contraho
contraho, to draw together, collect, assemble
- I In gen.
- A Lit. (syn. colligo; opp. dissipo): quae in rerum naturā constarent quaeque moverentur, ea contrahere amicitiam, dissipare discordiam, Cic. Lael. 7, 24: cohortes ex finitimis regionibus, Caes. B. C. 1, 15: exercitum in unum locum, id. B. G. 1, 34; cf.: omnes copias Luceriam, Cic. Att. 8, 1, 2; and: omnia in unum locum, id. ib. 8, 11, B, 3: omnes copias eo, Nep. Ages. 3, 1: navibus circiter LXXX. coactis, contractisque, Caes. B. G. 4, 22; cf.: magnam classem, Nep. Con. 4, 4: naves, Suet. Calig. 19: agrestes, Ov. F. 4, 811: captivos, Liv. 37, 44, 3: utrumque ad colloquium, id. 28, 18, 2: undique libros, Suet. Aug. 31; cf. exemplaria, id. Gram. 24: muscas in manu, Plin. 12, 25, 54, § 122; cf. serpentes, id. 28, 9, 42, § 151: ii, qui in idem (collegium) contracti fuerint, Traj. ap. Plin. Ep. 10, 34 (43), 1—
- B Trop.
- 1 To bring about, carry into effect, accomplish, execute, get, contract, occasion, cause, produce, make, etc. (very freq.): amicitiam, Cic. Lael. 14, 48: vinculum amicitiae, Val. Max. 4, 7 init.: aliquid litigii, Plaut. Cas. 3, 2, 31 (561); cf. lites, id. Capt. prol. 63: qui hoc mihi contraxit, id. Cas. 3, 2, 21 (551); cf.: negotium mihi, Cic. Cat. 4, 5, 9; and: numinis iram mihi (arte), Ov. M. 2, 660: bellum Saguntinis, Liv. 24, 42, 11: aliquid damni, Cic. Fin. 5, 30, 91: molestias, id. Fam. 2, 16, 5; cf. Sall. H. 2, 41, 8 Dietsch: aes alienum, Cic. Q. Fr. 1, 1, 8, § 25: causam certaminis, Liv. 22, 28, 4; cf. certamen, id. 23, 26, 11; 25, 34, 10 al.: necessitates ad bellum, id. 44, 27, 12: culpam, to incur, Cic. Att. 11, 24, 1 al.: cruditatem, Quint. 7, 3, 38; cf. id. 2, 10, 6: morbum, Plin. 30, 8, 21, § 65: pestilentiam, id. 36, 27, 69, § 202: saginam corporis, Just. 21, 2: causam valetudinis ex profluvio alvi, Suet. Aug. 97 fin. et saep.: porca contracta, owed, due, sc. for the expiation of a crime, Cic. Leg. 2, 22, 57 fin.—
- 2 In the lang. of business, t. t., to make a contract, conclude a bargain, to contract: rationem, rem cum illo, Cic. Clu. 14, 41; cf. id. Off. 1, 17, 53; id. Sull. 20, 56; id. Att. 7, 7, 7: in tribuendo suum cuique et rerum contractarum fide, id. Off. 1, 5, 14: ex rebus contrahendis, id. ib. 3, 15, 61: in contrahendis negotiis, id. ib. 2, 11, 40: adfinitas inter Caesarem et Pompeium contracta nuptiis, Vell. 2, 44, 3 et saep.—
- b Transf. beyond the sphere of business: cum aliquo, to have intercourse with, to associate with, Cic. Off. 1, 2, 4: nihil cum populo, id. Tusc. 5, 36, 105.—
- II In partic., with the prevailing idea of shortening or diminishing by drawing together (cf.: cogo, colligo, etc.), to draw close or together, to draw in, contract, shorten, narrow, lessen, abridge, diminish (freq. and class.; opp. porrigo, dilato, tendo).
- A Lit.: animal omne membra quocumque volt flectit, contorquet, porrigit, contrahit, Cic. Div. 1, 53, 120: pulmones tum se contrahunt adspirantes, tum intrante spiritu dilatant, id. N. D. 2, 55, 136: contractum aliquo morbo bovis cor, id. Div. 2, 16, 37; cf.: se millepeda tactu, Plin. 29, 6, 39, § 136: bina cornua (opp. protendere), id. 9, 32, 51, § 101: collum. Cic. Tusc. 2, 17, 41; opp. tendere, Quint. 11, 3, 82: frontem, to wrinkle, contract, Cic. Clu. 26, 72; Hor. S. 2, 2, 125: supercilia (opp. deducere), Quint. 11, 3, 79: medium digitum in pollicem, id. 11, 3, 92; cf.: contractum genibus tangas caput, Hor. S. 2, 7, 61: gravissimo frigore solus atque contractus vigilabit in lectulo, Hier. Ep. 53: castra, Caes. B. G. 7, 40: vela, Hor. C. 2, 10, 23; Quint. 12, prooem. § 4; cf. Cic. Att. 1, 16, 2: orbem (lunae), Ov. M. 15, 198: umbras, id. ib. 3, 144: orationem (with summittere), Quint. 11, 1, 45; cf. id. 12, 11, 16: tempora dicendi, id. 6, 5, 4 et saep.: lac, to curdle, coagulate, Plin. 23, 7, 63, § 117.—Of bees: contracto frigore pigrae ( = contractae frigore pigro), Verg. G. 4, 259; cf.: pigrum est enim contractumque frigus, Sen. Ira, 2, 19, 2: horrida tempestas contraxit caelum, narrows, Hor. Epod. 13, 1: vulnera, Plin. 24, 8, 33, § 48; cf. cicatrices, id. 12, 17, 38, § 77: ventrem, to stop, check, Cels. 4, 19; cf. alvum, id. ib.: vomitiones, Plin. 20, 2, 6, § 11.—
- 2 Esp., archit. t. t., to narrow, make smaller or tapering: columnam, Vitr. 4, 3, 4; cf. id. 3, 3, 12; 4, 7, 2: pyramis XXIV. gradibus in metae cacumen se contrahens, Plin. 36, 5, 4, § 31.—
- B Trop., to draw in, lessen, check, restrain ( = certis limitibus quasi coartare et circumscribere; opp. remittere, diffundere): cui non animus formidine divum contrahitur? Lucr. 5, 1219; cf.: te rogo, ne contrahas ac demittas animum, do not suffer your spirits to droop, Cic. Q. Fr. 1, 1, 1, § 4; and: animos varietas sonorum (opp. remittere), id. Leg. 2, 15, 38: terram quasi tristitiā (sol; opp. laetificas), id. N. D. 2, 40, 102: ut et bonis amici quasi diffundantur et incommodis contrahantur, are made sad, id. Lael. 13, 48 (cf. id. Tusc. 4, 6, 14): ex quibus intellegitur, appetitus omnes contrahendos sedandosque, id. Off. 1, 29, 103; cf. cupidinem, Hor. C. 3, 16, 39 et saep.
- —Hence, contractus, a, um, P. a. (acc. to II.), drawn together into a narrow space, i. e. compressed, contracted, close, short, narrow, abridged, restricted, limited, etc.
- A Lit.: tanto contractioribus ultimis digitis, Quint. 11, 3, 95: nares contractiores habent introitus, Cic. N. D. 2, 57, 145: contractior ignis, smaller, Lucr. 5, 569: aequora, Hor. C. 3, 1, 33; cf. freta, Ov. F. 6, 495: locus (with exiguus), Verg. G. 4, 295: Nilus contractior et exilior, Plin. Pan. 30, 3: contractiora spatia ordinum, Col. 5, 5, 3.—
- B Trop.
- 1 Of language, etc.: et brevis ambitus verborum, Cic. Brut. 44, 162; cf.: contractior oratio, id. ib. 31, 120: propositum dicendi (opp. uberius), Quint. 11, 1, 32: summissā atque contractā voce (opp. erectā et concitatā), id. 11, 3, 175; so, vox, id. 11, 3, 64: parvum opusculum lucubratum his jam contractioribus noctibus, Cic. Par. prooem. § 5.—
- 2 In gen.: quae studia in his jam aetatibus nostris contractiora esse debent, Cic. Cael. 31, 76: paupertas, stinted, Hor. Ep. 1, 5, 20 (cf.: angusta pauperies, id. C. 3, 2, 1); in the same sense transf. to the person: ad mare descendet vates tuus et sibi parcet Contractusque leget, retired, solitary, id. ib. 1, 7, 12; cf. homo, Verg. M. 78.— Adv.: contractē, on a contracted scale; only in comp.: assuescamus. servis paucioribus serviri, habitare contractius, Sen. Tranq. 9, 3; Lact. 2, 8, 39 al.
b) zusammenziehen, beiziehen = versammeln, sammeln, vereinigen, gew. leb. Wesen (Ggstz. dissipare, dispergere), captivos, Liv.: agrestes, Ov.: serpentes, Plin.: muscas, Plin.: undique fontes, Ov.: iumenta et camelos a Susis, Curt. – dispersos cives in unam urbem, Val. Max. – v. lebl. Subjj., contraxit eos non officii modo cura, sed etiam studium spectaculi, Liv. – Insbes.: α) (als milit. t. t.) Truppen, Schiffe usw. beiziehen, an sich ziehen, u. (mit u. ohne in unum locum, in unum) auf einen Punkt zusammenziehen, vereinigen, konzentrieren, auxilia, Suet. u. Iustin.: exercitum, Vell.: copias, Nep.: equitum et peditum copias, Pompei. in Cic. ep.: praesidia, quae in Umbria sunt, Pompei. in Cic. ep.: naves circiter LXXX cogere contrahereque, Caes.: magnam classem, Nep. – copias subito, Nep., celeriter, Nep. – undique exercitum, Liv., omnes copias, Curt., naves, Liv., od. auxilia a finitimis, Iustin.: ex omnibus oppidis copias, Pompei. in Cic. ep.: ex finitimis regionibus cohortes ex delectibus Pompeianis, Caes. – auxilia in Graecia, Iustin.: copias ad Bononiam, Suet. – illuc od. eo suas copias, Nep.: onerarias naves ex omni Graeciae ora eodem, Liv.: Luceriam omnes copias, Cic.: Veios ingentem exercitum, Liv.: in una castra decem legiones, Vell.: exercitum od. impedimenta in unum locum, Caes. u. Liv.: omnes od. omnia in unum, Liv. u. Cic.: dispersos milites in unum, Sall. – veteranos in suum auxilium, Suet.: naves ad exercitum traiciendum, Liv. – β) zur Unterredung, zur Beratung, zur Versammlung zusammenbringen, versammeln, kommen lassen, Scipionem et Hasdrubalem ad colloquium dirimendarum simultatium causā, Liv. – domum fidissimos amicorum, Iustin.: praefectos copiarum in praetorium, Curt.: in unum omnes copias ducesque, Liv. – bes. den Senat (b. Cic. cogere), pauci tantum patrum, quos casus obtulerat, contracti a consulibus, Liv.: senatus (Romanus) edicto contrahitur, Val. Max.: c. senatum (= βουλήν) in gymnasio, Iustin.: decuriones, Plin. ep. – γ) zu einer Korporation vereinigen, verbinden, ii, qui in idem contracti fuerint, Traian. in Plin. ep. 10, 34 (43), 1.
c) einsammelnd zusammenbringen, zusammentragen, sammeln, omnis generis commeatum, Suet.: aurum, Plin.: exemplaria, Suet.: haec vetera (diese alten Schriftstücke), Tac. dial.: undique libros, Suet.: plures domos emptionibus per procuratores, Vell. – Insbes.: α) Früchte usw. zusammen-, einbringen, einheimsen, apes mella contrahunt, Plin.: venenum aliud ex radicibus herbarum contrahitur (vegetabilisches), aliud ex animalibus mortiferis reservatur (animalisches), Ps. Quint. decl. – β) Geld zusammenbringen, aufbringen, einnehmen, bes. als Erlös, c. pecuniam (Ggstz. erogare), Val. Max. – m. ex u. Abl., pecunia per quaestorem populi Romani ex praeda vendita contracta, Gell.: pecuniam ex viatico amicorum ipsiusque Caesaris, Tac.: ex pretio viridis olei plus quam multitudine mali nummorum contrahitur, Col. – m. Dat. (wozu?), pecuniam, quam tuae saluti contraxeram, Sen.
2) übtr.: a) Gemüter zusammenbringen, in der Zuneigung vereinigen, contrahit celeriter similitudo eos, Liv.: illa (Venus) rudes animos hominum contraxit in unum, Ov.
b) eines Verbindung zusammenbringen, herbeiführen, α) eine freundschaftliche od. verwandtschaftliche knüpfen, eingehen, v. lebl. Subjj., c. amicitiam, Cic. de amic. 48 u. (mit Ggstz. dissipare discordiam) Cic. de amic. 24: vinculum amicitiae, Val. Max. 4, 7 in. – v. Pers., c. matrimonium (Ggstz. matrimonium solvere, dimittere), Iustin. u. Suet.: affinitas inter Caesarem et Pompeium contracta nuptiis, Vell. – β) eine geschäftliche Verbindung eingehen, abschließen, in etw. sich einlassen, rem, rationem, negotium, Cic.: emptionem ac venditionem, ICt.: res contractae, Verträge, Cic.: male contractae res, mißliche Umstände, in die wir verfangen sind, Cic. – m. cum u. Abl. od. m. inter se, cum multis res rationesque contractae, Geschäfts- u. Handelsverbindungen, Cic.: c. magnam rationem cum Mauritaniae rege, Cic.: c. nihil cum alqo, sich mit jmd. nichts zu schaffen machen, Cic.: res inter se c. emendo, vendendo, mutuum dando, Liv. – u. ohne Objekt, is qui od. ii quibuscum contrahebat, sich (in ein Geschäft) einließ, Cic.: neque si tecum agas aliquid neque si cum altero contrahas, vacare officio potes, Cic.
c) einen Zustand jmdm. od. sich zuziehen, herbeiführen, verwirken, α) übh.: aes alienum u. aes alienum novum, Cic.: aes alienum in popina, Cic., od. luxu, Curt.: aes alienum cum creditore, Sen. – a nostra persona benevolentiam, von seiten unserer Person W. gewinnen, Cornif. rhet.: bellum, Liv.: alci od. sibi bellum cum alqo, Liv.: causas bellorum et bella, Mela. – causam certaminis cum alqo, Liv.: mortis sibi causam, Plin.: contracto iam inter Aetolos et Trallos certamine, sich entsponnen hatte, Liv.: clades suā temeritate contracta, Liv.: c. culpam, ICt. (u. so ea est contracta a nobis culpa, ut etc., Cic. ad Att. 11, 24, 1). – in maximis lucris paulum aliquid damni (v. Kaufhandel), Cic. – inimicitias domui, Quint.: plurimum invidiae alqā re, Suet.: numinis iram sibi, Ov. – aliquid litigii inter hos duos, Plaut.: lites, Plaut. u. Cic. – malum culpā, Cic.: molestias liberalitate suā, Cic. – necessitates ad bellum cum Romanis, Liv.: contrahitur mihi negotium, ich werde in Verlegenheit gebracht, Cic.: c. nefas celanda effando, Liv.: c. noxam, Schaden nehmen, Col. u. Apul.: odium hoc facinore, Vell.: tantum odium immoderati imperii crudelitate, Iustin. – incerti, morando an veniendo plus periculi contraherent, Liv.: conscientia contracti culpā periculi, Liv.: c. peregre habitando in singulas noctes tantum sibi reique publicae piaculi, verwirken, Liv.: c. sibi poenam, Hirt. b. G.: c. porcam, als Strafe verwirken, Cic. – c. rixam ex occursu, Vell. – v. lebl. Subjj., si mercatura quaestuosa in maximis rebus aliquid damni contraxerit, Cic.: apud Lacedaemonios virtus Alcibiadis plus invidiae quam gratiae contraxit, Iustin.: eiusmodi res et invidiam contrahunt in vita et odium in oratione, si inconsiderate tractes, Cornif. rhet.: si causae turpitudo contrahet offensionem, Cic.: illa, quae rabie contracta toleravimus, Sall. fr. – β) physische Übel zuziehen, herbeiführen, αα) an andern, v. lebl. Subjj., multorum dierum inopia contraxerat pestem, Iustin.: tristitia, quam videtur bilis atra contrahere, Cels. – ββ) an sich, sich zuziehen, v. Pers., stranguriae morbum, Plin.: cruditatem illic (dort = beim Mahle), Quint.: valetudinem adversam ferventissimis aestibus, Plin. ep.: dolor capitis vel vino vel cruditate contrahitur, Cels.: tussis multis modis contrahitur, Cels. – c. morbum ex aegritudine od. ex dolore, Iustin.: causam valetudinis ex profluvio alvi, Suet.: saginam corporis et valetudinem oculorum ex nimia luxuria, Iustin. – v. Lebl., situm aut mucorem (v. Essig), Col.: ne situ penora mucorem contrahant, Col.
II) nach innen, verkürzend, verengernd, verdichtend zusammenziehen, 1) eig.: a) verkürzend zusammenziehen, einziehen, α) die Gliedmaßen usw. am Körper, αα) übh.: c. membrum (Ggstz. porrigere, extendere, Cic. u. Cels.: collum, cerviculam (Ggstz. tendere, extendere), Cic. u. Quint.: supercilia (Ggstz. remittere), Quint.: manum celeri motu (Ggstz. explicare), Quint.: tres digitos (Ggstz. explicare), Quint.: medium digitum in pollicem explicitis tribus, Quint.: digitos in pugnum, Plin.: crura, Ov.: brachia alci, für jmd. (um ihm Platz zu machen), Verg.: labra nimium, Cels.: rictum, Lact.: frontem, in Falten ziehen, vor Unwillen, Kummer usw. (Ggstz. frontem exporrigere, explicare, remittere; zuw. auch Ggstz. gaudere), Plaut., Cic., Quint. u. Plin. ep.: u. so vultum, Ov. – bina cornua, v. den Schnecken (Ggstz. protendere), Plin.: pinnarum oculos in acervum, v. Pfau (Ggstz. expandere colores), Plin.: habiliora sunt corpora, quae in arma (Rüstung) sua contrahi possunt (sich einschnüren lassen), quam quae superfunduntur (darüber hinausgehen), Sen. – u. se contrahere, sich zusammenziehen, sich verengern, zB. contrahit se millepeda tactu, Plin.: u. (Ggstz. se dilatare) tum pulmones se contrahunt aspirantes tum respiratu dilatant, Cic. – u. Passiv contrahi medial, sich zusammenziehen, sich verengern, nervi musculique contrahuntur (Ggstz. in suum locum veniunt), Cels.: contrahitur rictus, Ov.: cum spiritus (Atem) timore contrahitur, Sen.: u. Ggstz. dilatari, zB. stomachi partes eae, quae sunt infra id quod devoratur, dilatantur; quae autem supra, contrahuntur, Cic.: u. Ggstz. diffundi, zB. tumor frigore omni contrahitur, calore diffunditur, Cels.: und Ggstz. distendi (aufgetrieben werden), ovis sanguinariam herbam pasta toto ventre distenditur contrahiturque, Col. – contractum aliquo morbo bovis cor, Cic. de div. 2, 37. – contractum genibus tangas caput, so das du zusammengekauert mit den Knien den K. berührst, Hor. sat. 2, 7, 61: und so gravissimo frigore solus atque contractus vigilabit in lectulo, Hieron. epist. 53 (dagegen Hor. ep. 1, 7, 12 contractus leget, eingezogen, ungestört). – ββ) (besond. als mediz. t. t.) krampfhaft zusammenziehen, einziehen, bes. Passiv contrahi medial = sich zusammenziehen, sich einziehen, sich vor Krampf krümmen, sowohl momentan, saepe crura manusque contrahuntur, Cels.: ubi aegro crura contrahuntur, Cels.: contractis membris clamitans se vivere, Suet. – als dauernd, nervi qui contrahuntur, gelähmte Sehnen, Cels.: contracti aliquo morbo nervi, Cels.: recenti cicatrice contracti articuli, Cels.: contracti cruris aridi nervi, Sen. – Partiz. subst., contractī, ōrum, m., Gelähmte, Arnob. 1, 48. – β) andere Ggstde.: αα) übh.: appropinquante manu folia (v. einem Kraute), Plin.: arcum, spannen, Iuven. – ββ) als naut. t. t., c. vela, die S. einziehen, reffen, bildl. = sich im Glücke mäßigen, s. Cic. ad Att. 1, 16, 2. Quint. 12. prooem. § 4. Hor. carm. 2, 10, 23. – γγ) als t. t. der Baukunst, zusammenziehen, verjüngen, columnam, Vitr. 4, 3, 4 (vgl. 3, 3, 12 u. 4, 7, 2): pyramis XXIV gradibus in metae cacumen se contrahens, Plin. 36, 31.
b) verdichtend zusammenziehen, α) Wunden usw., vulnera, cicatrices, Plin.: fibulae oras vulneris paulatim contrahunt, Cels. – β) den Stuhlgang hart machen, verstopfen (Ggstz. solvere), alvum, ventrem, Cels.: in senectute alvus contrahitur, tritt Verstopfung ein, Cels. – γ) Gliedmaßen starr-, steif machen, v. Frost, Todeskälte, gew. Partiz. contractus = starr, steif, digitus torpens contractusque frigore, taub u. steif durch Fr., Suet.: vermes rigore contracti decidunt, Col.: mori contractam cum te cogunt frigora (die Mücke im Winter), Phaedr. – u. v. Frost selbst, contracto frigore pigrae, träg von starren- der Kälte (von den Bienen), Verg. georg. 4, 259; vgl. pigrum est enim contractumque frigus, Sen. de ira 2, 19, 2. – δ) eine Flüssigkeit zusammenziehen, gerinnen machen, lac, Plin.: sanguinem, v. der Furcht (Ggstz. diffundere), Gell.
2) übtr.: a) räumlich zusammenziehen, verkürzen, verengern, diffunditur mare latissimum iterumque contrahitur, Mart. Cap.: c. castra (milit. t. t., auch mit dem Zusatz in exiguum orbem), Caes. u. Liv.: lacum, Plin. ep.: spatia orae magis magisque (v. Hispanien), Mela: contracta aequora iactis in altum molibus, Hor.: c. lucis iter (v. der Sonne), Prop.: orbem (v. Monde), Ov.: umbras (v. Tage), Ov.: horrida tempestas contraxit caelum, verengte (für den Augenschein) den Horizont, d.i. umhüllte, umnachtete den H., Hor. epod. 13, 1.
b) der Zeitdauer nach verkürzen, abkürzen (Ggstz. extendere), tempus epulandi, Plin. pan.: tempora dicendi, Quint.
c) Rede u. Schrift zusammenziehen, zusammenfassen, verkürzen, kürzer sprechen, kurz ausdrücken, kurz fassen (Ggstz. extendere, dilatare), poëta inusitatius contraxerat meûm factûm pro meorum factorum, Cic.: orationem aut ex verbo dilatare aut in verbum contrahere, Cic.: sit nonnumquam summittenda et contrahenda oratio, Quint.: c. nomina, verba, Cic.: mollia vocabula et Graeca ad lenitatem versus contrahere, extendere, inflectere (v. Homer), Plin. ep.: ut breviter contraham summam, Quint.: rerum notitia in artum contracta, Vell.: c. praecepta in unum, Ov.: quaelibet ex iis artibus in paucos libros, Quint.: opus in minores gyros, Stat.
d) dem numerischen usw. Umfang nach in die Enge zusammenziehen, einschränken, beschränken, ermäßigen, α) übh.: c. universitatem generis humani eamque gradatim ad pauciores, postremo deducere ad singulos, Cic.: ea contrahere in angustumque deducere, Cic. – u. scherzh., res tuae ita contractae, ut ›nec caput nec pedes‹, zusammengewickelt (= verwickelt), Cic. ep. 7, 31, 2. – β) Affekte: appetitus omnes contrahere sedareque, Cic.: cupidinem, Hor.
e) Gemüt, Herz, Mut einengen, beengen, beklommen machen, pressen, c. animum (Ggstz. remittere), Cic.: animum c. ac demittere, Cic.: cui non animus formidine divûm contrahitur? Lucr.: cuius non contractum sollicitudine animum illius argutiae (kluge Einfälle) solvant? Sen. – u. übtr. auf die Pers., tum (sol) quasi tristitiā quādam contrahit terram tum vicissim laetificat, Cic.: ut et bonis amici (des Fr.) quasi diffundantur et incommodis contrahantur, daß man sich (das Herz) sowohl durch das Glück des Freundes erweitert als durch seine Unannehmlichkeiten beengt fühlt, Cic.
- 1. samentrekken [frontem fronsen; vela reven, innemen, (ook metaf.) inbinden]; (ledematen) doen verkrampen, doen verstijven;
- 2. bijeenbrengen, verzamelen, concentreren (ihb. als milit. t.t.) [copias undique; exercitum in unum locum];
- 3. (metaf.) beperken, indammen [cupidinem];
- 4. verkorten, inkorten [orationem];
- 5. benauwen, beklemmen; ➤ cui non animus formidine divum contrahitur;
- 6. bijeenbrengen [pecuniam];
- 7. veroorzaken, bewerkstelligen, tot stand brengen, doen plaatsvinden [damnum schade berokkenen; molestias; cladem; amicitiam; sibi numinis iram zich de woede v.d. goden op de hals halen; nefas iets ongeoorloofds doen; aes alienum schulden maken; alci invidiam iem. in diskrediet brengen; alci negotium het iem. moeilijk maken];
- 8. zaken aangaan, afsluiten; ➤ rationem, rem ~ cum een zakelijke relatie aangaan met; in contrahendis negotiis; res contracta overeenkomst, contract;
- 9. (poët.; postklass.) nader tot elkaar brengen.
曲。緊。聚。收。得。和。約。退縮。斂。— vela 收帆。— vultum 皺臉。— aes alienum 欠人銀。— morbum 得病。— milites 調兵。— crura 曲腿。— orationem 簡言。— lac 以嬭成酪。— animum 心窄。心鬱抑。— pecuniam 積財。— appetitus 克私慾。— jura 從寬行例律。— nefas 犯罪。— se 曲身。— cum eo 同人交結。— amicitiam cum eo 與彼交友。
Suggest a Translation
See an image
- to draw together, collect, assemble: exercitum in unum locum, Cs.: copias eo, N.: navibus coactis contractisque, Cs.: viros, V.: undique fontīs, O.: utrumque ad colloquium, L.: contrahe quidquid animis vales, call to your aid, V.—To draw close, draw in, contract, shorten, narrow, lessen, abridge, diminish: pulmones se contrahunt: bracchia, V.: frontem, to wrinkle: voltum, O.: contractum caput, bowed, H.: castra, Cs.: vela, to shorten, H.: umbras, O.: mare contrahitur, is narrowed, O.: contracta aequora sentire, to encroach on, H.: tempora veris, to shorten, O.: tempestas contraxit caelum, narrowed, H.: contracto frigore pigrae (apes), i. e. stiff with cold, V.—Fig., to bring about, accomplish, execute, contract, cause, produce: amicitiam: negotium mihi: numinis iram mihi (arte), O.: bilem tibi, Iu.: causam certaminis, L.: porca contracta, due (in expiation).—To transact, contract, bargain, conclude: cum rege rationem, an account: aes alienum: ex rebus contrahendis: rerum contractarum fides, of contracts: res inter se, L.: cum altero, deal.—To draw in, lessen, check, restrain: animos: appetitūs: cupidinem, H.
-
…in eas partes Galliae venire audere quas Caesar possideret, neque exercitum sine magno commeatu atque molimento in unum locum contrahere posse. Sibi autem mirum videri quid in sua Gallia, quam bello vicisset, aut Caesari aut omnino populo…
Julius Caesar, Gallic War
-
…omnis secum suas copias eduxisset Tongilium mihi eduxit quem amare in praetexta coeperat, Publicium et Minucium quorum aes alienum contractum in popina nullum rei publicae motum adferre poterat reliquit quos viros, quanto aere alieno, quam valentis, quam…
Cicero, in Catilinam
-
…capit illa priores fitque quod ante fuit fugiunt e corpore saetae, cornua decrescunt, fit luminis artior orbis, contrahitur rictus, redeunt umerique manusque, ungulaque in quinos dilapsa absumitur ungues de bove nil superest formae nisi candor in…
Ovid, Metamorphoses
-
…misso, sub Iove mundus erat, subiit argentea proles, auro deterior, fulvo pretiosior aere. Iuppiter antiqui contraxit tempora veris perque hiemes aestusque et inaequalis autumnos et breve ver spatiis exegit quattuor annum. Tum primum siccis aer…
Ovid, Metamorphoses
-
…animi loquor, de cupiditate vincendi, de ardore mentis ad gloriam ; quae studia in his iam aetatibus nostris contractiora esse debent, in adulescentia vero tamquam in herbis significant quae virtutis maturitas et quantae fruges industriae sint futurae .…
Cicero, pro Caelio
-
…esse mundum ; hac igitur mentis et ipsius divinitate et coniunctione cum externis mentibus cerni, quae sint futura. contrahi autem animum Zeno et quasi labi putat atque concidere id ipsum esse dormire. iam Pythagoras et Plato, locupletissimi…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…labori tuo multorum annorum laetitiam nobis, immo vero etiam posteris nostris adferet. quapropter hoc te primum rogo ne contrahas ac demittas animum neve te obrui tamquam fluctu sic magnitudine negoti sinas contraque erigas ac resistas sive etiam ultro occurras…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…veritatis color ; quin etiam comprehensio et ambitus ille verborum, si sic περίοδον appellari placet, erat apud illum contractus et brevis, et in membra quaedam, quae κῶλα Graeci vocant, dispertiebat orationem libentius. hoc loco Brutus…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…pecunia conscendere esse paratum Italiamque petere ; idcirco etiam navis onerarias, quarum minor nulla erat duum milium amphorum, contractas in Lycia a classe eius obsideri. huius rei timore, p. c ., percitus iniurias perpeti et…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…repugnantibus infirma manu plebis bellum concitare et gerere posset. Sed tamen se contentum fore ea poena quam sibi ipsi contraxissent. Nocte insequenti legati responsa ad suos referunt, obsides conficiunt. Concurrunt reliquarum civitatium legati, quae Bellovacorum speculabantur…
Julius Caesar, Gallic War