caeruleus
caeruleus, like the sky, azure, blue, dark blue, dark green
- Lit., dark-colored, dark blue, dark green, cerulean, azure, κυάνεος; poet. epithet of the sky, of the sea, and other similar objects (as dark, opp. albus and marmoreus color, Lucr. 2, 771 sq., and syn. with ater, Verg. A. 3, 64; v. under II. A.).
- A Of the sky: caeli caerula templa, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 50 Vahl.); id. ap. Varr, L. L. 7, § 6 Müll. (Ann. v. 66 Vahl.); cf.: (zonae) extremae Caeruleā glacie concretae, Verg. G. 1, 236.—Also subst.: caerŭla. ōrum, n., Ov. M. 14, 814: per caeli caerula, Lucr. 1, 1089; 6, 96; and without caeli, id. 6, 482.—Of the universe: magni per caerula mundi, Lucr. 5, 770; and of the brightness of the stars: bigae, Verg. Cir. 37.—Of mountain heights, Ov. M. 11, 158; cf. candor, Plin. 35, 6, 28, § 47: splendor, id. 37, 9, 51, § 134.—
- B Of the sea: ponti plaga caerula, Lucr. 5, 482; cf. id. 2, 772 sq.: pontus, Cat. 36, 11; Ov. M. 13, 838: mare, Cic. Ac. Fragm. ap. Non. p. 162, 30: aequora, Cat. 64, 7; so, campi = mare, Plaut. Trin. 4, 1, 15 (834): aquae, Ov. M. 8, 229; 15, 699: undae, Tib. 1, 3, 37; 1, 4, 45; Varr. ap. Non. p. 254, 21: vada, Verg. A. 7, 198: gurges, Ov. M. 2, 528: color (lacus) caerulo albidi or, viridior et pressior, Plin. Ep. 8, 20, 4: Oceani amictus, Claud. Laud. Stil. 2, 249; Ap. Met. 10, 31, 12.—Also subst.: cae-rŭla, ōrum, n., the sea, the blue surface of the sea: caerula verrunt, Verg. A. 4, 583; 3, 208; 8, 672; Stat. Th. 3, 250.—Of objects that have relation to the sea: di, sea-deities, Ov. M. 2, 8 sq.: deus, κατʼ ἐξοχήν, Neptune, Prop. 3 (4), 7, 62; cf. of the same: Jovis frater, Ov. M. 1, 275: Triton, id. ib. 1, 333: Nereus. id. H. 9, 14: Thetis, Tib. 1, 5, 46; and of the same: mater (sc. Achillis), Hor. Epod. 13, 16; Ov. M. 13, 288: Psamathe, a sea-nymph, id. ib. 11, 398: oculi Neptuni. Cic. N. D. 1, 30, 83: currus (Neptuni), Verg. A. 5, 819: equi (Tritonis), Ov. H. 7, 50: Scylla (navis), Verg. A. 5, 123; cf. color. Ov. M. 14, 555: puppis, id. F. 2, 112; via, Plaut. Rud. 1, 5, 10 (268); Ov. H. 16, 104.—
- C Also of rivers and things that are connected therewith: caeruleus Thybris, Verg. A. 8, 64 amnis, Tib. 3, 4, 18; Stat. S. 1, 5, 51: Cydnus. Tib. 1, 7, 14: crines, Ov. M. 5, 432; guttae. id. ib. 5, 633.—
- D Of other darkblue objects: omnes se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit colorem, atque hoc horridiores sunt in pugnā aspectu, Caes. B. G. 5, 14: an si caeruleo quaedam sua tempora fuco Tinxerit. idcirco caerula forma bona'st? Prop. 2, 18, 31 sq. (3, 11, 9 sq.); Mart. 11, 53, 1: olearum plaga, Lucr. 5, 1372; draco. Ov. M. 12, 13: angues, Verg. G. 4, 482; colla, id. A. 2, 381: serpens, Ov. M. 3, 38: guttae (serpentis), id. ib. 4, 578: vestis. Juv. 2. 97: vexillum, Suet. Aug. 25: flos (heliotropi), Plin. 22, 21, 29, § 57: oculi (Germanorum), Tac. G. 4; hence Germania pubes, Hor. Epod. 16, 7.—Hence, subst.: caerŭlĕum, i, n., a blue color, steel-color, both natural and artificial, Plin. 33, 13, 57, § 161 sq.; 35, 6, 28, § 47; Vitr. 7, 111; 9, 1.—
- II Transf.
- A In gen., dark, gloomy, dun, sable, black; poet. epithet of death, the night, rain, etc.: stant Manibus arae Caeruleis moestae vittis, Verg. A. 3, 64 Serv.: imber, id. ib. 3, 194; 5, 10: caeruleus (color) pluviam denuntiat, id. G. 1, 453; so, equi (Plutonis), Ov. F. 4, 446: ratis fati, Prop. 2 (3), 28, 40: puppis (Charontis), Verg. A. 6, 410: mors, Albin. ad Liv. 1, 93: nox, Stat. S. 1, 6, 85: umbra noctis, id. Th. 2, 528; Verg. Cir. 214: panis, Juv. 14, 128: baca (lauri), Plin. 15, 30, 39, § 128: bacis caerula tinus, Ov. M. 10, 98.—
- B Dark green, green, greenish: cucumis, Prop. 4 (5), 2, 43: coma, Ov. M. 11, 158: arbor Palladis, id. A. A. 2, 518: campi caerula laetaque prata, Enn. ap. Macr. S. 6, 3.
- 1. blauw, blauwachtig in allerlei schakeringen: hemels-, zee-, donker-, groen-, zwartblauw [caeli templa; pontus; oculi; deus Neptunus; mater (vul aan: Achillis) = Thetis];
- 2. (poët.) donkergroen [prata; arbor Palladis v.d. olijfboom];
- 3. (poët.) donker, zwartachtig [nubes; imber; nox; anguis; equi Plutonis; puppis Charontis];
- 4. van de hemel, hemel-.
See an image
- for * caeluleus, from caelum, like the sky, azure, blue, dark blue, dark green: color, Cs.: oculi, Ta.: glacies, V.: aquae, O.: di, of the sea, O.: frater (lovis), Neptune, O.: currus, of Neptune, V.: Thybris, V.: angues, V.: guttae, O.: scutulata, a blue checked garment, Iu.: Germania pubes, blue-eyed, H.: panis, mouldy, Iu.: cucumis, Pr.—Dark, gloomy, sable, dim, pitchy(poet.): vittae, V.: imber, V.
-
…coloni vota iacent, longique perit labor inritus anni. Nec caelo contenta suo est Iovis ira, sed illum caeruleus frater iuvat auxiliaribus undis. Convocat hic amnes. Qui postquam tecta tyranni intravere sui, non est hortamine longo…
Ovid, Metamorphoses
-
…Nec maris ira manet, positoque tricuspide telo mulcet aquas rector pelagi supraque profundum exstantem atque umeros innato murice tectum caeruleum Tritona vocat conchaeque sonanti inspirare iubet fluctusque et flumina signo iam revocare dato. Cava bucina sumitur illi, tortilis…
Ovid, Metamorphoses
-
…quod nunc favonio nascente purpureum videtur, idem huic nostro videbitur, nec tamen adsentietur, quia nobismet ipsis modo caeruleum videbatur mane ravum, quodque nunc qua a sole conlucet albescit etvibrat dissimileque estproximo ei continenti, ut etiam si…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…quam mare ; e quo etiam aequor illud poetae vocant in aqua remum integrum quasi fractum videmus quid mare nonne caeruleum at eius unda cum est pulsa remis, purpurascit, et quidem aquae tinctum quodam modo et infectum alius adultis…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…non serunt, sed lacte et carne vivunt pellibusque sunt vestiti. Omnes vero se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit colorem, atque hoc horridiores sunt in pugna aspectu ; capilloque sunt promisso atque omni parte corporis rasa praeter…
Julius Caesar, Gallic War
-
…virginis fidem implorat fer mi auxilium, pestem abige a me, flammiferam hanc vim, quae me excruciat, caeruleae incinctae angui incedunt, circumstant cum ardentibus taedis, num dubitas quin sibi haec videre videatur itemque cetera intendit crinitus…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…petere testimonium veritatis isto enim modo dicere licebit Iovem semper barbatum, Apollinem semper inberbem, caesios oculos Minervae, caeruleos esse Neptuni. et quidem laudamus esse Athenis Volcanum eum quem fecit Alcamenes, in quo stante atque vestito leviter…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…appellatur. lapis est, hic quoque chrysocollae modo infectus, optimumque est quod maxime vicinum et communicato colore cum caeruleo. solebant librae eius trecenis nummis taxari. inventa per hispanias harena est similem curam recipiens ; itaque ad denarios…
Pliny the Elder, Natural History
-
…ἄνω ὤθεσκε ποτὶ λόφον. Id quoque a peritissimis rerum philosophis observatum est, austris spirantibus mare fieri glaucum et caeruleum, aquilonibus obscurius atriusque. Cuius rei causam, cum Aristotelis libros Problematorum praecerperemus, notavi. Liber Tertius I…
Aulus Gellius, Attic Nights
-
…similem gentem extitisse arbitrantur. unde habitus quoque corporum, tamquam in tanto hominum numero, idem omnibus truces et caerulei oculi, rutilae comae, magna corpora et tantum ad impetum valida. laboris atque operum non eadem patientia ,…
Tacitus, Germania