deservire

deservire [CL] 1 to serve: a (absol.); b (w. dat.); c (w. abstr. subj.). d (pr. ppl. as sb.) servant. a 984 (13c) dilecto fidelique ministro ‥ Elfwine ‥ pro ejus amabili humilique obsequio quo jugiter instanter ~it ‥ condono [etc.] Ch. Burton 24.  b ut ‥ libera ‥ mente Domino ~irent Bede HE II 5 (cf. ib. IV 29 p. 278: frater ‥ hospitum ministerio ~iens); uni / deservire Deo statuit simul omnibus horis Alcuin SS Ebor 858; rex [Stephanus] misit ad episcopum, ‥ precipiens quatinus ecclesiam ‥ ab omni exactione ‥ liberam ‥ Christo Domino pacifice sineret ~ire Chr. Battle f. 58v; 1301 Reg. Wint. I 129 (v. clericulus a); 1306 neque aliquis cogatur nobis ~ire, nisi fuerit conducticius qui pre aliis nobis pro racionabili stipendio ~ire tenetur (Swansea) BBC 131 (cf. (v. 3a infra)); diem ‥ quo prepotens urbs et castellum reddita novelle potenciori ~ire didicerant dicioni Ps.-Elmh. Hen. V 70.  c canonica [scientia] ‥ theosophie ~it et subicitur Ps.-Gros. Summa 301.  d 1429 lego xvj ~ientibus meis, viz. cuilibet eorum vj s. viij d. Reg. Cant. II 408. 2 to serve (eccl.), officiate (at mass etc.): a (absol.); b (w. dat. of church or sim.); c (w. acc. of church or sim.). d to officiate (leg.). a 1229 cum ecclesia ‥ ita tenuis esset in ‥ proventibus quod ad eam non spectarent ‥ proventus qui sufficere possent ‥ ministris ‥ in ea ~ituris Pat 249; 1249 parochiales ecclesie in quibus per vicarios ~itur (Processus) G. S. Alb. I 359; 1307 idem Ricardus [clericus] ‥ se elongavit de civitate London’ usque Waltham et ibidem tunc per longum tempus ~ivit Gaol Del. 39/1 r. 9; 1356 capellano ~ienti in capella de C. Ac. Durh. 122.  b a1127 in dominicis preceptis frequenter legendo reperitur: ‘qui altario ~iunt de altario vivant’ [cf. I Cor. ix 13] E. Ch. S. Paul. 44; c1150 absentibus ‥ nobis sacerdos monachorum eidem capelle ~iet et omnes oblationes recipiet Feod. Durh. 131n; c1250 ut rectores ecclesiarum, vicarii et capellani qui ecclesiis ~iunt ‥ horas canonicas cantent in ecclesia cum nota et devotione Conc. Syn. 641 (cf. ib. 646: clerici infra sacros ordines constituti et alii qui ~iunt altari); 1448 monitus est quod decetero resideat et ecclesie ~iat in divinis Eng. Clergy 231; 1509 ut [abbas] aliquem canonicorum nullo modo sinat, sub occasione ~iendi curis monasterio nostro annexis, in patriam vagari, sed curis hujusmodi faciat per sacerdotes seculares deinceps ~iri Vis. Dorch. 312.  c †faniticus [l. fanaticus], qui templum diu deser[v]it GlC F 76; a1192 sciatis me dedisse ‥ canonicis [B. Thome] ‥ capellam de castello meo, et ipsi faciant eam ~ire Reg. S. Thom. Dublin 20; 1245 abbas et conventus ‥ tenentur facere ~ire ecclesias memoratas per ydoneas ‥ personas continue juxta ritum fidei Christiane Lit. Cant. III app. 362 (cf. ib. 250).  d 1543 concedentes ‥ potestatem ‥ clericos ‥, notarios ‥, adjudicatores, serjandos, officiarios et alios juris ministros ‥ creandi ‥ et ipsos ‥ ad debite ‥ in eorundem officiis ~iendum jurare faciendi Form. S. Andr. II 219. 3 to serve (feud.), hold land by service; b (w. acc. of land held). terra ecclesiae de Wirecestre: ‥ de eodem manerio tenet R. dispensator ‥ dim. hidam‥. Keneuuardus tenuit et ~iebat sicut episcopus volebat DB I 172v (cf. DB I 174: tenuerunt et ~iebant sicut ab episcopo deprecari poterant); homines hundreti audierunt istum V‥. cognoscentem una vice ‥ quod ‥ ~iebat in R. et ad ultimum audivit hund[retus] istum eundem dicentem quod ~iebat erga Rogerum DB II 177; a1122 episcopus concessit ei ij hidas ‥ in pheodo, quarum una est libera et fuit terra tani et altera de dominio, eotenus ut ~iat militari modo, viz. cum armis et equo Cart. Bath A 51; 1166 hoc faciunt homines mei mihi intelligere, quod pater meus ~iebat per xl milites RBExch 351; 1306 (v. 1b supra).  b hanc terram ~ivit R. erga G. de M. per hoc quod ipse G. dixit ei quatinus rex sibi dederat servitium illius terrae DB II 97; 1100 militibus qui per loricas terras suas ~iunt (Ch. Hen. I) GAS 522; a1128 x servientes, qui ~iunt terram per sergentariam Chr. Peterb. app. 161. 4 to earn, deserve. b (w. pro) to work for. c (p. ppl. desertus as sb. n. pl.) earned rewards, deserts. volo ‥ ut inde gaudeant in ipsis locis qui haec dignius erga Deum et nos volunt ~ire [AS: to Gode and to me geearnian willað] (Quad.) GAS 147; volo esse domino meo fidelis ‥, ut me teneat sicut ~ire [AS: earnian] volo (Ib.) Ib. 397; folgario competit ut in xij mensibus ij acras habeat‥. si plus ~it [AS: gyf he mare geearnian mœig], ipsi commodum erit (Ib. Rect.) Ib. 450; mulier tunc temporis ita tenella fuit quod virum sustinere non posset, ita quod posset dotem ~ire Bracton 302; 1314 quod nullus resettet mulierem neque hominem ad glenandum dummodo possint ~ire victum et stipendium (Andover) Gild Merch. II 308.  b 1430 pro eo quod maxima pars mercatorum in dicta civitate [Ebor’] commorancium, qui pro arte illa ~ierunt, in magnam †pauperitatem ‥ ducantur, racione quod illi qui pro arte illa nunquam ~iebant se intrudunt ‥ in mercandisis tradendis (Pat) Gild Merch. II 281.  c omnis aromaticus pulvis fragescit in illa / quam per desertum sponsus in astra vocat: / “in celi deserta veni, que deseris orbem, / deserti nullis tu via nota viris” Garl. Epith. X 79 (cf. (v. deserere 3c)). 5 to pay: a (w. acc. of person); b (w. dat. of person). a 1297 regie majestati supplicat Milo ‥ quod ‥, cum ex mandato suo Philippus ‥ sirurgicus ‥ Bernardo ‥ nepoti suo ‥ vulnerato ‥ curam fecerit et ipse ipsum in nullo ~ierit nec adhuc habeat unde ipsum possit ~ire, sibi placeat facere ‥ ut ‥ Philippus ‥ de ipso sit perpacatus (Chanc. Misc. 26/5) RGasc III app. p. cxcii; 1338 concessimus ‥ Johanni ‥ annuatim ‥ iiij s‥., sicuti unus armigerorum ‥ prioris pro stipendio suo ~itur ad scaccarium Comp. Swith. 161; 1389 camerario ‥ damus in mandatis quatenus eundem Johannem de predictis x li. singulis annis ‥ faciat ~iri ExchScot 208.  b 1329 Laurencio C., percipienti per annum xx m‥. quamdiu non ~iatur eidem de dicta summa in custuma burgi de Dunde ExchScot 216. 6 to serve (food), provide, apportion. 1326 nec volumus quod occasione ferculi nostri ‥ prandium dicti conventus, de quo antiquitus communiter eis ~iri ‥ solebat, in aliquo pejoretur seu diminuatur Melrose 362; 1356 de quolibet ferculo ‥ j parsay coctum cum potagio, prout alicui confratrum ‥ in refectorio ‥ ~iri contigerit Lit. Cant. II 342; 1359 habebit ‥ Thomas ‥ corrodium, et ~ietur eidem mensa in cibariis Ib. 384; 1363 in reparacione j ciphi ad ~iendum Ac. Durh. 565. 7 (of thing or abstr.) to serve, be used (for): a (w. dat.); b (w. acc.); c (w. ad or pro). a curia spectaculis communibus ~ire debet Neckam NR II 165 (cf. (v. cors 1c)); rivulus qui aquatico molendino nostro ‥ ~it G. S. Alb. I 323 (cf. (v. desiccativus)); 1296 vj ulnis et dim. canabi ‥ ad ~iendum cabulis in foraminibus galee dum fuit trahenda Ac. Galley Newcastle 175; placida temporis oportunitas suis fructibus colligendis aptissime congruit et ~it Ps.-Elmh. Hen. V 71; a1460 (v. attillio).  b de specie ‥ visus que ~it operationem videndi coarctata in pyramide visuali Bacon Maj. II 501; jussit rex [Hen. III] cuppam fieri ‥ argenteam ‥, quod quidem vas ‥ dominici corporis et sanguinis recondicionem plenius cernitur hactenus ~ire Chr. Rams. pref. liv n.  c Veneri et Mercurio solum argumenta eis in libro ascripta etiam ad hoc negotium ~iunt Adel. Elk. 14; c1334 ciphus ‥ de cristallo cum pede amallato qui dicitur ‘desiderium’; et idem pes ~it ad quendam ciphum parvum de murra Arch. J. LIII 276; 1427 ij cumulos ponderum ‥, quorum unus ‥ ~it pro pane et pecuniis ponderandis et alius ‥ ~it pro speciebus et candelis ponderandis MunAcOx 284.