decretum
decretum, a decree, decision, ordinance, vote, resolution
BWL
they obey the decisions and judgments of the druids
- a decree, ordinance, principle, etc., v. decerno fin.
- 1. besluit, beslissing, verordening [patrum; consulis]; ➤ -um facere een besluit nemen; -o stare bij een besluit blijven; -um mutare; sua -a confirmare; Druidum -is iudiciisque parēre (Caes.);
- 2. (filos. t.t.) grondbeginsel, principe, dogma;
- 3. (Mel.) plur. decretalen (geestelijk recht, vgl. decretalis).
Decretum quod Clerus et populus firmare debet de electo Episcopo.Aliæ complusculæ habentur in Diurno Romano cap. 2. tit. 2. 3. 4. cap. 3. tit. 1. apud Sirmondum ad calcem tomi 2. Concil. Gall. pag. 647. et seqq. et tom. 3. pag. 430. apud Petrum Priorem S. Joan. Senon. Epist. 3. Usserium Armachanum in Epist. Hibernicis Epist. 25. 33. 40. in Probat. Histor. Cabilonensis tom. 2. pag. 78. Gul. Prynneum in Libertatib. Angl. tom. 2. pag. 354. etc. Adde Anastasium in Conone PP. et Ordericum Vital. lib. 10. pag. 776.
decretumvero fieri dicitur Episcopus qui a Clero et plebe legitime electus est, et postea a Metropolitano et Episcoporum consessu publice decernitur Episcopus, viso electionis decreto, ab omnibus rite subscripto. Ita in Epistolis Symmachi I. PP. 5. et 6. ad Cæsarium Arelat. in Concilio Arvern. can. 2. Aurelian. IV. can. 5. Aurelian. V. can. 11. Suession. II. act. 1. 3. etc. Gregorius Turon. de Vita S. Maurilii Episc. Andegav. MS. cap. 13. de ejusdem Sancti electione :
Ideoque in unum non valebant venire Decretum.Infra :
Mox pari Mente ac voto in unam venere sententiam.Vide Liberatum Diac. cap. 20. Epistolam synod. Concilii Tricassini ann. 867. Epist. Cleri Senonensis tom. 2. Concil. Gall. Gregorium M. lib. 2. Epist. 19. lib. 7. Ind. 2. Epist. 51. 52. 89. Joannem VIII. PP. Epist. 221. Lambertum in Vita S. Heriberti Archiep. Colon. n. 7. veterem Schedam de Episcoporum ordinat. editam post Capitularia Baluziana pag. 1372. eumdem Baluzium in Notis ad Concilia Narbon. pag. 161. et Notas nostras ad Cinnamum.
- decerno, a decree, decision, ordinance, vote, resolution: Hoc decreto eum consul senatu prohibuit, in pursuance of, Cs.: decreta vendere: recito decretum: decurionum: decretum fit, uti, etc., S.— A resolve, determination, plan: inter haec decreta, S.: decretum consulis subvortere, S.—A principle, doctrine, dogma.
-
…amisso patrimonio liberum corpus habere tanta saevitia faeneratorum atque praetoris fuit. Saepe maiores vostrum, miseriti plebis Romanae, decretis suis inopiae eius opitulati sunt ac novissume memoria nostra propter magnitudinem aeris alieni volentibus omnibus bonis argentum aere solutum est…
Sallust, Catilina
-
…consule, cui item exercitus in manu sit, falsum aliquid pro vero credi. Ubi hoc exemplo per senatus decretum consul gladium eduxerit, quis illi finem statuet aut quis moderabitur Maiores nostri, patres conscripti, neque consili neque…
Sallust, Catilina
-
…putant, adfluerent, fuere tamen cives, qui seque remque publicam obstinatis animis perditum irent. Namque duobus senati decretis ex tanta multitudine neque praemio inductus coniurationem patefecerat neque ex castris Catilinae quisquam omnium discesserat tanta vis morbi ac veluti…
Sallust, Catilina
-
…prodigia nuntiabant, alii conventus fieri, arma portari, Capuae atque in Apulia servile bellum moveri. Igitur senati decreto Q. Marcius Rex Faesulas, Q. Metellus Creticus in Apuliam circumque ea loca missi ii utrique ad urbem…
Sallust, Catilina
-
…, virtutem animi ad caelum ferunt, alii alios increpantes timidos vocant. Cato clarus atque magnus habetur ; senati decretum fit, sicuti ille censuerat. Sed mihi multa legenti, multa audienti, quae populus Romanus domi militiaeque ,…
Sallust, Catilina
-
…conscripti, si dignitas agitur Caesaris, homini tribuam ; si honos quidam, senatus concordiae consulam ; si auctoritas decretorum vestrorum, constantiam ordinis in eodem ornando imperatore servabo ; si perpetua ratio Gallici belli, rei publicae providebo ;…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…et pater haberetur omnium, magna auctoritas est multique testes, siquidem omnis multos appellari placet, ita consensisse gentes decretis videlicet principum, nihil esse rege melius, quoniam deos omnis censent unius regi numine ; sive haec in errore…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…rerum ordinem persequitur et singula argumenta quasi hastas in manu conlocat, vehementer proponit, concludit acriter, confirmat tabulis decretis testimoniis accuratiusque in singulis commoratur, eis orationis praeceptis, quae ad incitandos animos valent, et in reliqua oratione…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…a te, inquam, mortuo Caesari nota ad ignominiam sempiternam. Vt enim propter unius M. Manli scelus decreto gentis Manliae neminem patricium Manlium ; Marcum ; vocari licet, sic tu propter unius dictatoris odium nomen…
Cicero, Philippicae
-
…potitus sum ; fugati equites ; proelium commissum ; occisi aliquot. quae pax potest esse maior dilectus tota Italia decreti sublatis vacationibus ; saga cras sumentur ; consul se cum praesidio descensurum esse dixit. Vtrum hoc bellum non est…
Cicero, Philippicae
DECRE´TUMseems to mean that which is determined in a particular case after examination or consideration. It is thus applied to a resolution of the senate.
A decretum of the senate would seem to differ from a senatusconsultum, in that it was limited to the special occasion and circumstances instead of being of general application. But this distinction in the use of the two words, as applied to an act of the senate, is not consistently observed.
Cicero (ad Fam. 13.56) opposes edictum to decretum, between which there is in this passage apparently the same analogy as between a consultum and decretum of the senate.
Decretum is the technical term for the decision and order which a magistrate gives in a particular case after an inquiry into its circumstances (causae cognitio). A judex is said condemnare not decernere; the latter word being appropriate in judicial proceedings to a magistrate who has jurisdictio. A decretum, as one of the kinds of imperial constitutions, was a judicial decision in a case before the emperor in his capacity of supreme magistrate; cases were brought into the imperial court (consistorium principis) by supplicationes or provocationes of suitors.
The interpretations of law laid down by the emperor in his decreta were, as a rule, binding on all courts in subsequent cases (tuis decretis, imperator, exempla publice valitura in perpetuum sanciuntur. . . . Tu, ubi quid in singulos decernis, ibi universos exemplo adstringis. . . . Quare si hoc decretum tibi proconsulis placuerit, formam dederis omnibus omnium provinciarum magistratibus, quid in ejusmodi causis decernant,Fronto ad M. Caesarem, 1.6). Thus the emperor by his decreta could make new laws. (Dig. 1, 4, 1.1.) Paulus wrote a work in six books on decreta, under the title Imperiales Sententiae in cognitionibus prolatae. (Savigny, Syst. 1, § § 23, 24; Puchta, Inst. 110-112; Mommsen, Staatsrecht, ii. pp. 867-873.)
[E.A.W]A word meaning that which is determined in a particular case after examination or consideration. It is thus applied to a resolution of the Senate.
A decretum of the Senate would seem to differ from a senatusconsultum, in that it was limited to the special occasion and circumstances instead of being of general application. But this distinction in the use of the two words, as applied to an act of the Senate, is not consistently observed.
Cicero (Ad Fam. xiii. 56) opposes edictum to decretum, between which there is in this passage apparently the same analogy as between a consultum and a decretum of the Senate.
Decretum is the technical term for the decision and order which a magistrate gives in a particular case after an inquiry into its circumstances (causae cognitio). A iudex is said condemnare not decernere; the latter word being appropriate in judicial proceedings to a magistrate who has iurisdictio. A decretum, as one of the kinds of imperial constitutions, was a judicial decision in a case before the emperor in his capacity of supreme magistrate; cases were brought into the imperial court (consistorium principis) by supplicationes or provocationes of suitors.
The interpretations of law laid down by the emperor in his decreta were, as a rule, binding on all courts in subsequent cases.