vis
vis, strength, force, vigor, power, energy, virtue
senseless violence
the godlike force of the orator
the Romans noticed the great force of the dust
- I Lit.
- 1 In gen.
- α Sing.: celeritas et vis equorum, Cic. Div. 1, 70, 144: magna vis eorum (urorum) et magna velocitas, Caes. B. G. 6, 28: contra vim atque impetum fluminis, id. ib. 4, 17: tempestatis, id. B. C. 2, 14: venti, Lucr. 1, 271: solis, id. 4, 326 (301): horrida teli, id. 3, 170: acris vini, id. 3, 476: ferri aerisque, id. 5, 1286: veneni, Cic. Cael. 24, 58 et saep.—
- β Plur. (most freq. of physical strength): non viribus aut velocitatibus aut celeritate corporum res magnae geruntur, Cic. Sen. 6, 17: nec nunc vires desidero adulescentis, non plus quam adulescens tauri aut elephanti desiderabam, id. ib. 9, 27: hoc ali vires nervosque confirmari putant, Caes. B. G. 6, 21: me jam sanguis viresque deficiunt, id. ib. 7, 50 fin.: perpauci viribus confisi transnatare contenderunt, id. ib. 1, 53: nostri integris viribus fortiter repugnare, id. ib. 3, 4: lacertis et viribus pugnare, Cic. Fam. 4, 7, 2: omnibus viribus atque opibus repugnare, id. Tusc. 3, 11, 25: non animi solum vigore sed etiam corporis viribus excellens, Liv. 9, 16, 12: validis viribus hastam contorquere, Verg. A. 2, 50: quicquid agas, decet agere pro viribus, with all your might, Cic. Sen. 9, 27; so, supra vires, Hor. Ep. 1, 18, 22: et neglecta solent incendia sumere vires, id. ib. 1, 18, 85: seu virium vi seu exercitatione multā cibi vinique capacissimus, Liv. 9, 16, 13; cf.: in proelii concursu abit res a Consilio ad vires vimque pugnantium, Nep. Thras. 1, 4 dub. (Siebel. vires usumque).—Poet., with inf.: nec mihi sunt vires inimicos pellere tectis, Ov. H. 1, 109.—
- 2 In partic.
- a Energy, virtue, potency (of herbs, drugs, etc.): in radices vires oleae abibunt, Cato R. R. 61, 1: vires habet herba? Ov. M. 13, 942: egregius fons Viribus occultis adjuvat, Juv. 12, 42. —
- b Vis, personified, the same as Juno, Aus. Idyll. de Deis; cf. Verg. A. 7, 432 Serv. —
- c Hostile strength, force, violence, = βία: EA POENA, QVAE EST DE VI, S. C. ap. Cic. Q. Fr. 2, 3, 5: cum vi vis illata defenditur, Cic. Mil. 4, 9; cf.: celeri rumore dilato Dioni vim allatam, Nep. Dion, 10, 1: ne vim facias ullam in illam, Ter. Eun. 807: sine vi facere, id. ib. 790: vim afferre alicui, Cic. Caecin. 21, 61; id. Verr. 2, 1, 24, § 62; 2, 4, 66, § 148: adhibere, id. Off. 3, 30, 110; id. Cat. 1, 8, 19: praesidio tam valido et armato vim adferre, Liv. 9, 16, 4: iter per vim tentare, by force, forcibly, Caes. B. G. 1, 14; so, per vim, id. B. C. 2, 13; Cic. Att. 7, 9, 4: ne id quidem satis est, nisi docet, ita se possedisse nec vi nec clam nec precario possederit, id. Caecin. 32, 92; so the jurid. formula in Lex Thoria ap. Grut. 202, 18; Dig. 41, 1, 22; Ter. Eun. 319: vis haec quidem hercle est, et trahi et trudi simul, Plaut. Capt. 3, 5, 92 (750); Ter. Ad. 943: naves totae factae ex robore ad quamvis vim et contumeliam perferendam (shortly afterwards: tantas tempestates Oceani tantosque impetus ventorum sustineri), violence, shock, Caes. B. G. 3, 13: caeli, a storm, tempest, Plin. 18, 28, 69, § 278.—To avoid the gen. form (v. supra): de vi condemnati sunt, Cic. Phil. 2, 2, 4: de vi reus; id. Sest. 35, 75; id. Vatin. 17, 41: ei qui de vi itemque ei qui majestatis damnatus sit, id. Phil. 1, 9, 23; cf. id. ib. 1, 9, 21 sq. Halm ad loc.; Tac. A. 4, 13.—
- d In mal. part., force, violence: pudicitiam cum eriperet militi tribunus militaris ... interfectus ab eo est, cui vim adferebat, Cic. Mil. 4, 9: matribus familias vim attulisse, id. Verr. 2, 1, 24, § 62: vis allata sorori, Ov. A. A. 1, 679: victa nitore dei vim passa est, id. M. 4, 233: vim passa est Phoebe, id. A. A. 1, 679.—
- B Transf., concr.
- 1 Quantity, number, abundance (cf.: copia, multitudo); with gen.: quasi retruderet hominum me vis invitum, Plaut. Ep. 2, 2, 66 (246): innumerabilis servorum, Cic. Har. Resp. 11, 22: in pompā cum magna vis auri argentique ferretur, Cic. Tusc. 5, 32, 91: vis magna pulveris, Caes. B. C. 2, 26: vis maxima ranunculorum, Cic. Fam. 7, 18, 3: argenti, id. Prov. Cons. 2, 4: vim lacrimarum profudi, id. Rep. 6, 14, 14: odora canum vis, Verg. A. 4, 132; cf. absol.: et nescio quomodo is, qui auctoritatem minimam habet, maximam vim, populus cum illis facit, Cic. Fin. 2, 14, 44.—
- 2 Vires, military forces, troops: praeesse exercitui, ut praeter auctoritatem vires quoque ad coërcendum haberet, Caes. B. C. 3, 57: satis virium ad certamen, Liv. 3, 60, 4: undique contractis viribus signa cum Papirio conferre, id. 9, 13, 12: robur omne virium ejus regni, the flower, id. 33, 4, 4: concitet et vires Graecia magna suas, Ov. H. 15 (16), 340.—
- 3 Vires, the virile forces or organs, Arn. 5, 158; 5, 163; Inscr. Orell. 2322; 2332: veluti castratis viribus, Plin. 11, 18, 19, § 60; cf.: vis (= vires) multas possidere in se, Lucr. 2, 586.—Rarely sing.: vis genitalis, Tac. A. 6, 18.—
- II Trop.
- A Mental strength, power, force, vigor: vis illa divina et virtus oratoris, Cic. de Or. 2, 27, 120: vis ac facultas oratoris, id. ib. 1, 31, 142: suavitatem Isocrates ... sonitum Aeschines, vim Demosthenes habuit, id. ib. 3, 7, 28: summa ingenii, id. Phil. 5, 18, 49: magna vis est conscientiae in utramque partem, id. Mil. 23, 61: magna vis est in fortunā in utramque partem, id. Off. 2, 6, 19: patriae, id. de Or. 1, 44, 196: quod ostentum habuit hanc vim, ut, etc., power, effect, id. Div. 1, 33, 73: qui indignitate suā vim ac jus magistratui quem gerebat dempsisset, Liv. 26, 12, 8: hujus conventionis, Dig. 43, 25, 12.—Plur. (post-Aug.): eloquentiae, Quint. 5, 1, 2: facilitatis, id. 12, 9, 20: ingenii, id. 1, 2, 23; 12, 1, 32: orationis, id. 8, 3, 87.—
- B Transf., of abstr. things, force, notion, meaning, sense, import, nature, essence (cf. significatio): id, in quo est omnis vis amicitiae, Cic. Lael. 4, 15: eloquentiae vis et natura, id. Or. 31, 112: vis honesti (with natura), id. Off. 1, 6, 18; cf. id. Fin. 1, 16, 50: virtutis, id. Fam. 9, 16, 5: quae est alia vis legis? id. Dom. 20, 53: vis, natura, genera verborum et simplicium et copulatorum, i.e. the sense, signification, id. Or. 32, 115: vis verbi, id. Inv. 1, 13, 17; id. Balb. 8, 21: quae vis insit in his paucis verbis, si attendes, si attendes, intelleges, id. Fam. 6, 2, 3: quae vis subjecta sit vocibus, id. Fin. 2, 2, 6: nominis, id. Top. 8, 35: μετωνυμία, cujus vis est, pro eo, quod dicitur, causam, propter quam dicitur, ponere, Quint. 8, 6, 23.
in captivitatem per vim ducta
ad repellendam vim hostium
nec dentibus austera virtus / est mihi, sed mea vim violentem cauda tenebit
Heraldus vi construxit eam [piscariam ]
summa vi certatur ab utrisque
muros penatesque suos magna vi defensare
arma non sumunt ‥ sed pacem moribus non viribus confirmant
fecerunt ipsum vi ducere eos ad domum R.
vi et violencia abstulit a manibus S. mercatoris ‥ j pellem lanicam
preceptum fuit ‥ Gilberto et aliis quod deponerent vim illam et quod se reddidissent ad pacem ‥ regis
Johannes ‥ attachiatus fuit ad respondendum Andree ‥ de placito quare vi et armis piscatus fuit in libera piscaria ipsius A.
plures vi et armis quam sanguine successerunt
nec vim ei faciatis sculptilia adorare(
remanent in respectu pro vi facta
nolo cuiquam vestrum mecum morandi vim facere
optulit se versus ‥ Henricum forestarium per breve de vi recenti de libera communa sua in bosco suo
coeperunt et illi paulatim vires animosque resumere
in excellenti vi animorum et crudo robore brachiorum
vires dico interiores quibus contra tentationum bella exercitatione cotidiana confligat; vires exteriores quibus corporalium laborum onera infatigabili longanimitate toleret
propter sensum non Catoni, / propter vires non Sampsoni / ‥ parcitur
sicut volo deambulare propter sanitatem, ad quam ‥ deambulationem sequitur fatigatio si excedat vires animales
quantumcumque moveatur Socrates ex se aliquo modo applicat vires suas, et non potest sine medio non applicare vires suas
Circius et Boreas quamvis et flamina Cauri / viribus horrendis studeant deglobere frontem
non venit ad montem sed repulsum vi ventorum
quod ‥ canelle ‥ efflarent lapides vi pulverum ignitorum
vi ventorum a sociis segregata [navis ] ‥ in Calesiam portum propellitur
mox vim morbi gravem persensit
vi doloris pressus
Turchi extremam vim furoris ‥ effuderunt
piscatores ‥ magnam vim ‥ piscium corbibus evehentes
tanta fuit peditum, tam barbara vis equitantum
abbas Ebor' debet l m. et j palefridum pro removenda laica vi de ecclesia
tibi precipimus quod omnem vim laicam que se tenet in ecclesia ‥ amoveri facias
ipse cum vi sua portavit eum in domum ‥ et postquam ita demembratus fuit
Robertus ‥ appellat R. Ruffum quod ipse fuit in vi cum Ricardo S. ‥ quando ipse ‥ vulneravit eum
mandamus vobis quod cum tota vi vestra ad pacem nostram secure veniatis
eadem A. appellat N. de B. ‥ de vi et auxilio eo quod idem N. ‥ tenuit filium suum ‥ dum interfectus fuit et quod non interfectus esset nisi ipsum tenuisset
J. C. junior fuit ibidem in vi et auxilio cum ‥ Thoma ad interficiendum ‥ J. L.
similiter appellavit ‥ R. de precepto, vi, et auxilio
tantam vim ejus venenum habere arbitrantur ut eo licet ferri acies intincta liquescat
omnes intendens eloquentie vires, causam regis perorabat
flaura ‥ habet vim dissolvendi
smirinion ‥ vires habet acres et sudorem provocat
quae est haec vis? vis tentationis. haec vis non eam avertit a rectitudine, si ipsa non vult quod suggerit tentatio
cum ‥ percipimus nos videre, nos tangere, hoc est per aliquam aliam vim quam sit aliqua vis sensuum exteriorum
recolendum est ‥ quod in tertia parte hujus operis tactum est, quod essentia, substantia, natura, potestas, potentia, virtus, vis, significant eandem rem, sed differunt sola comparatione
opinio est quod solus pater habet rationem activi, et mater rationem passivi, ita quod ipsa tantum ministrat materiam prolis, et in solo semine patris est vis activa et formativa prolis
hec ego dum recolo pro viribus otia vito
parati sunt ‥ terras ‥ tradere in manu sua [sc. regis ] quas possunt et residuas pro viribus conquestant [? l. conquerunt ]
vide ‥ ne in ea plus sapere appetas quam oportet sapere, ne dum summa intelligere ultra vires quaeris, etiam quae bene intellexeris amittas
me compellit ut non solum pro posse velim fraternis necessitatibus succurrere sed etiam ultra vires velle
ultra natales nostros et vires superbos nisus suscepimus
humiliter se excusat, indignum se tanta legatione et imparem tanto negotio, quod ultra vires suas esse cernebat, judicans
ultra vires tuas est negotium, non poteris solus sustinere
ad inquisicionem faciendam de viribus nostris que in ‥ episcopatu nobis sunt alienate
illud ‥ quod debebat solvere, dupplicetur et ‥ regis viribus applicatur
quod ‥ omnia ‥ juxta vires et possibilitatem bonorum meorum post mortem meam remanencium impleantur
quod littere ipse exprimunt, quoniam vis divina, usa ai (aita ai), hoc est, cum sit semper, usia dicitur, unius littere mutato ordine propter sonum et competentiam decoremque sermonis
meritis sancti istius locum illum vis divina mundavit
quoniam, ut ait Boethius, nature descriptionem satis eleganter emittens, ‘natura est vis divina creatoris a creatore insita, similia ex similibus procreans’
vis argumenti
benedictionis virtus provenire solet ex vi verborum, ut in sacramento altaris, vel ex vi ordinis vel ex merito benedicti
carta ‥ vel aliquid aliud instrumentum ‥ quod nullas vires habeat nec alicujus valoris sit
dixit Mahomet, laus Deo ‥ qui homini contulit scientiam inveniendi vim numerorum
vis enim verbi sensus est
hec est vis carte ‥ Roberti le Porter per inspectionem Willelmi Burdon ‥ sed non de verbo ad verbum
contra vim, formam, et tenorem concessionum earumdem libertatum
dominus ‥ papa ‥ in vi obedientie hec nobis injunxit
promisit in vim juramenti sui ‥ eam [recantationem ] ‥ publice perlegere
in vim compromissi hujusmodi
unionum ‥ revocantur ‥ excessus. in vim dicte unionis revocacionum, presencium compilatori archidiaconatum B. cum ecclesiis de K., T. et D. ‥ papa sibi contulit
si comedantur absque †vire [l. jure ] malaxata cum cocleari
I sing., ¶ 1 force, vigueur : celeritas et vis equorum Cic. Div. 2, 144, la vitesse et la vigueur des chevaux, cf. Cæs. G. 6, 28 || vis fluminis Cæs. G. 4, 17 ; tempestatis Cæs. C. 2, 14, la force du courant, de la tempête ; veneni Cic. Cæl. 58, force dʼun poison ¶ 2 [fig.] puissance, force : suavitatem Isocrates..., vim Demosthenes habuit Cic. de Or. 3, 28, Isocrate avait en partage la douceur..., Démosthène la force, cf. Cic. Br. 40 ; magna vis est conscientiæ Cic. Mil. 61, la conscience a une grande force || action efficace : Cic. Br. 209 ; specie magis quam vi Tac. Ann. 13, 31, en apparence plus quʼen réalité (en effet) || influence, importance : oratio vim magnam habet Cic. Br. 39, la parole a une grande influence ; vis et loci et temporis Cic. Off. 1, 144, importance à la fois du lieu et du temps ; vis in re publica temporum Cic. Fam. 2, 7, 2, lʼimportance des circonstances en politique ¶ 3 violence, emploi de la force, voies de fait : vi victa vis est Cic. Mil. 30, la force a été battue par la force ; vim adhibere, adferre alicui Cic. Verr. 2, 4, 116 ; 4, 148, faire violence à qqn ; eam vim imponere alicui, ut Cic. Verr. 2, 2, 148, faire subir à qqn une violence telle que ; per vim Cæs. G. 1, 14, 3, par force, de force, de vive force, ou vi Cic. Cæc. 92 || naves factæ ad quamvis vim et contumeliam perferendam Cæs. G. 3, 13, 3, navires construits en vue de supporter victorieusement nʼimporte quelle violence ou insulte des éléments || de vi reus Cic. Sest. 75 ; de vi condemnati Cic. Phil. 2, 4, accusé, condamnés du chef de violence, cf. Cic. Phil. 1, 23 ; de vi publica damnatus Tac. Ann. 4, 13, condamné pour violences exercées dans une fonction officielle || manières violentes, esprit de violence, animosité : accusatoris vim suscipere Cic. Verr. 2, 4, 69, prendre le ton violent, lʼanimosité dʼun accusateur || [en part.] vim adferre Cic. Mil. 9, faire violence, déshonorer, cf. Cic. Verr. 2, 1, 62 ¶ 4 force des armes, attaque de vive force, assaut : vim hostium sustinere Cæs. G. 4, 4, soutenir lʼeffort des ennemis ; finitimorum vim reprimere Cic. de Or. 1, 37, repousser les attaques des peuplades voisines || [fig.] vis omnis belli versa in Capuam erat Liv. 26, 4, 1, (toute lʼardeur violente) tout lʼeffort de la guerre était concentré sur Capoue ¶ 5 sens dʼun mot : vis verborum Cic. Fin. 2, 15, sens des mots ; vis subjecta vocibus Cic. Fin. 2, 6, lʼidée abritée sous les mots ; vim verborum tenere Cic. Fin. 2, 15, connaître la valeur exacte des mots ¶ 6 essence, caractère essentiel : id, in quo est omnis vis amicitiæ Cic. Læl. 15, ce qui caractérise essentiellement lʼamitié ; est natura sic generata vis hominis ut Cic. Fin. 5, 43, la nature a donné à lʼhomme dès sa naissance un caractère essentiel de telle nature que ; universi generis vis et natura Cic. de Or. 2, 133, les idées essentielles et fondamentales dʼune thèse générale ; honesti naturam vimque dividere Cic. Off. 1, 18, faire des divisions dans la nature et lʼessence de lʼhonnête, dans lʼhonnête en soi ¶ 7 quantité, multitude, abondance : vis maxima vasorum Corinthiorum Cic. Verr. 2, 4, 131, une immense quantité de vases corinthiens ; magna vis eboris Cic. Verr. 2, 4, 103, une grande quantité dʼivoire, cf. Cic. Tusc. 5, 91 ; Prov. 4 ; vis magna pulveris Cæs. C. 2, 26, une grande quantité de poussière ; vim lacrimarum profundere Cic. Rep. 6, 14, répandre des larmes en abondance.
II pl., ¶ 1 la force physique, les forces : vires adulescentis Cic. CM 27, les forces de la jeunesse, cf. Cic. CM 17 ; Cæs. G. 6, 21 ; 7, 50, etc. ; integris viribus Cæs. G. 3, 4, 2, ayant des forces intactes ; agere aliquid pro viribus Cic. CM 27, faire qqch. dans la mesure de ses forces ; tauri, elephanti Cic. CM 27, les forces dʼun taureau, dʼun éléphant || [poét. avec inf.] nec mihi sunt vires pellere... Ov. H. 1, 109, et je nʼai pas la force de chasser... || [métapht ] eloquentiæ Quint. 5, 1, 2 ; ingenii Quint. 1, 2, 23, la force de lʼéloquence, de lʼesprit ; ferri Cic. Sest. 24, force du fer [dʼune épée] ¶ 2 [fig.] force, puissance, vertu, propriétés : [dʼune plante] Ov. M. 13, 942 ; [dʼune eau] Juv. 12, 42 || force virile, organes virils : Plin. 11, 60 ; Arn. 5, 6 ¶ 3 forces armées, troupes, soldats : Cæs. C. 3, 57, 3 ; undique contractis viribus Liv. 9, 13, 12, ayant concentré leurs forces, cf. Liv. 3, 60, 4 ; 33, 4, 4.
➳ gén. et dat. sing. très rares : gén. Tac. D. 26 ; Ulp. Dig. 4, 2, 1 ; Ps. Paul. Sent. 5, 30, etc. ; dat. B. Afr. 69, 2 || nom. acc. pl. vis Lucr. 3, 265 ; 2, 586.
- 1. kracht, sterkte, hevigheid [iuvenalis; viri; corporis; fluminis; tempestatis; frigorum; morbi; veneni; meri koppige wijn]; ➤ summā vi met de allergrootste inspanning;
- 2. geweld(daad), gewelddadigheid, dwang; ➤ vi of per vim met geweld, gewelddadig; alqm de vi accusare van een gewelddaad; vim pati ondergaan; vim facere geweld gebruiken; alci vim afferre (of inferre, adhibere, facere) iem. geweld aandoen; manu ac vi door moord en doodslag; vi aut voluntate onder dwang of vrijwillig; naves totae factae ad quamvis vim perferendam om iedere soort klappen op te vangen; vim facere per fauces portūs met geweld openbreken;
- 3. wapengeweld, aanval, bestorming [barbarorum; hostium]; ➤ urbem vi (of per vim) expugnare stormenderhand;
- 4. (poët.) moed, daadkracht, vastberadenheid; ➤ multā vi muniet Albam (Verg.);
- 5. (metaf.) macht, kracht, invloed [orationis; oratoris; patriae; conscientiae; consilii; ingenii]; ➤ ~ magna est in fortuna in utramque partem;
- 6. inhoud, betekenis, zin, wezen, essentie [virtutis; amicitiae; verborum; eloquentiae]; ➤ natura atque ~ animi aard en wezen;
- 7. massa, hoeveelheid [auri argentique; lacrimarum tranenstroom; pulveris; iumentorum; telorum];
- 8. (postklass.) potentie; II. plur.
- 1. (lichaams)kracht, sterkte [corporis; equorum; austri]; ➤ integris viribus onvermoeid;
- 2. (metaf.) kracht, werking [herbarum; mentis; fulminis];
- 3. vermogen, kunnen; ➤ pro viribus naar vermogen;
- 4. (milit.) strijdkrachten, strijdmacht, troepen [exiguae]; ➤ vires contrahere; satis virium ad certamen habere.
力。强。冒犯人。本性之效。勢力。威儀災。荒。本質。豐盛。— verborum 言之本義。— ingenii 明悟之力。— radicum 各草根之效。— siderum 各星之廢力。— frumenti 豐盛之糧。— militum 衆名兵丁。— lacrymarum 涙不勝多。Odora canum vis 狗之尖鼻。Magna — aquae 豐盛之水。Per vim vel vi 强。Vim asserere vel parare vel pati vel inferre vim vitae suae 自刎。自戕。
Suggest a Translation
See an image
Tandem tenentur ad construendam domum pastoris satis commodam, sicut et ad Vim, ut aiunt, et vecturam materialium, pro ædificanda velreparanda ecclesia et domo partorali, mediante refrigerio moderato.
Item plus in eodem stabulo unum torcular vini.... cum uno anulo et una cavilhia ferri, existentibus in uno foramine unius Vicis dicti torcularis pro torculando vindemiam tempore vindemiarum.Hinc emendanda Acta S. Angeli tom. 2. Maii pag. 62 :
Arcasque prædictas prædicti argentarii clavis et Vitibus ferreis fortiter simul affixerunt et cooperierunt.Ubi legendum est
Vicibus, ut
Vicispro
Vitis, in Miraculis S. Antonii de Padua tom. 2. Jun. pag. 738 :
Cujus lingua erat modicum prominens extra guttur et brevissima, ad modum Vitis torcularis retorta, sic quod videbatur intuenti bianda et rugeta.Ejusdem originis est
Per claustrum ecclesiam introivit, et in VitemInventar. supra laudatum :(l. Vicem) quæ ad defendendum in eadem ecclesia est, ascendit, et ostium post se clausit.
Et in quadam camera quæ est in superioritate prædicti castri prope Vicem per quam ascenditur et descenditur in eodem castro.Vide Vicella.
Il tenoient leur parlement en une Viz, qui descendoit de l'une chambre en l'autre.Lit. remiss. ann. 1404. in Reg. 159. Chartoph. reg. ch. 201 :
Lequel Johan de Billy monta en une Viz, etc.Aliæ ann. 1417. in Reg. 170. ch. 105 :
Une Viz par laquelle l'en monte en la chambre. Vifz,in aliis ann. 1451. ex Reg. 184. ch. 114 :
Le suppliant monta par la Vifz en la salle du chastel de Senecey, jusques à l'uys de la chambre de la dame ; aprés ce descendit par laditte Vifz.
Præcepimus quod omnem Vim laicam quæ se tenet in ecclesia de Bukenhull, quo minus idem Episcopus officium suum spirituale ibidem exercere possit, sine delatione amoveres ab eadem.... prædicti Johannes, Gilbertus, Johannes, etc. qui se Vi laica in eadem ecclesia tenuerunt in adventu tuo ibidem se alibi transtulerunt, et confestim post discessum tuum ab ea, aggregatis sibi aliis malefactoribus se in eam Vi armata iterato intruserunt.
Præceptum fuit vicecomiti quod amoveri faceret Laicam Vim, per quam homines prioris de Mertonia obsessi sunt in capella de Roppel, ita quod liberum habeant ingressum et egressum.... Præterea præceptum fuit eidem vicecomiti quod attachiaret per salvos pleglos magistrum Albericum, officialem archidiaconi Wyntoniensis de esse coram Dno Rege, etc. ad respondendum quare contulit prædictam capellam et in ea personam instituit contra clamorem dni Regis...... Vicecomes mandavit quod non fuit inventa Laica Vis et quod magister Albericus non habuit laicum feodum nec voluit invenire plegios. Et quia testatum fuit quod clerici obsederunt homines dicti prioris in prædicta capella, præceptum fuit vicecomiti quod amoveri faciat omnem vim tam clericorum, quam laicorum, per quam, etc.
Ad magnam vim et parvam: Formula, quæ
de feudisvel
Castellis reddibilibus, id est, quæ vassalli reddere domino superiori tenebantur, seu is vellet ea ingredi cum mediocri comitatu,
ad parvam vim: seu cum majori comitatu,
ad magnam vim,
Promittit (dom. de Vitriaco) dominum Regem in suis castris recipere in magna et parva comitiva. De anno 1230.
Dictus dominus Eynerius et ejus successores in prædictis infeudatis et donatis teneantur recolligere in dictis castris et eorum utroque, omni tempore guerrarum et pacis, nos et nostros hæredes et successores et gentes nostras, iratos et pagatos, cum armis et sine armis, in magna quantitate et parva.Vide supra in Fortia 2.
Noveritis quod cum Præpositus Carnotensis seu Vis nobilis dominæ M. Comitissæ Carnotensis res Johannis Collirubei et Petri dicti Sequart cepisset et captas detineret, etc.Eadem leguntur in Charta prædictæ Comitissæ ejusdem anni ibid. :
Cum præpositus noster Carnotensis seu Vis nostra, etc.Infra Mandatum dicitur. Vide in hac voce num. 3.
Se le Prevost ou la Force le Conte prennent ou seisissent hoste de chapistre, ou les biens de l'oste, etc.Infra :
Se la cause de la prise, ou de la sesine depent dou fet dou baillif ou dou prevost, etc.
De quibuscumque aliis scripturis modicam Vim facio, quod sancta rusticitas omnia palam habet.
- cf. ἴς, strength, force, vigor, power, energy, virtue: celeritas et vis equorum: plus vis habeat quam sanguinis, Ta.: contra vim atque impetum fluminis, Cs.: veneni.—Plur.(usu. of bodily strength): non viribus corporum res magnae geruntur: me iam sanguis viresque deficiunt, Cs.: corporis viribus excellens, L.: validis viribus hastam Contorsit, V.: agere pro viribus, with all your might: supra vires, H.: seu virium vi seu exercitatione multā cibi vinique capacissimus, L.: Nec mihi sunt vires inimicos pellere tectis, O.— Hostile strength, force, violence, compulsion: vis est haec quidem, T.: cum vi vis inlata defenditur: celeri rumore dilato Dioni vim adlatam, N.: sine vi facere, T.: matribus familias vim adferre: iter per vim tentare, by force, Cs.: civem domum vi et armis compulit: de vi condemnati sunt: quaestiones vel de caede vel de vi.—Energy, virtue, potency: vires habet herba?O.: egregius fons Viribus occultis adiuvat, Iu.—A quantity, number, abundance: mellis maxima: magna auri argentique: pulveris, Cs.—Plur, military forces, troops: praeesse exercitui, ut vires ad coërcendum haberet, Cs.: robur omne virium eius regni, the flower, L.: Concitet et vires Graecia magna suas, O.—Fig., mental strength, power, force, energy, vigor, influence: oratoris: conscientiae: quod ostentum habuit hanc vim, ut, etc., effect: qui indignitate suā vim ac ius magistratui quem gerebat dempsisset, L.—Force, notion, meaning, sense, import, nature, essence: id, in quo est omnis vis amicitiae: verborum, i. e. the signification: quae vis insit in his paucis verbis, si attendes, intelleges.
-
…. Quod si veteris contumeliae oblivisci vellet, num etiam recentium iniuriarum, quod eo invito iter per provinciam per vim temptassent, quod Haeduos, quod Ambarros, quod Allobrogas vexassent, memoriam deponere posse Quod sua victoria tam insolenter…
Julius Caesar, Gallic War
-
…obstupefactus ac perterritus mea diligentia, non de spe conatuque depulsus, sed indemnatus innocens in exsilium eiectus a consule vi et minis esse dicetur et erunt qui illum, si hoc fecerit, non improbum sed miserum, me non…
Cicero, in Catilinam
-
…, magnas praeterea militum copias ; deos denique immortalis huic invicto populo, clarissimo imperio, pulcherrimae urbi contra tantam vim sceleris praesentis auxilium esse laturos. quod si iam sint id quod summo furore cupiunt adepti, num illi in…
Cicero, in Catilinam
-
…Sestio, si fortissimo viro M. Marcello dixissem, iam mihi consuli hoc ipso in templo senatus iure optimo vim et manus intulisset. de te autem, Catilina, cum quiescunt, probant, cum patiuntur, decernunt ,…
Cicero, in Catilinam
-
…; Haedui Ambarri, necessarii et consanguinei Haeduorum, Caesarem certiorem faciunt sese depopulatis agris non facile ab oppidis vim hostium prohibere. Item Allobroges, qui trans Rhodanum vicos possessionesque habebant, fuga se ad Caesarem recipiunt et demonstrant…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et iam diu nihil te iudicat nisi de parricidio suo cogitare huius tu neque auctoritatem verebere nec iudicium sequere nec vim pertimesces quae tecum, Catilina, sic agit et quodam modo tacita loquitur nullum iam aliquot annis facinus exstitit nisi…
Cicero, in Catilinam
-
…aliquando timere desinam. haec si tecum, ut dixi, patria loquatur, nonne impetrare debeat, etiam si vim adhibere non possit quid, quod tu te in custodiam dedisti, quod vitandae suspicionis causa ad M. Lepidum…
Cicero, in Catilinam
-
…ad Helvetios pertinet. Allobrogibus sese vel persuasuros, quod nondum bono animo in populum Romanum viderentur, existimabant vel vi coacturos ut per suos fines eos ire paterentur. Omnibus rebus ad profectionem comparatis diem dicunt, qua die ad…
Julius Caesar, Gallic War
-
…nec prius fugere destiterunt quam ad flumen Rhenum milia passuum ex eo loco circiter L pervenerunt. Ibi perpauci aut viribus confisi tranare contenderunt aut lintribus inventis sibi salutem reppererunt. In his fuit Ariovistus, qui naviculam deligatam ad ripam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, primum inridere ex muro atque increpitare vocibus, quod tanta machinatio a tanto spatio institueretur quibusnam manibus aut quibus viribus praesertim homines tantulae staturae nam plerumque omnibus Gallis prae magnitudine corporum suorum brevitas nostra contemptui est tanti oneris turrim in…
Julius Caesar, Gallic War
VISLaws were passed at Rome for the purpose of making various acts of violence criminal. The LEX PLOTIA or PLAUTIA, perhaps named after M. Plautius Silvanus, B.C. 89, appears to have first made vis the subject of a special judicium publicum, crimes of violence having previously only been punished when they could be brought under the head of majestas or of the crimen de sicariis et veneficis. The Lex Plautia was enacted against those who devastated houses, or who occupied public places and carried arms, or who attempted to influence the magistrates and senate by assembling bodies of armed men (Cic. ad Att. 2.2. 4; de harusp. Resp. 8, 15; pro Cael. 1, 1; the dissertation of Waechter, Neues Archiv des Criminalrechts,, vol. xiii., reprinted in Orellii Onomasticon).
Besides other subsidiary laws under the Republic on the subject of vis, the nature of which is doubtful, there was a Lex Julia of the dictator Caesar, which made certain kinds of vis subject to aquae et ignis interdictio (Cic. Phil. 1.9, 21). Under Augustus the law concerning vis was the subject of two Juliae leges, which consolidated previous enactments and became the basis of subsequent laws. These leges were respectively entitled de vi publica and de vi privata. There has been considerable difference of opinion as to the meaning of the distinction thus made between vis publica and vis privata. The explanation of some writers is that vis publica was vis exercised by public persons, as by magistrates, while vis privata was that of private individuals. Another view is that vis was publica when deadly weapons were employed, privata when they were not. The most probable explanation is that originally vis publica meant such vis as was an open violation of a right of the state; vis privata, on the other hand, would be vis which seemed mainly to affect an individual right, though it was made criminal as interfering with the function of the state in maintaining public order (cf. Rein, cit. infr.). It is to be remembered, however, that various acts of vis which under the Julian laws were treated as vis privata, were subsequently made vis publica, in order to punish them with greater severity. Hence we find acts mentioned by Paulus (cit. infr.) as vis privata included in the Digest under vis publica.
The Lex de Vi Publica did not apply, as the title might seem to import, exclusively to acts against the public peace, and it is not possible to define it except by enumerating its chief provisions (cf. Paul. l. c.; Dig. cit. infr.). According to the law of the Digest, it was vis publica to collect arms (tela) in a house or in a villa except for the purpose of hunting, or going a journey or a voyage, the word tela being extensively interpreted so as to be equivalent to arma; to attack houses with armed men; to evict a person with an armed force (hominibus armatis); to appear in court or in a public ssembly with arms for the purpose of intimidation; for a candidate to attempt to influence an election by assembling a mob (turba) or a gang of slaves; to cause a mob to assemble for various unlawful purposes; to interfere in various ways with the due administration of justice, as by preventing judices from exercising their functions in security, or by forcibly hindering an accused person from going to Rome to take his trial on the day fixed for it ( ne quis reum vinciat impediatve, quominus intra certum tempus adsit); to assault or insult ambassadors; for a magistrate to abuse his power by causing a Roman citizen to be tortured (cf. Acts 23.25), or to be executed without allowing an appeal to Rome (cf. Acts 25.10-12); for a magistrate to compel people to pay illegal taxes ( qui nova vectigalia exercet); to interfere by force with the burial of a person; to commit rape; to compel a person by force to promise games or gifts to the people, &c.
The punishment for the violation of the Lex Julia de vi publica was aquae et ignis interdictio (subsequently deportatio in insulam), except in the case of attacking and plundering houses or villas with an armed band, in which case the punishment was death; and the penalty was the same for carrying off a woman, married or unmarried. The cases enumerated in the Digest as falling within the penalties of the Lex Julia de vi privata, are cases where the act was of less atrocity: for instance, if a man got a number of men together for a riot, which ended in the beating of a person, but not in his death, he came within the penalties of the Lex de Vi Privata.
It was also a case of vis privata when persons assembled in order to prevent a person being brought before the Praetor. The SENATUSCONSULTUM VOLUSIANUM extended the penalties of the lex to those who maintained another in his suit, with a view of sharing the damages awarded to him. The penalty of the law was also extended by imperial enactments to the offence of wrecking ships. It was vis privata to take the law into one's own hands by an act of violence. Thus a creditor who entered on the property of his debtor, which was not hypothecated to him, unless under judicial authority, was guilty of this offence. The penalties of this lex were the loss of a third part of the offender's property; and he was also declared to be incapable of being a senator, or decurio, or a judex; by a senatusconsultum, the name of which is not given, he was incapacitated from enjoying any honour, quasi infamis. (Dig. 48, 6, 7; Cod. 9.12, 13; Paul. Sent. rec. 5.26; Rein, Das Criminalrecht der Römer, p. 732, &c.; Walter, Geschichte d. R. R.; Stephen, History of the Criminal Law of England, i. pp. 16, 17.)
[G.L] [E.A.W]The general term used in Roman law for criminal violence. The lex Plotia (B.C. 89) was the first regular statute punishing those who pillaged houses, occupied public places in arms, and assembled armed men for the purpose of overawing the Senate or the magistrates. Several leges Iuliae of Iulius Caesar and of Augustus were also passed to complete and consolidate previous enactments. Two kinds of vis are mentioned—vis publica, which probably meant violence immediately directed against the State, and vis privata, which would be violence primarily against an individual right, but criminal because it interfered with public order. The punishments assigned by the leges Iuliae ranged from death (house-pillaging, abduction, riot resulting in death) to exile. See Rein, Criminalrecht der Römer, pp. 732 foll.