delegare

delegare [CL] 1 a to assign as gift or bequest. b to transmit. c to commit, entrust; d (w. ace. & inf. pass.). a dives ille caseum peroptimum viro Dei ~avit R. Cold. Godr. 231; c1250 si quis non fuerit confrater hujus gilde et in extremis suis aliquid de bonis suis eidem gilde ~averit Stat. Gild. Berw. 4.  b quando [lupus] prius videt hominem quia visibilis spiritus ad ipsum ~atur proprietatem quam habet corpori infundit Quaest. Salern. P 75.  c jumentorum quorum ei custodia ‥ erat ~ata Bede HE IV 22 p. 259 (cf. ib. III 16: cui suscipiendorum inopum erat cura ~ata); a990 caeterum majestati vestrae curavimus †delegere [l. delegare] (Lit. F. Abb. S. Vedasti) Mem. Dunst. 384; inter hereditaria verba, que pater filio moriens ~avit, ‥ [Semei] decernitur occidendus [cf.III Reg. ii 9] Ailr. Spir. Amicit. III 26. 682D; 1204 utrum, si delegatus a principe causam sibi commissam alii ~are voluerit, nolentem delegationem suscipere, ad ipsam suscipiendam valeat coartare Ep. Innoc. III 22; Ib. (v. 2d infra); de jurisdictione ~ata, ubi quis ex se ipso nullam habet auctoritatem sed ab alio sibi commissam, cum ille qui ~at non sufficiat per se omnes causas sive jurisdictiones terminare Bracton 108; sicut delegatus sepe ordinarie est inferior episcopo suo, quo tamen in casu ~ato sibi a papa potest esse superior Ockham Pol. I 84; Ib. (v. 2d infra).  d [Henricus I] Radingie cenobium ‥ fundavit ‥ et corpus suum ibidem sepeliri ~avit Eul. Hist. III 57. 2 to delegate, appoint (person). b to dispatch. c (p. ppl. w. judex) judge delegate (eccl.). d (p. ppl. as sb.) delegate (var.); e (papal). f (gdv. as sb.) person to be delegated. Osb. Bawdsey clxxi (v. custos 1b); quod dicitur ‘delegatus non potest ~are’ intelligendum ad unam et certam causam delegatus Vac. Lib. paup. 25; Ib. (v. 2d infra).  b hunc ‥ / rex delegavit et eum sine labe fugavit Gower CT III 84.  c clericum, qui ‥ coram judicibus ~atis ecclesiam, a qua violenter ejectus fuerat, per sententiam demum evicerat Gir. GE II 27 p. 299; c1210 citatio quandoque emanat a judice ordinario, quandoque a judice ~ato FormOx 276; 1233 cum quidam nobiles de regno nostro ‥ traherentur in causam coram judicibus a domino papa ~atis responsuri in partibus transmarinis Cl 303; si [judex] deligatus sit et warantum non habuerit ab ordinario, quod coram eo actum fuerit nullius erit momenti Fleta 430; 1303 judices principaliter ~ati inter partes ‥ a sede apostolica Reg. Cant. 470; licet nunc sint certi aut stati judices ~ati, tamen non habent commissionem ad universitatem causarum, sed tantum ad audiendum et terminandum causas appellationum ad regiam majestatem et curiam Cancellariae interpositarum Praxis 293.  d in qua [Fresiorum] gente S. Wilbrordus positus est praedicator sedisque episcopalis in Trajecto castello ~atus est Alcuin WillP 13; Vac. Lib. paup. 25 (v. 2a supra); 1204 Ockham Pol. I 84 (v. 1c supra); commissarius vel ~atus populi Romani Ockham Dial. 514.  e 1213 super ceteris capitulis si que fuerint dubitationes suborte ‥, nisi per legatum vel ~atum domini pape de partium fuerint voluntate sopite, ad ipsius referantur arbitrium (Pat) Wend. II 73; 1245 indulgemus ut nullus ~atus aut subdelegatus, executor aut conservator, auctoritate sedis apostolice vel legatorum ipsius in vos seu monasterium vestrum excommunicationis ‥ sententias promulgare ‥ valeat absque mandato ‥ speciali (Lit. Papae) Reg. Dunferm. 277; s1343 scripsit rex Anglie ~atis ac notariis graciarum domini pape ‥ sub hac forma W. Guisb. Cont. II 409 (cf. Foed. V 277).  f 1294 prout tibi et ~andis vel subdelegandis a te in hujusmodi negocio videbitur procedendum, plenam tibi et ~andis seu subdelegandis ipsius concedimus ‥ potestatem (Lit. Papae) B. Cotton 263.