About

Menu

excolere

excolere [CL] 1 to cultivate: a (land); b (fig.); c (crop). a ut cotidiano manuum opere hortum ~endo laboraret Wulf. Æthelwold 9; si ‥ agricole terram noluerint ~ere quod [sic] aliud poterunt officium explere? Simil. Anselmi 128; Dial. Scac. I 11B (v. 2 dominium 3c); cum Fontem Blaadi jussisset ~i cingique muris Map NC V 5 f. 65v; a1200 (v. 3 cultus 1a); 1204 concessimus eidem ‥ lx acras assarti ‥ et landam de C. excollendam quam habet de dono H. de C. RChart 123a; 1221 (v. dimissio 6a).  b cordis sui agrum pervigili ~ebat sollicitudine Dominic V. Ecgwini I 2; Ecgwinus tamquam terra exculta de virtutum segete cepit feracius fructum ferre Ib. 7.  c Bede Luke (xx 9) 575 (v. colonus a); c1327 ut in ‥ orto dominico novelle plantule exculte proficiant J. Mason Ep. 32 p. 215. 2 to care for, give attention to. tota cura cordis ~endi, non ventris Bede HE III 26 p. 191; non est jam quod capillos hujuscemodi sic excultos, sicque dispositos, comam dicere verearis capiti sponsi decentissime congruentem J. Ford Serm. 15. 5. 3 to cultivate, develop, improve. excoluit plebem doctrina Rotomagensem (Vers.) Ord. Vit. V 9 p. 336; a susceptione ‥ cure ad ~endum incultos transeundum‥. ab incultis vero prius excultis et ab egris sanatis compositis in homine moribus occurrendum est alicubi variis erroribus R. Niger Mil. II 65. 4 to bless, favour, endow. b to compensate. nonne [Deus] pre ceteris eos diligit quos a malis exuit, quos virtutibus ~it quos et beatos facit? H. Reading (I) Dial. 1155B; licet [Hibernenses] ad plenum nature dotibus ~antur Gir. TH III 10; Lydia sedes regnorum est antiqua, quam fluvius Pacto ~it [Bart. Angl. XV 90: extulit], in divitiis et torrentibus aureis Eul. Hist. II 49.  b gens Northumbrorum ‥ Eilricum ‥ abicentes ‥ regis injurias honoribus et detrimenta muneribus ~uerunt [Fl. Worc. I 135: expleverunt] Ciren. II 84. 5 to worship (as God). b to revere (person); c (object or place). induit Hieroboam Samariae stemmata pravus, / qui regum primus excoluit vitulos Alcuin Carm. 69. 122; saecla priora ‥ / excoluere suos vano terrore tirannos Frith. 11; ~it, colit, begæþ GlH E 708; Garl. Tri. Eccl. 131 (v. amorifer).  b Cuthberti ‥ quem semper ~uisti et dilexisti R. Cold. Cuthb. 70; rex ‥ cepit ab ea diligi ‥, ~i in tantum et honorari ut‥ G. Font. Inf. S. Edm. 4; liquet ‥ episcopi ‥ et ceteri magistrum Adam quanta ‥ honore ~ebant Chr. Witham 504.  c monasterium ‥ quod ‥ regina ‥ multum diligebat, venerabatur, ~ebat Bede HE III 11 p. 148; libros rectae fidei tramitem phylosophantes diligenter ~uit B. V. Dunst. 5; reliquias sancti Ebrulfi ‥ veneratio devotorum ~it Ord. Vit. VI 10 p. 105; J. Sal. Met. 854B (v. diacrisis).

Saved

Recent