1 constituere
[CL]
1 to set (things) in place. b to stand (trans.), station, establish (men). c to put in a situation (fig.). d (w. in & acc.) to form into.
680 tiara apud veteres in capite sacerdotum ~ebatur
[Aldh. Ep. 4]; 738 (12c) juxta notos terminos ~tos
[CS 159]; quousque ‥ ante eas [machinas] ~isset municiones ‥ contra ‥ offensiones hostium
[G. Hen. V 6]. b 1153 nos dedisse ‥ abbatiam ‥ ad canonicos regulares ~endum in ea
[E. Ch. Scot. 263]; 1268 Ricardus ‥ in presencia regis ~tus
[Cl 534]; 1323 [ (v. arrenare)]; dum rex ‥ ~isset, sed omni paucitate sua, bellum unum, ponens aciem suam anteriorem ‥ pro ala a dextris et aciem posteriorem ‥ a sinistris
[G. Hen. V 12] (cf. [ib. 25]: ~to duce nostro inter medios familiares
). c s1307 regem R. ‥ in maximo periculo pluries ‥ ~erunt
[Fordun Cont. XII 13]. d [stagnum] in quadrum ‥ sive hominum arte sive natura ~tum
[G. Mon. IX 7].
2 (p. ppl): a (of land) situated. b (of persons) settled, being (in a place); c (in a situation, fig); d (of an age); e (in secular life or attire); f (in a class, status or sim.).
a 1205 terris omnibus in parrochia de H. ~tis
[FormA 25]. b in eo tempore fui ego Rome, unde et ortus fueram, ~tus
[Rob. Angl. (I) Alch. 510a]; 1295 amicis ‥ nostris in dictis terris et alibi ‥ ~tis
[RGasc III 331]; 1355 cunctis Cristicolis per nostram Cantuariensem provinciam ~tis
[FormA 321]; 1435 vicariis ecclesiarum ‥ ubilibet ~tis
[Lit. Cant. III 168]. c neminem ‥ inter tot ‥ secularium rerum strepitus ~tum
[Aldh. PR (Allocutio) 143 p. 202]; videns seque suosque in extremo articulo jam ~tos
[Gir. EH I 13]; abbas ‥ jam in itinere ~tus audit ‥
[Lib. Eli. II 132]; 1217 Amabilia in †viduatate [l. viduitate] ~ta dimisit ‥ dotalicium suum ‥
[Feod. Durh. 158n]. d circa illud tempus [c1190] mortuus est W. F., relicta unica parvula filia sua et infra etatem ~ta
[Meaux I 231]; 1346 dum sic eramus in annis minoribus ~ti
[(Cl) Foed. V 496]. e c700 (11c) omnibus qui in laico habitu ~ti sunt
[CS 91]; in habitu saeculari ~tus
[Bede HE IV 22 p. 259]. f cum Julianus ‥ in clericali gradu ~tos ‥ ad militiae cingulum cogeret
[Aldh. VirgP 38]; a738 eum in Levitarum numero ~tum habitote
[(Dan. Wint.) Ep. Bonif. 39]; s1108 canonicis in quocunque gradu ~tis
[Fl. Worc. II 57]; a1260 ut omnes clerici infra sacros ordines ~ti ‥ tonsuram habeant congruentem
[Conc. Syn. 646]; 1364 singuli ‥ qui fuerint in presbyteratus ordine ~ti
[Deeds Balliol 317].
3 to appoint (as officer or to office or sim); b (w. compl); c (w. in & acc.). d (pr. ppl.) principal appointing proxy.
s1266 rex in singulis comitatibus capitaneum unum ~it
[Trevet 268]. b Earconwaldum ~it episcopum in civitate Lundonia
[Bede HE IV 6]; †948 (12c) qui me nominis sui participem et legum ~it discretorem
[CS 860]; s1244 rex ‥ Paulinum P. ‥ et Johannem M. ‥ principales sibi ~it consiliarios
[M. Par. Maj. IV 294]; 1299 Johannem ‥ pro obsequiis suis ecclesie nostre beneficiarium ~ere in annua pensione
[Lit. Cant. I 27]; s1376 rex per illos dominos in Parliamento ~tos noluit ‥ gubernare
[Ad. Mur. Chr. Cont. A 221]; 1381 cum fuerit ‥ dominus prior visitator ~tus in generali capitulo
[Ac. Durh. 591]; 1476 [ (v. 3d infra)]. c 1127 nullus in decanum nisi presbyter, nullus in archidiaconatum nisi diaconus ~atur
[(Conc. Westm. 4) J. Worc. 24]; eis in rectorem ~it Grimbaldum
[Cantlow Orig. Cantab. 279]. d 1420 de quibus ‥ dominus ~ens sibi et dictis procuratoribus suis fieri peciit ‥ unum et plura publica instrumenta
[Reg. Cant. I 65] (cf. [ib. III 92]); 1476 Robertus ‥ Willelmum ‥ suum verum, certum et legittimum attornatum nominavit, ordinavit, fecit et ~it procuratorem, actorem, factorem ac negociorum gestorem suorum ‥; deditque et concessit idem ~ens prefato suo procuratori potestatem ‥ pro ipso ~ente ‥ in eleccionem futuri abbatis ‥ interessendi
[Reg. Whet. II 148].
4 a to establish, found (an institution). b to establish, confirm, appoint, assign (a practice, rule, time, payment or sim.). c (w. ut) to ordain. d (w. inf.) to determine, direct, cause.
a 604 (12c) tuae ecclesiae quae est ~ta in civitate H.
[CS 3]; emit partem ejus [loci] non grandem ad ~endum ibi monasterium
[Bede HE IV 4]; 1108 postulasti ‥ ut in loco qui Ely dicitur novus ex apostolica auctoritate episcopatus ~atur
[(Lit. Papae) Lib. Eli. III 2]. b 667 catholicam ibi ‥ ~ens fidem
[(Lit. Papae) Bede HE III 29]; [rex Ædilberct] decreta illi [sc. genti suae] judiciorum ‥ cum consilio sapientium ~it
[Ib. II 5]; † c950 (12c) hoc sit tam firmiter ~tum ‥ quasi libertas illa ~ta est
[CS 894]; 955 (13c) ego B. episcopus ~i
[Ib. 908]; a1000 fecit Ælfegus ‥ distributionem omnium rerum suarum et ~it unam partem aecclesiae Cantuariae et alteram aecclesiae S. Andreae et terciam partem uxori suae
[Ib. 1098]; istam consuetudinem ~it illis A. praepositus
[DB II 282b]; 1167 in decima ~ta canonicis de L.
[Pipe 13]; in prebenda ~ta a tempore regis H. de camera episcopi
[Ib. 58]; 1169 in elemosina ~ta militibus de Templo
[Pipe 1]; 1190 in liberatione ~ta portario de Hereford
[Pipe 141]; in ipsis disserendi principiis que ab enuntiatione et interrogatione ~imus
[Balsh. AD 34]; dies et locus faciende disceptationi ~itur
[Lib. Eli. II 132]; [Glanv. XIII 32 (v. 1 assisa 6g)]; s1016 quo pax ‥ sacramento fideque utrinque constatuatur
[Chr. Abingd. I 432]; 1254 quod ~at Symoni de Lardar’ lepra percusso ij d. diurnos ad sustentacionem suam de elemosina regis
[Cl 302]; 1265 de ij d. ‥ quos ad Scaccarium percipere consuevit de elemosina regis ~ta
[Cl 75]; 1430 in iiij festis anni in eadem ecclesia ~tis
[Feod. Durh. 26]. c 747 xxj° ~itur loco ut monasteriales ‥ ebrietatis malum non sectentur
[Conc. HS 369]; a832 kap. septima [sic] ~tum est ‥ ut nulli illorum licitum sit ‥
[Ib. 582]; †957 (14c) omnes unanimiter ~erunt ut donatio ista firma ‥ permaneat
[CS 1000]. d c625 quos Deus ‥ ex primi hominis quem plasmavit cognatione ‥ pullulare ~it
[(Lit. Papae) Bede HE II 10]; c700 (11c) quid servare amodo ‥ ~imus
[CS 91]; [Gerv. Cant. I 20 (v. chorus 4a)]; 1241 tres lectos, quos R. quondam comes ~it sustineri in hospitali S. Johannis Cestrie
[Liberate 15 m. 11].
5 to constitute (as ingredients), compose, amount to.
omnis ‥ corporalis ‥ creatura ex materia et forma ~itur
[Eriug. Per. 548B]; [Rob. Angl. (I) Alch. 516a (v. constitutivus a)]; in homine duo sunt ~entia eum, quorum unum est corporale, reliquum spirituale
[J. Blund An. 326]; potestates ille [sc. spiritualis et laicalis suprema] ‥ duo capita corporum diversorum ~unt ‥ , sc. imperatorem et summum pontificem
[Ockham Pol. I 14 (16)]; ex his que forte uno casu accidere possunt jura non ~unt [legislatores]
[Id. Dial. 941].
2 constituere
v. constringere(1a)