intra limen adstate illic, Plaut. Most. 5, 1, 16 (1056): ut mihi confidenter contra adstitit! id. Capt. 3, 5, 6 (664): Postquam ille hinc abiit, tu adstas solus! id. Ps. 1, 4, 1 (394); so id. Bacch. 5, 2, 16 (1135); id. Stich. 3, 2, 11 (464); id. Mil. 2, 4, 5 (358); 2, 5, 36 (446); id. Poen. 1, 2, 49 (258) al.: adsta atque audi, id. Cist. 2, 3, 53 (595); so id. Ep. 1, 1, 61 (61); id. Most. 1, 4, 11 (323): cum patre astans, Ter. Phorm. 607: cum Alexander in Sigeo ad Achillis tumulum astitisset, Cic. Arch. 10, 24: in eopse adstas lapide, Plaut. Bacch. 4, 7, 17 (815): astat in conspectu meo, Cic. Cat. 4, 2: multis coram adstantibus, Vulg. Gen. 45, 1: adstat coram vobis, ib. Act. 4, 10: supra caput, Verg. A. 4, 702; 5, 10: nec opinanti Mors ad caput adstitit, Lucr. 3, 959: adstiterunt ad januam, Vulg. Act. 10, 17: adstiterunt juxta illos, ib. ib. 1, 10: qui campis adstiterant, Tac. A. 2, 17 Halm: tribunali, id. ib. 12, 36 fin.: mensae, Suet. Tib. 61; so Mart. 8, 56, 13: adstabo tibi, Vulg. Psa. 5, 5; ib. Act. 27, 23: aliquem adstare, Plin. Pan. 23, 2, where Keil reads astaret: limine divae Adstitit, Stat. Th. 9, 607.—
- II Trop.: Certa quidem finis vitae mortalibus adstat, awaits, Lucr. 3, 1078.— Also, to stand at one's side as counsel or aid, to assist (cf.: assisto, adsum, etc.): Amanti supparisator, hortor, adsto, admoneo, gaudeo, Plaut. Am. 3, 4, 10 (993): Dum adsto advocatus cuidam cognato meo, id. Cas. 3, 3, 4 (566).—Poet., of an object still existing or remaining: astante ope barbaricā, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (for this Verg. has: Priami dum regna manebant, A. 2, 22).—
- III Transf., to stand up, to stand upright (cf. ad, I. 1.): squamis astantibus, Verg. G. 3, 545: Minerva, quae est in Parthenone adstans, Plin. 34, 8, 19, § 54, where Jan reads stans.
- 1. erbij, er staan (m. prep. of m. dat.); ➤ astante atque audiente Italiā totā; ~ arrectis auribus met gespitste oren; ante aedes ~; pro foribus ~; portis ~; sedes relictae astant staan verlaten;
- 2. helpen, ter zijde staan; dienen, bedienen; (m. dat.) ➤ tibi servi multi ad mensam astant;
- 3. (poët.) rechtop, overeind staan;
- 4. (poët.) te wachten staan; ➤ certa quidem finis vitae mortalibus astat (Lucr.).
voluntarie, doloso et malo animo. Lib. 1. tit. 9. § 13. tit. 16. § 7. tit. 19. § 1. tit. 23. § 4. tit. 24. § 4. tit. 25. § 44. lib. 2. tit. 21. § 5. tit. 55. § 12.
Astio, est invidia, odium,
Astioso, invidus,
Adastiare, Adastiarsi, invidia corrodi. Dantes in Purgat. Cant. 6 :
Vidi 'l Conte Orso et l'anima divisa Dal suo corpo per Astio, è per inveggia.
Astus, nec aliunde accersendum, quidquid dicant viri docti, qui a
fastidium, vel
fascinus, deducunt. Nam et Plautus
Astumadjective usurpavit in Trucul. ubi
Astis fallaciis confertumdixit. Vide Atia.
Aistan)
ibid. 252 :asto animo, quod est volontarie ;
quod per errorem fecit nam nonAltera glossa spectare videtur ad ejusd. regis cap. 282. ubi pro vulgataasto animo.
Si quis in curte alienacodex Cathedral. Mutinens. habetasto animo intraverit
aistan, id est per furorem; cum quo loco conferendum cap. 34 :
Si quis in curte aliena irato animo sagittaverit.Saxonibus antiq.
Quod vulgo dicitur asteros hant, calida manu.Adelungius verbum ducit a Germanica
Juramentum de Asto, in Lumbarda, quod idem
est quod juramentum de calumnia in judicio contentioso fori civilis vel Ecclesiastici. Nicol. Upton de Officio milit. lib. 2. c. 4.
Iterum pars Presbyterorum dicebat, ut advocatus domini Abbatis de possessione supradicta juraret cum Sacramentalibus suis. De quo interrogatus Hubertus respondit : non est lex, sed si judicibus placet, faciat advocatus domini Abbatis sacramentum. Ad hoc omnes judices Romani concorditer dixerunt, non debere Longobardum sine Asto jurare. Tunc affirmaverunt omnes, ut aut unus Presbyterorum aut advocatus juraret eorum, ut hoc quod quæsierant, rectum quæsivissent, et post hoc advocatus domini Abbatis juraret cum Sacramentalibus suis. Sed neque Presbyteri neque eorum advocatus jurare voluit. Inventi enim sunt fallaces. Post hæc judicantibus judicibus apprehenderunt baculum, et in manus Domini Hugonis Abbatis et Huberti ejus advocati præfatas Ecclesias refutaverunt cum charta per quam litigaverant.Hæc, licet longiora, studioso lectori non displicebunt.
aRosa de Viterbo Elucidarii tom. 1. pag. 144. scribit in diplomatibus Lusitan. ante XII. seculum confectis, formulam
Asto animousurpatam esse pro
Placuit mici Asto Animo et propria voluntate, nullum quoque gentis imperio, nec suadentis articulo ; sed accessit mea propria voluntas, ut faceremus scripturæ firmidadis de hæreditate nostra propria, etc.
- ad + sto, to stand at, take place near: accessi, astiti, stood by, T.: astat echinus, is at hand, H.: portis, V.: hic, T.: procul, O.: sedibus, O.: ad Achillis tumulum: in conspectu meo: ante aras, O.: supra caput, V.: cum patre, T.: adstante totā Italiā, looking on: adrectis auribus, V.—To stand up, stand erect: squamis astantibus, V.— To exist, remain, be in existence: adstante ope barbaricā: sedes relictae adstant.
-
…virorum. cui simul infula virgineos circumdata comptus ex utraque pari malarum parte profusast, et maestum simul ante aras adstare parentem sensit et hunc propter ferrum celare ministros aspectuque suo lacrimas effundere civis, muta metu terram genibus summissa petebat…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, praepetibus pennis ausus se credere caelo, insuetum per iter gelidas enavit ad Arctos, Chalcidicaque levis tandem super adstitit arce. Redditus his primum terris, tibi, Phoebe, sacravit remigium alarum, posuitque immania templa. In…
Vergil, Aeneid
-
…ter, o patria, o Pri ami domus, Saeptum a ltisono cardi ne templum Vidi e go te adstante ope ba rbarica Tecti s caelatis la queatis, Auro e bore instructam re gifice. o poëtam egregium quamquam…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…multos scriptores rerum suarum magnus ille Alexander secum habuisse dicitur atque is tamen, cum in Sigeo ad Achillis tumulum astitisset o fortunate, inquit, adulescens, qui tuae virtutis Homerum praeconem inveneris et vere. nam, nisi Ilias…
Cicero, pro Archia
-
…, Ulixes, Auribus ut nostros possis agnoscere cantus Nam nemo haec umquam est transvectus caerula cursu, Quin prius adstiterit vocum dulcedine captus, Post variis avido satiatus pectore musis Doctior ad patrias lapsus pervenerit oras. Nos grave certamen…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…; cerulas enim tuas miniatulas illas extimescebam. de Sicca ita est ut scribis ; ; ab ; asta ea aegre me tenui. itaque perstringam sine ulla contumelia Siccae aut Septimiae, tantum ut sciant παῖδες παίδων sine…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…Q. Terentius, pontifices minores, causa cognita, duobus locis dicta, maxima frequentia amplissimorum ac sapientissimorum civium adstante, omni religione una mente omnes liberaverunt. nego umquam post sacra constituta, quorum eadem est antiquitas quae ipsius…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…ut eadem a principibus civitatis in contione postero die dicerentur ; cum quidem ipse egit ornatissime meam causam, perfecitque astante atque audiente Italia tota ut nemo cuiusquam conducti aut perditi vocem acerbam atque inimicam bonis posset audire. ad haec…
Cicero, post Reditum in Senatu
-
…adductum Gallonium Gadibus excessisse. his cognitis rebus altera ex duabus legionibus, quae vernacula appellabatur, ex castris Varronis adstante et inspectante ipso signa sustulit seseque Hispalim recepit atque in foro et porticibus sine maleficio consedit. quod factum adeo…
Julius Caesar, Civil War
-
…fulgentia per collis vexilla, quamquam imbellis populus sequeretur, speciem hostilis exercitus fecerant. tripertito agmine pars, ut adstiterat, Flaminia via, pars iuxta ripam Tiberis incessit ; tertium agmen per Salariam Collinae portae propinquabat. plebs invectis…
Tacitus, Historiae