faenus
faenus, the profit of capital, interest, usury
- Prop., the proceeds of capital lent out, interest (cf.: usura, versura): faenerator, sicuti M. Varro in libro tertio de Sermone Latino scripsit, a faenore est nominatus. Faenus autem dictum a fetu, et quasi a fetura quadam pecuniae parientis atque increscentis, Varr. ap. Gell. 16, 12, 7 sq., and ap. Non. 54, 5 sq.; cf.: faenus et faeneratores et lex de credita pecunia fenebris a fetu dicta, quod crediti nummi alios pariant, ut apud Graecos eadem res τόκος dicitur, Paul. ex Fest. p. 86 Müll.: cf.: faenum (so it should read, instead of faenus) appellatur naturalis terrae fetus; ob quam causam et nummorum fetus faenus est vocatum et de ea re leges fenebres, id. p. 94: idem pecunias his faenori dabat, Cic. Verr. 2, 2, 70, § 170: pecuniam faenore accipere, id. ib. 2, 3, 72, § 169: Scaptius centesimis, renovato in singulos annos faenore, contentus non fuit, id. Att. 6, 3, 5: faenus ex triente Idib. Quint. factum erat bessibus, id. ib. 4, 15, 7: iniquissimo faenore versuram facere, id. ib. 16, 15, 5: Graeci solvent tolerabili faenore, id. ib. 6, 1, 16: pecuniam occupare grandi faenore, id. Fl. 21, 51: dives positis in faenore nummis, Hor. S. 1, 2, 13; id. A. P. 421: faenore omni solutus, id. Epod. 2, 4.—
- II Transf.
- A Capital lent on interest (very rare): argenti faenus creditum, Plaut. Most. 3, 1, 101 (632): faenus et impendium recusare, Cic. Att. 6, 1, 4.—
- 2 Meton., that lent to the soil, i. e. the seed: quam bona fide terra creditum faenus reddit! Plin. 2, 63, 63, § 155.—
- B Gain, profit, advantage: terra, quae nunquam recusat imperium, nec unquam sine usura reddit quod accepit, sed alias minore, plerumque majore cum faenore, Cic. de Sen. 15, 51; cf.: semina, quae magno faenore reddat ager, Tib. 2, 6, 22; and: cum quinquagesimo faenore messes reddit eximia fertilitas soli, Plin. 18, 17, 47, § 162: saepe venit magno faenore tardus amor, Prop. 1, 7, 26; cf.: at mihi, quod vivo detraxerit invida turba, Post obitum duplici faenore reddet Honos, id. 3 (4), 1, 22.
necnon frustra talenti foenora subterraneis clanculantur obstructa sablonibus quae trapezitarum numerosis monetae oportuissent nummismatibus profligari
innumera indulgens erroris debita pravi et nos haut aliter concedere fenore nostris [cf. ]Matth. vi 12
ut ‥ Aeþelþulf dux habeat hanc rem ‥ confixum et sub Dei foenore panum
non te dulcis odor usure carpat amore / nummorum fenus oculos nec pectus inescet
~us, -ris, i. lucrum quod de gabulo accipitur
ut ‥ commissa vobis a Deo talenta ‥ multiplicato ~ore refundere valeatis
spem carnis plus carne capit, plus fenore signum / fenoris
quasi peccunia diaboli quam dat ad usuram et ~us [ME: ]ðet he giveð to gavel & to okere of pine
meorum foenus votorum
multipliciore quam prius spiritalium mercium ~ore cumulatus rediit
hoc ‥ est honestum ~oris genus et quod usurarum et totius avaritie condempnatrix pagina veritatis non modo absolvit sed centupli mercede remunerat [cf. ]Matth. xix 29
- FEV-, the profit of capital, interest, usury: magnum: grande: pecunias eis faenori dabat: renovato in singulos annos faenore: faenus ex triente Id. Quinct. factum erat bessibus: positis in faenore nummis, H.: faenore omni solutus, H.: pecunias faenore auctitabant, Ta.: duas faenoris partes in agris conlocare, i. e. of the capital, Ta.: lato fenore exuberat, i. e. wide-spread investments, Ta.— Increase, gain, profit, advantage: reddere cum faenore: venit magno fenore amor, Pr.
-
…reticere sepulcro Ardoris nostri magne poeta, iaces. tu cave nostra tuo contemnas carmina fastu saepe venit magno faenore tardus Amor. Tune igitur demens, nec te mea cura moratur an tibi sum gelida vilior Illyria et tibi…
Propertius, Elegies
-
…provincia faeneratum docerem, tamen effugere non posses ; sed publicam, sed ob frumentum decretam, sed a publicanis faenore acceptam, hoc licuisse cuiquam probabis quo non modo ceteri, sed tu ipse nihil audacius improbiusque fecisti. non…
Cicero, in Verrem
-
…tamen illo mortuo non modo filius sed quivis heres rectissime potuit auferre. ac tum quidem Tralliani cum ipsi gravi faenore istam pecuniam multos annos occupavissent, a Flacco tamen omnia quae voluerunt impetraverunt, neque tam fuerunt impudentes ut id…
Cicero, pro Flacco
-
…sua. liberalissime, ut tibi quoque placuerat, promiseram Erotique dixeram ut sepositum haberet. non modo sed iniquissimo faenore versuram facere Aurelius coactus est. nam de Terentiae nomine Tiro ad me scripsit te dicere nummos a Dolabella fore…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, quae numquam recusat imperium nec umquam sine usura reddit quod accepit, sed alias minore, plerumque maiore cum faenore ; quamquam me quidem non fructus modo, sed etiam ipsius terrae vis ac natura delectat. quae cum gremio…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…nec potest solvere ; nullum enim aerarium, nullum vectigal habet. Appi instituto tributa imperat. ea vix in faenus Pompei quod satis sit efficiunt. amici regis duo tresve perdivites sunt sed ii suum tam diligenter tenent quam ego…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…cum senatus consultum modo factum sit, puto, postquam tu es profectus, in creditorum causa ut centesimae perpetuo faenore ducerentur. hoc quid intersit, si tuos digitos novi, certe habes subductum. in quo quidem, ὁδοῦ…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…signa, tabulas, supellectilem et vestem infinite concupiscenti non modo ad sumptum ille est fructus, sed etiam ad faenus exiguus ex meo tenui vectigali detractis sumptibus cupiditatis aliquid etiam redundabit. uter igitur est divitior, cui deest an…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…ut prope alter Timarchides numeraretur ; hoc erat etiam capitalior, quod idem pecunias iis qui ab isto aliquid mercabantur faenori dabat. ea autem faeneratio erat eius modi, iudices, ut etiam is quaestus huic cederet ; nam quas…
Cicero, in Verrem
-
…tempus sit ut Q. Titinius multum enim est nobiscum viaticum se neget habere idemque debitoribus suis denuntiarit ut eodem faenore uterentur, atque hoc idem etiam L. Ligus fecisse dicatur, nec hoc tempore aut domi nummos Quintus habeat…
Cicero, Epistulae ad Atticum