exhaurio
exhaurio, to draw out, empty, exhaust
- I Lit., of liquids: cum alii malos scandant, alii per foros cursent, alii sentinam exhauriant, pump out, Cic. de Sen. 6, 17; cf. id. Cat. 1, 5, 12: vinum, i. e. to drink up, id. Phil. 2, 25, 63: exhausto jam flumine, Prop. 4 (5), 9, 63; cf.: exhaustum poculum, emptied, Cic. Clu. 11, 31: exhaustus repente perennis exaruit fons, Hirt. B. G. 8, 43, 5; cf.: tacent exhausti solibus amnes, Stat. Th. 3, 259.—
- B Transf., of things not liquid, to take out, empty out, to make empty, to exhaust: terram manibus sagulisque, Caes. B. G. 5, 42, 3: humum ligonibus, Hor. Epod. 5, 31: pecuniam ex aerario, Cic. Agr. 2, 36, 98; cf. aerarium, i. e. to empty, exhaust, id. Vat. 2, 5; id. Verr. 2, 3, 70, § 164: praedam ex agris urbibusque sociorum, id. Pis. 21, 48; cf.: oppidum diripiendum militi dedit: exhaustis deinde tectis ignem injecit, completely pillaged, Liv. 10, 44, 2 Drak.: reliquum spiritum, Cic. Sest. 37, 80; cf. id. ib. 21, 48 infra, and Halm ad loc.: exhauriri, drained of money impoverished, id. Q. Fr. 1, 1, 2 fin.: provinciam sumptibus et jacturis, id. Att. 6, 1, 2: plebem impensis (aedificandi), Liv. 6, 5, 5: socios commeatibus, id. 37, 19, 4: heredem legatis, Plin. Ep. 5, 1, 9: facultates patriae, Nep. Hann. 6; cf. vires, Plin. Ep. 3, 19, 6: genas, i. e. to make bloodless, pale, Stat. Th. 10, 168: velut exhausta pullulet arca nummus, Juv. 6, 363.
- II Trop. (according as the notion of taking away or of leaving empty predominates).
- A To take away, remove: libentius omnes meas laudes ad te transfuderim, quam aliquam partem exhauserim ex tuis, Cic. Fam. 9, 14, 4: alicui dolorem, id. ib. 5, 16, 4: sibi manu vitam, id. Sest. 21, 48; cf. id. ib. 37, 80: exhausta vis ingens aeris alieni est, cleared off, Liv. 7, 21, 8: Scurra exhausto rubore (i. e. pudore), Auct. Her. 4, 10, 14: ad multorum exhaurienda peccata, Vulg. Hebr. 9, 28.—
- B To exhaust, bring to an end: tantus fuit amor, ut exhauriri nulla posset injuria, be exhausted, Cic. Att. 2, 21, 4; cf.: amicorum benignitas exhausta est in ea re, id. ib. 4, 2, 7: unius ambulationis sermone exhaurire (quae sollicitant anguntque), to exhaust in speaking, i. e. to discuss thoroughly, id. ib. 1, 18, 1; cf. id. de Or. 3, 26, 102: exhaustus est sermo hominum, id. Q. Fr. 1, 2, 1: deinde exhauriri mea mandata, to be accomplished, fulfilled, id. Att. 5, 13, 3; cf.: mandavi omnia, quae quidem tu, ut polliceris, exhauries, id. ib. 5, 6, 2: labores, to endure, undergo, Liv. 21, 21, 8: laborem, periculum, id. 21, 30, 9 Drak.; 25, 31, 7; 26, 31, 7; Plin. Ep. 3, 9, 1; Stat. Th. 6, 236 al.: bella, Verg. A. 4, 14: vastae pericula terrae, id. ib. 10, 57; cf.: dura et aspera belli, Liv. 33, 11, 6: poenarum exhaustum satis est, executed, inflicted, Verg. A. 9, 356: exhausta nocte, spent, Tac. H. 4, 29: exhaustus cliens, worn out, Juv. 9, 59.
➳ part. fut. exhausurus Sen. Ep. 51, 6 ; pf. exhaurivi Serg. 477, 12.
- 1. uitscheppen, (helemaal) leegmaken, leegdrinken, opdrinken [poculum; vinum; aquam; uber uitmelken];
- 2. naar buiten brengen, wegbrengen, uitnemen, uittillen, uitgraven [terram manibus; humum; pecuniam ex aerario];
- 3. nemen, onttrekken [vitam sibi; dolorem; amorem];
- 4. uitputten, afmatten, kwellen [aerarium; homines sumptu; plebem impensis uitzuigen; patriae facultates; vires populi Romani];
- 5. doorstaan, verduren [pericula; labores; dura et aspera belli];
- 6. voltooien, uitvoeren, ten einde brengen [mandata; aes alienum afbetalen]; ➤ exhausto anno.
汲水盡。受苦。耗盡。— sibi vitam 自刎。— bonis civitates 盡奪各城。— humum ligonibus 穵土。種地。— mandata 盡行人令。— ictum 當其擊。— laborem 受盡苦。
Suggest a Translation
See an image
- to draw out, empty, exhaust: sentinam: vinum, drink up: exhausto ubere, V.—To draw out, make empty, exhaust: terram manibus: humum ligonibus, H.: aerarium: exhaustā paene pharetrā, O.: exhaustis tectis, pillaged, L.: reliquom spiritum, destroy: sumptu exhauriri, impoverished: Quo magis exhaustae fuerint (apes), V.: socios commeatibus, L.: facultates patriae, N.—Fig., to take away, remove: partem ex tuis (laudibus): sibi manu vitam: exhausta vis aeris alieni est, cleared off, L.—To exhaust, bring to an end: ut (amor) exhauriri nullā posset iniuriā: (multa) sermone, i. e. to discuss thoroughly: deinde exhauriri mea mandata, be fulfilled: labores, endure, L.: pericula, V.: labor Cui numquam exhausti satis est, i. e. never finished, V.: poenarum exhaustum satis est, inflicted, V.: Plus tamen exhausto superest, more than has been done, O.: exhaustus cliens, worn out, Iu.: inter labores exhausti, L.
-
…, ad vesperam consequentur. O fortunatam rem publicam, si quidem hanc sentinam urbis eiecerit uno me hercule Catilina exhausto levata mihi et recreata res publica videtur. quid enim mali aut sceleris fingi aut cogitari potest quod non ille…
Cicero, in Catilinam
-
…, residebit in re publica reliqua coniuratorum manus ; sin tu, quod te iam dudum hortor, exieris, exhaurietur ex urbe tuorum comitum magna et perniciosa sentina rei publicae. quid est, Catilina num dubitas id me imperante…
Cicero, in Catilinam
-
…. Hunc deus arquitenens, et numquam talibus armis ante nisi in dammis capreisque fugacibus usus, mille gravem telis exhausta paene pharetra perdidit effuso per vulnera nigra veneno. Neve operis famam posset delere vetustas, instituit sacros celebri certamine…
Ovid, Metamorphoses
-
…erat futurus si una tecum decederet neque antea visus esset sustulit, id mihi non incommode visum est accidisse. exhaustus est enim sermo hominum et multae emissae iam eius modi voces ἀλλὰ αἰεί τινα φῶτα μέγαν, quae te absente…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…o patria, o Priami domus in quo tanta commoveri actio non posset, si esset consumpta superiore motu et exhausta. Neque id actores prius viderunt quam ipsi poetae, quam denique illi etiam, qui fecerunt modos, a…
Cicero, de Oratore
-
…illius contumelia ; tantum modo dissimilitudo meae rationis offendit hominem. quid enim potest esse tam dissimile quam illo imperante exhaustam esse sumptibus et iacturis provinciam, nobis eam obtinentibus nummum nullum esse erogatum nec privatim nec publice quid dicam de…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…; habebas exercitum tantum quantum tibi non senatus aut populus Romanus dederat, sed quantum tua libido conscripserat ; aerarium exhauseras. quas res gessisti imperio, exercitu, provincia consulari quas res gesserit, quaero qui ut venit, statim…
Cicero, in Pisonem
-
…ac notata. ita gentes eae quae, ut pace uterentur, vim argenti dederant praeclaro nostro imperatori, ut exhaustas domos replere possent, pro empta pace bellum nobis prope iustum intulerunt. iam vero exercitus noster ille superbissimo dilectu…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…, condonari certis hominibus omnia, ostentari populo Romano agros, eripi etiam libertatem, privatorum pecunias augeri, publicas exhauriri, denique, quod est indignissimum, per tribunum plebis, quem maiores praesidem libertatis custodemque esse voluerunt, reges…
Cicero, de Lege Agraria