digero
digero, to force apart, separate, divide, distribute
Frieze-Dennison Vergil
Could not find digerebam in Logeion dictionaries.
digerebam Verb: imperfect active indicative 1st singular of digero
- I Lit.
- A In gen. (so mostly post-Aug.): (insulae) interdum discordantibus ventis digeruntur (opp. junctae copulataeque), Plin. Ep. 8, 20, 6; cf. nubes (opp. congregare), Sen. Q. N. 7, 22: nimbos, Plin. 31, 4, 30, § 53; Plin. Ep. 2, 17, 9: digesti colores, Ov. F. 5, 213: stercoris pars in prata digerenda, Col. 11, 2, 18: radix digesta, Plin. 24, 17, 102, § 161: inque canes totidem trunco digestus ab uno Cerberus, divided, separated, Ov. H. 9, 93; cf.: Nilus septem in cornua, id. M. 9, 774 (for which, septem discretus in ostia Nilus, id. ib. 5, 324): Crete centum per urbes, id. H. 10, 67: populus Romanus in classes (coupled with distributus), Flor. 1, 6, 4 et saep.; cf. Ov. F. 6, 83.—Poet.: (augur Thestorides) novem volucres in belli digerit annos, i.e. explains, interprets, Ov. M. 12, 21 (cf. omina, Verg. A. 2, 182).—
- B In partic.
- 1 (Post-Aug.): cibum, to cut up, divide: (dentes) qui digerunt cibum, Plin. 11, 37, 61, § 160; and still more freq., like the class. concoquere, to digest, Sen. Controv. 1 prooem.; Cels. 3, 4; 4, 7; Quint. 10, 1, 19 al.—
- 2 In medic. lang., to dissolve, dissipate morbid matter, Cels. 5, 18 (twice); 1, 9 fin.; 2, 17 al.; Plin. 26, 7, 25, § 41 al.— Very freq. and class.,
- 3 With the accessory notion of arrangement, to distribute, arrange, dispose, set in order: quas (accepti tabulas) diligentissime legi et digessi, Cic. Verr. 2, 1, 23; cf. id. Rosc. Com. 3, 9: capillos, Ov. Am. 1, 7, 11: crines, Col. poët. 10, 165; cf.: crines ordine, Mart. 3, 63: asparagum, to plant in regular rows, Cato R. R. 161, 3; Plin. 19, 8, 42, § 149; cf. Verg. G. 2, 54 and 267: bibliothecam, to arrange, Suet. Caes. 44: carmina in numerum, Verg. A. 3, 446 (ordinat, disponit, Serv.).
- II Trop.
- A In gen., to distribute (rare and not ante-Aug.): quam meruit solus poenam digessit in omnes, Ov. M. 14, 469; cf.: mala per annos longos, id. Pont. 1, 4, 9: tempora, id. F. 1, 27; cf.: annum in totidem species, Tac. G. 26 et saep.—Freq. and class.,
- B In partic., to arrange, set in order, distribute: mandata, Cic. Q. Fr. 2, 14, 3: quaestiones, Quint. 11, 2, 37; cf. id. 10, 4, 1 Spald. N. cr.: reliquos usus ejus suo loco, to relate in order, Plin. 29, 2, 10, § 37 et saep.: omina, interprets, Verg. A. 2, 182 (cf. above, no. I. A. fin.): post descripte et electe in genus quodque causae, quid cuique conveniat, ex hac copia digeremus, Cic. Inv. 1, 30, 49; cf. id. de Or. 1, 41, 186: omne jus civile in genera, id. ib. 1, 42, 190: commentarios in libros, Quint. 10, 7, 30: res in ordinem, id. ib. 7 prooem. § 1: argumenta in digitos, id. 11, 3, 114: commentarium per genera usus sui, Plin. 29, 1, 8, § 15 et saep.—With a relat. clause: nec quid quoque anno actum sit, in tanta vetustate non modo rerum sed etiam auctorum digerere possis, Liv. 2, 21, 4: senium, digest, i.e. endure, Val. Fl. 8, 92 (cf. γῆρας ἕψειν, Pind. Olym. 1, 133).—
- C To consider maturely (late Lat.): consilium, Amm.14, 6, 14; 15, 4, 1.—
- D To exercise (for health): si satis valet, gestando aegrum, digerere; si parum, intra domum tamen dimovere, Cels. 4, 7, 4: ne imbecillum hominem nimis digerant, id. 2, 15 med. al.
- —Hence, dīgestus, a, um, P. a.
- A (Acc. to I. B. 1.) That has a good digestion: purissimus et digestissimus, Marc. Empir. c. 22 med.—
- B (Acc. to no. II. B.) Subst.: dīgesta, ōrum, n., a name given to a collection of writings distributed under certain heads, Gell. 6, 5 init.; esp. of Justinian's code of laws, the Pandects, Digests; cf. Just. Cod. 1, 17, 3, § 1.—Also to the Bible, Tert. adv. Marc. 4, 3.—Sing.: digestum Lucae, the Gospel of Luke, id. ib. 4, 5.
B) übtr.: 1) im allg.: a) zerteilen, teilen, septem digestus in cornua Nilus, Ov. met. 9, 774: in canes totidem trunco digestus ab uno Cerberos, Ov. her. 9, 93. – b) verteilen, Crete centum digesta per urbes, das hundertstädtige, Ov. her. 10, 67: commentaria per genera usus sui, Plin. 29, 15: mea per longos mala annos, Ov. ex Pont. 1, 4, 9: novem volucres in belli annos, Ov. met. 12, 21: poenam in omnes, Ov. met. 14, 469. – 2) insbes.: a) abteilen, einteilen, teilen, populum Romanum in partes, Flor.: populum in partes, Ov.: totum in partes tempus, Manil.: annum in totidem species, Tac.: commentarios in libros, Quint.: ius civile in genera, Cic.: illa generatim, Cic. – b) abteilen, ordnen, accepti tabulas omnes, Cic.: bibliothecam, Suet.: rem publicam bene, Cic.: inordinata, Quint.: quaestiones, anordnen, Quint.: argumenta in digitos, an den F. herzählen, Quint.: res in ordinem (nach der Reihenfolge), Quint.: carmina in numerum (nach der Z.), Verg.: senes orbos in litteram (nach dem Alphabet), Sen. ep.: so auch amnium in litteram digesta nomina, alphabetisch geordnet, Vib. Sequ.: per partes tamen et digesta (gleichsam nach Fächern geordnet), Plin. ep. – c) der Reihe nach-, in gehöriger Ordnung eintragen, buchen, nomina in codicem accepti et expensi, Cic. Rosc. com. 9: Claudium in litteras, den K. gleichs. buchen, sein Leben sorgfältig beschreiben, Treb. Poll. Claud. 1, 1 P. – d) der Reihe u. Ordnung nach etw. vornehmen, α) in gehöriger Ordnung besorgen, mandata, Cic. ad Q. fr. 2, 12 (14), 3. – β) der Reihe nach deuten, auslegen (v. Wahrsager), omina, Verg. Aen. 2, 182. – γ) der Zeit folge nach-, chronologisch angeben, m. folg. indir. Fragesatz, Liv. 2, 21, 4. – δ) der Zahl nach berechnen, zählen, qui matris digerit annos (v. dem, dem die Mutter zu lange lebt), Ov. fast. 2, 625: digesta numero cadavera, Val. Max. 1, 8, 5. – ε) mündlich od. schriftl. auseinandersetzen, αα) mündlich besprechen, abmachen, negotium plene, Amm. 17, 8, 3: rem per secreta colloquia, Amm. 21, 11, 2. – ββ) schriftlich aufzählen, darstellen, beschreiben, erwähnen, reliquos usus eius digeremus, Plin. 29, 37: cuius super adventu in Italiam pauca in actibus Commodi principis digessimus per excessum (in einer Abschweifung, Episode), Amm. 22, 9, 6: Mesopotamia digesta, cum bella Parthica dicerentur, Amm. 14, 7, 21: argumentum digestum tumore tragico, Amm. 28, 1, 4: bella charactere historico digesta, Vopisc. Aurel. 1, 6. – ζ) zustande bringen, pontes caute, anlegen, Amm. 24, 2, 8; 21, 11, 2.
II) hier- und dahin tragen, von einem Ort zum andern schaffen, aegrum gestando, Cels. 4, 14 (7). p. 139, 34 D.
- 1. (poët.; postklass.) uit elkaar drijven, scheiden, verspreiden [nubes];
- 2. verdelen [novem volucres in belli annos; poenam in omnes; pulverem in catinos]; ➤ Crete centum digesta per urbes;
- 3. indelen [annum in totidem species; populum in partes; ius civile in genera];
- 4. rangschikken, ordenen [rem publicam bene; carmina in numerum; senes orbos in litteram op alfabet];
- 5. (postklass.) uiteenzetten, weergeven, verhalen [controversiam; situm Persidis];
- 6. op volgorde boeken [nomina in codicem];
- 7. in juiste volgorde uitvoeren, verrichten [mandata];
- 8. (Verg.) interpreteren, duiden [omina];
- 9. (Verg.) uitplanten [arborem per agros];
- 10. (postklass.) (door het lichaam) verspreiden, verteren [cibos];
- 11. (med.) verlichting geven, ontspannen.
分排。安排。註。銷化。耗。— crines 分頭髮。— mandata ejus 全承行其命。— acta vel tempora 列歷年知錄。
Suggest a Translation
See an image
- to force apart, separate, divide, distribute: In canes totidem digestus Cerberus, O.: Nilus septem in cornua, O.—Poet.: novem volucrīs in belli digerit annos, i. e. interprets to mean years, O.—To distribute, arrange, dispose, set in order: quas (tabulas): nomina in codicem: capillos, O.: carmina in numerum, V. —Fig., to distribute: poenam in omnīs, O.: tempora, O.: annum in totidem species, Ta.—To arrange, set in order, distribute: rem p. bene: mandata: omina, interprets: ius civile in genera: quid quoque anno actum sit, L.
-
…temporum servandus ordo est aut in primis recentissimum quidque dicendum aut multa et varia facta in propria virtutum genera sunt digerenda. Sed hic locus virtutum atque vitiorum latissime patens ex multis et variis disputationibus nunc in quandam angustam et brevem…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…mercator signorum tabularumque pictarum missus est. et istius et patris eius accepi tabulas omnis, quas diligentissime legi atque digessi, patris, quoad vixit, tuas, quoad ais te confecisse. nam in isto, iudices, hoc…
Cicero, in Verrem
-
…, postea quam est editum, expositis a Cn. Flavio primum actionibus, nulli fuerunt, qui illa artificiose digesta generatim componerent ; nihil est enim, quod ad artem redigi possit, nisi ille prius, qui illa tenet…
Cicero, de Oratore
-
…ad modum scribis, quod etiam si non scriberes facere te diligentissime tamen sciebam, facies scilicet ut mea mandata digeras, persequare conficias. ego cum Romam venero, nullum praetermittam Caesaris tabellarium cui litteras ad te non dem .…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…esse dico, ut eas item quattuor, quinque, sexve partis vel etiam septem, quoniam aliter ab aliis digeruntur, in quas est ab his omnis oratio distributa iubent enim exordiri ita, ut eum, qui audiat ,…
Cicero, de Oratore
-
…cogito, aut alius quispiam aut me impedito occuparit aut mortuo effecerit, ut primum omne ius civile in genera digerat, quae perpauca sunt, deinde eorum generum quasi quaedam membra dispertiat, tum propriam cuiusque vim definitione declaret ,…
Cicero, de Oratore
-
…tabulas transferant, tu hoc nomen triennium amplius in adversariis iacere pateris Vtrum cetera nomina in codicem accepti et expensi digesta habes an non si non, quo modo tabulas conficis si etiam, quam ob rem, cum cetera nomina…
Cicero, pro Q. Roscio comoedo
-
…cicatrix, quae sanguinem fundi prohibet. Sed quotiens is suppressus est, ne quid periculi adferat, multa exercitatione digerenda materia est. Praetereaque uiris et feminis, quibus menstrua non proueniunt, interdum ex brachio sanguis mittendus est .…
Celsus, De Medicina
-
…perspicitur, eadem aqua pariter suspensa et mersa. Interdum iunctae copulataeque et continenti similes sunt, interdum discordantibus ventis digeruntur, non numquam destitutae tranquillitate singulae fluitant. Saepe minores maioribus velut cumbulae onerariis adhaerescunt, saepe inter se maiores…
Pliny the Younger, Letters
-
…rursus, cum apparuerit asparagus, sariri ac stercorari. ac post annos viiii, cum iam vetus sit, digeri subacto stercoratoque, tum spongeis seri singulorum pedum intervallo. quin et ovillo fimo nominatim uti, quoniam aliud herbas…
Pliny the Elder, Natural History