reddo
reddo, to give back, return, restore; to render, report, deliver, appoint
you have served me
grant to each his own
I made Falcula calm and gentle
- I Lit., to give back, return, restore (freq. and class.; syn. restituo): reddere est quod debeas ei cujus est volenti dare, Sen. Ben. 7, 19, 2: ut mihi pallam reddat, quam dudum dedi, Plaut. Men. 4, 2, 109 (679); 4, 3, 5 (679); cf.: potes nunc mutuam drachmam dare mihi unam, quam cras reddam tibi? id. Ps. 1, 1, 84 (86); so corresp. to dare, id. ib. 1, 1, 89 (91); id. Stich. 4, 1, 42 (546): quid si reddatur illi, unde empta est, id. Merc. 2, 3, 83 (417); id. Men. 3, 3, 21 (544) sq.; Ter. Ad. 981 sq. et saep.; cf. the foll.: ea, quae utenda acceperis, majore mensurā, si modo possis, jubet reddere Hesiodus, Cic. Off. 1, 15, 48; so corresp. to accipere, id. Lael. 8, 26; 16, 58; id. Rep. 2, 5, 10; Sen. Ben. 1, 1, 13: accipe quod nunquam reddas mihi, Hor. S. 2, 3, 66; Verg. G. 4, 172; id. A. 8, 450 et saep.: si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto, I give it back and renounce it, Cic. Sull. 30, 84: Th. Redde argentum aut virginem. Ph. Quod argentum, quam tu virginem, me reposcis? Plaut. Curc. 5, 2, 14 (612): ut (virginem) suis Restituam ac reddam, Ter. Eun. 147; so with restituere, Liv. 3, 68 al.; cf.: reddere alias tegulas, i. e. restituere, Plaut. Most. 1, 2, 29 (112): obsides, Naev. ap. Non. 474, 19; so Caes. B. G. 1, 35; 1, 36; 6, 12: captivos, id. ib. 7, 90; Liv. 26, 50: ho mines, Cic. Q. Fr. 1, 1, 7 al.: corpora (mor tuorum), Verg. A. 11, 103; cf. id. ib. 2, 543: equos, Cic. Rep. 4, 2, 2; Suet. Aug. 38: suum cuique, Cic. Rosc. Am. 47, 136: hereditatem mulieri, id. Fin. 2, 18, 58: sive paribus paria redduntur, i. e. are set against, opposed to, id. Or. 49, 164: nosmet ipsos nobis reddidistis, id. Red. in Sen. 1, 1: redditus Cyri solio Phraates, Hor. C. 2, 2, 17: reddas incolumem, precor, id. ib. 1, 3, 7: ut te reddat natis carisque, id. S. 1, 1, 83: redditus terris Daedalus, Verg. A. 6, 18; cf.: patriis aris, id. ib. 11, 269: oculis nostris, id. ib. 2, 740: tenebris, id. ib. 6, 545: sed jam urbi votisque publicis redditus, Plin. Pan. 60, 1: ex magnā desperatione saluti redditus, Just. 12, 10, 1: quin tu primum salutem reddis, quam dedi, Plaut. Bacch. 2, 3, 11 (245): operam da, opera reddibitur tibi, id. Ep. 1, 1, 22 (22); so id. Men. 4, 2, 101 (671): cum duo genera liberalitatis sint, unum dandi beneficii, alterum reddendi, demus nec ne, in nostrā potestate est; non reddere viro bono non licet, Cic. Off. 1, 15, 48; so Sen. Ben. 1, 1 sq.; and cf. Plaut. Pers. 5, 1, 10 (762): redde his libertatem, id. Poen. 5, 4, 17 (1190); so, Lyciis libertatem ademit, Rhodiis reddidit, Suet. Claud. 25: patriam, Liv. 5, 51 fin.: sibi ereptum honorem, Verg. A. 5, 342: conspectum, id. ib. 9, 262 al.: se ipse convivio reddidit, betook himself again to the banquet, returned, Liv. 23, 9 fin.: quae belua reddit se catenis, Hor. S. 2, 7, 71: se reddidit astris, Sil. 4, 119; so, lux terris, Verg. A. 8, 170: se iterum in arma, id. ib. 10, 684.—
- β Poet., with inf.: sua monstra profundo Reddidit habere Jovi, Stat. Th. 1, 616.—
- γ Absol. (rare and poet.), of a river: sic modo conbibitur, modo Redditur ingens Erasinus, is swallowed up ... reappears, Ov. M. 15, 275. —
- II Transf.
- 1 To give up, hand over, deliver, impart, assign; to yield, render, give, grant, bestow, pay, surrender, relinquish, resign (syn.: trado, refero): Cincius eam mihi abs te epistulam reddidit, quam tu dederas, Cic. Att. 1, 20, 1; so, litteras (alicui), id. ib. 2, 1, 1; id. Fam. 2, 17, 1: litteras a te mihi reddidit stator tuus, id. ib. 2, 1, 1; Caes. B. C. 1, 1; 2, 20; 3, 33; Sall. C. 34, 3; cf. mandata, Suet. Tib. 16: pretium alicui pro benefactis ejus, Plaut. Capt. 5, 1, 20 (941): hoccine pretii, id. As. 1, 2, 2 (128); cf.: praemia debita (along with persolvere grates), Verg. A. 2, 537: cetera praemia (with dare), id. ib. 9, 254: primos honores, id. ib. 5, 347: gratiam alicui (for the usual referre gratiam), Sall. J. 110, 4: reddunt ova columbae, Juv. 3, 202: obligatam Jovi dapem, Hor. C. 2, 7, 17: o fortunata mors, quae naturae debita, pro patriā est potissimum reddita, Cic. Phil. 14, 12, 31; cf.: vitam naturae reddendam, id. Rep. 1, 3, 5; so, vitam. Lucr. 6, 1198: debitum naturae morbo, i. e. to die by disease, Nep. Reg. 1 fin.: lucem, Ov. Tr. 3, 3, 35: ultimum spiritum, Vell. 2, 14, 2; cf. id. 2, 22, 2; 2, 35 fin.; 2, 87, 2: animam caelo, id. ib. 123 fin.; cf. animas (with moriuntur), Verg. G. 3, 495: hanc animam, vacuas in auras, Ov. P. 2, 11, 7: caute vota reddunto, to pay, offer, render, Cic. Leg. 2, 9, 22; so, vota, Verg. E. 5, 75; Just. 11, 10, 10: tura Lari, Tib. 1, 3, 34: liba deae, Ov. F. 6, 476: fumantia exta, Verg. G. 2, 194; Tac. H. 4, 53; cf.: graves poenas, i. e. to suffer, Sall. J. 14, 21: promissa viro, Verg. A. 5, 386 al.: tibi ego rationem reddam? will render an account, Plaut. Aul. 1, 1, 6 (45); so, rationem, id. Trin. 2, 4, 114 (515); Cic. Tusc. 1, 17, 38; v. ratio: animam a pulmonibus respirare et reddere, to give off, exhale, id. N. D. 2, 54, 136; cf.: ut tibiae sonum reddunt, give forth, Quint. 11, 3, 20; so, sonum, id. 9, 4, 40; 66; Sen. Ep. 108; Hor. A. P. 348: vocem, Verg. A. 3, 40; 7, 95; 8, 217 (with mugiit); Hor. A. P. 158: stridorem, Ov. M. 11, 608: murmura, id. ib. 10, 702: flammam, Plin. 37, 2, 11, § 36 et saep.; so, alvum, Cels. 2, 12, 2: bilem, id. 7, 23: sanguinem, to vomit, Plin. Ep. 5, 19, 6 (just before: sanguinem rejecit): urinam, Plin. 8, 42, 66, § 165: calculum, id. 28, 15, 61, § 217: catulum partu, Ov. M. 15, 379; cf. so of parturition, id. ib. 10, 513; id. H. 16, 46: fructum, quem reddunt praedia, yield, produce, Ter. Phorm. 680; Ov. P. 1, 5, 26; Col. 2, 16, 2; Pall. Febr. 9, 4; Plin. 18, 9, 20, § 87; cf. Tib. 2, 6, 22; Quint. 12, 10, 25: generi nostro haec reddita est benignitas, is imparted to, Plaut. Stich. 1, 3, 27 (181); cf.: nulla quies est Reddita corporibus primis, Lucr. 2, 96. — Hence, poet., redditum esse, in gen., = factum esse, esse: una superstitio, superis quae reddita divis, which is given, belongs to the gods, Verg. A. 12, 817: quibus et color et sapor una reddita sunt cum odore, Lucr. 2, 681; cf. id. 2, 228 Munro ad loc.; Juv. 1, 93; Orell. ad Hor. Ep. 2, 1, 216: neque iis petentibus jus redditur, is dispensed, granted, Caes. B. G. 6, 13: alicui jus, Quint. 11, 2, 50; cf.: alicui testimonium reddere industriae, id. 11, 1, 88: quod reliquum vitae virium, id ferro potissimum reddere volebant, to yield, sacrifice, Cic. Verr. 2, 5, 34, § 89: quibus ille pro meritis ... jura legesque reddiderat, had conferred upon it the power of self-jurisdiction, Caes. B. G. 7, 76; cf Liv. 9, 43, 23 Drak.: Lanuvinis sacra sua reddita, id. 8, 14: conubia, to bestow, grant, id. 4, 5: peccatis veniam, Hor. S. 1, 3, 75: nomina facto vera, to call by the right name, Ov. Tr. 3, 6, 36.— Hence,
- b Jurid. t. t.: judicium, to appoint, grant, fix the time for a trial, Ter. Phorm. 404; Caes. B. C. 2, 18; Quint. 7, 4, 43; Tac. A. 1, 72: jus, to administer justice, pronounce sentence, id. ib. 6, 11; 13, 51; id. H. 3, 68; id. G. 12; Suet. Vit. 9 et saep.—
- 2 To give up, yield, abandon to one that which has not been taken away, but only threatened or in danger: Thermitanis urbem, agros legesque suas reddere, Cic. Verr. 2, 2, 37, § 90 ( = relinquere, id. ib. 2, 2, 36, § 88): Orestis leges suae redditae, left undisturbed, Liv. 33, 34, 6; 9, 43, 23 (cf. restituere); 29, 21, 7.—
- 3 To give back, pay back; hence, to take revenge for, punish, inflict vengeance for: per eum stare quominus accepta ad Cannas redderetur hosti clades, Liv. 24, 17, 7: reddidit hosti cladem, id. 24, 20, 2: redditaque aequa Cannensi clades, id. 27, 49, 5.—
- 4 To give back in speech or writing, i. e.
- a To translate, render (syn.: converto, transfero): cum ea, quae legeram Graece, Latine redderem, Cic. de Or. 1, 34, 155: verbum pro verbo, id. Opt. Gen. 5: verbo verbum, Hor. A. P. 133; cf. Ov. Tr. 5, 7, 54.—
- b To repeat, declare, report, narrate, recite, rehearse (freq. in Quint.): ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto verbis iisdem redderet, quibus cogitasset, Cic. Brut. 88, 301; cf. Quint. 10, 6, 3: sive paria (verba) paribus redduntur, sive opponuntur contraria, Cic. Or. 49, 164: reddere quae restant, id. Brut. 74, 258: tertium actum de pastionibus, Varr. R. R. 3, 17, 1: nomina per ordinem audita, Quint. 11, 2, 23: causas corruptae eloquentiae, id. 8, 6, 76: quid cuique vendidissent, id. 11, 2, 24: dictata, to repeat, rehearse, Hor. Ep. 1, 18, 14; id. S. 2, 8, 80: carmen, to recite, deliver, id. C. 4, 6, 43: cum talia reddidit hospes, Ov. M. 6, 330; Lucr. 2, 179: causam, id. F. 1, 278: insigne exemplum suo loco, Tac. H. 4, 67.—
- c To answer, reply (poet.): veras audire et reddere voces, Verg. A. 1, 409; 6, 689: Aeneas contra cui talia reddit, id. ib. 10, 530; 2, 323: auditis ille haec placido sic reddidit ore, id. ib. 11, 251 et saep.; cf. responsa, id. G. 3, 491: responsum, Liv. 38, 9; 3, 60; Verg. A. 6, 672.—
- 5 To give back or render a thing according to its nature or qualities; to represent, imitate, express, resemble (poet. and in post-Aug. prose): quas hominum reddunt facies, Lucr. 6, 812: faciem locorum, Ov. M. 6, 122; 7, 752: lux aemula vultum Reddidit, gave back, reflected, Stat. Ach. 2, 191: formam alicujus, Sil. 3, 634: et qui te nomine reddet Silvius Aeneas, Verg. A. 6, 768; cf.: jam Phoebe toto fratrem cum redderet orbe, Luc. 1, 538: paternam elegantiam in loquendo, Quint. 1, 1, 6; 6, 3, 107; cf.: odorem croci saporemque, i. e. to smell and taste like saffron, Plin. 36, 23, 55, § 177: imaginem quandam uvae, id. 34, 12, 32, § 123: flammam excellentis purpurae et odorem maris, id. 35, 6, 27, § 46: Apelleā redditus arte Mentor, Mart. 11, 10, 2.—
- 6 To give back, return a thing changed in some respect: senem illum Tibi dedo ulteriorem lepide ut lenitum reddas, Plaut. Bacch. 5, 2, 31 (1150); cf.: quas tu sapienter mihi reddidisti opiparas opera tua, id. Poen. 1, 1, 4 (132).— Hence, in gen.,
- 7 To make or cause a thing to be or appear something or somehow; to render (very freq. and class.; cf.: facio, redigo): reddam ego te ex ferā fame mansuetem, Plaut. As. 1, 2, 19 (145); id. Capt. 4, 2, 42 (822): eam (servitutem) lenem reddere, id. ib. 2, 1, 5 (199): tutiorem et opulentiorem vitam reddere, Cic. Rep. 1, 2, 3: haec itinera infesta reddiderat, Caes. B. C. 3, 79: aliquem insignem, Verg. A. 5, 705: obscuraque moto Reddita forma lacu est, dimmed by the disturbance of the water, Ov. M. 3, 476: homines ex feris et immanibus mites reddidit et mansuetos, Cic. Inv. 1, 2, 2: omnes Catilinas Acidinos postea reddidit, has made all the Catilines seem to be Acidini, i. e. patriots, in comparison with himself, id. Att. 4, 3, 3: aliquid perfectum, Plaut. As. 1, 1, 109 (124): aliquid effectum, to accomplish, id. Ps. 1, 3, 152 (381); 1, 5, 116 (530); 5, 2, 14 (1298): omne transactum, id. Capt. 2, 2, 95 (345): actum, id. Trin. 3, 3, 90 (818): dictum ac factum, Ter. Heaut. 760.— With ut and subj.: hic reddes omnia Quae sunt certa ei consilia incerta ut sient, Ter. And. 389.— Pass. = fieri scripsit fasciculum illum epistularum totum sibi aquā madidum redditum esse, Cic. Q. Fr. 2, 12, 4; Just. 16, 4, 6; 22, 7, 2: per sudorem corpus tantum imbecillius redditur, Cels. 3, 3, 19; cf. Just. 29, 4, 3; 42, 5, 4; 44, 1, 10; Flor. 3, 5, 17; Val. Max. 4, 3 prooem.; Lact. 4, 26, 33.
2) einem anderes als Entgelt, in gleichem Maße zurückgeben, wiedergeben, dagegengeben, erstatten, vergelten (Ggstz. dare, sumere, accipere), a) übh.: α) konkr. Objj.: alias tegulas, andere dafür (für die zerbrochenen) einsetzen, Plaut.: oscula, Ov.: pro benefactis alcis ei pretium, Plaut. – β) abstr. Objj.: alci operam, Plaut.: beneficium, Cic. u.a.: pro maleficio beneficium, Ter.: beneficium cum usura, Sen.: pro vita hominis hominis vitam, Caes.: ante illatum terrorem, Liv.: hosti cladem, cladem acceptam, Liv. (s. Fabri Liv. 24, 17, 7. p. 237): gratiam, die erwiesene Gunst zurückerstatten, durch die Tat Dank abstatten, Sall.: u. so gratiam cum magno fenore (v. Weinstock), Colum. – sive paria (verba) paribus redduntur (gegenübergestellt werden) sive opponuntur (entgegengesetzt werden) contraria, Cic. or. 164. – b) insbes.: α) in einer anderen Sprache wiedergeben = verdolmetschen, übersetzen, übertragen, cum ea quae legeram Graece, Latine redderem, Cic.: verba Latine, Ov.: verbum pro verbo, Cic.: verbum verbo, Hor. – β) mündlich zurückgeben, als Nachahmung = wiedergeben, verba bene, v. Papagei, Ov.: de multis verba novissima (von dem Echo als Pers.), Ov.: clamorem, Curt. – als Antwort = erwidern, entgegnen, versetzen, veras audire et reddere voces, Verg.: mutua dicta, Worte wechseln, Ov.: verba tot, nur soviel entgegnen, Ov.: nullam vocem ad minas, Curt.: Aeneas contra cui talia reddit, Verg.
3) einen Gegenstand dem Ansehen, der Beschaffenheit, dem Wesen nach wiedergeben, abspiegeln, vollständig nachahmen, im Bilde, ἀττικισμος ille reddens Athenarum proprium saporem, Quint.: natus hic vultus tuos reddit, Sen. poët.: tectorium odorem croci saporemque reddit, Plin. – qui te nomine reddet Silvius Aeneas, mit dir gleichnamig sein wird, Verg. – bes. durch Rede, Schrift od. Kunst, reddidisse in loquendo paternam elegantiam, Quint.: in litteris veteres aemulatur, exprimit, reddit, Propertium in primis, Plin. ep.: omnia reddiderat pictor, Petron. – u. im Wesen u. Benehmen, matrem reddit ac refert nobis, Plin. ep.: omnes Catilinas Acidinos postea reddidit, machte durch sein Benehmen Katilina u. seine Rotte zu Acidinern, d.i. ließ K. u. seine Rotte gegen sich als wahre Tugendspiegel erscheinen, Cic. ad Att. 4, 3, 3.
4) einen Gegenstand in einen entgegengesetzten Zustand zurückversetzen, so und so herstellen, zu dem und dem machen, m. dopp. Acc.: α) alqd od. alqm m. Ang. wozu? durch ein Adi.: viscera saxea, Ov.: domum eius exornatam et instructam fere iam reddidisse nudam atque inanem, Cic.: segetes laetas, Colum.: itinera infesta, Caes.: mare tutum, Nep.: quae res post eum quae essent tuta ab hostibus reddebat, ihm den Rücken sicherte, Caes.: omnia breviora reddet ordo et ratio et modus, Quint. – persönl. Objj., alqm iratum, Cic.: alqm ita placidum mollemque, ut etc., Cic.: alqm hebetem, Cic.: alqm caecum, Cic.: alqm praecipiendo meliorem, Cic.: homines ex feris et immanibus mites et mansuetos, Cic.: formosum adulescentem exsectis virilibus semivirum (zum Kastraten), Lact – selten im Passiv m. dopp. Nom., obscura moto reddita forma lacu est, Ov. met. 3, 475 sq.: alias per sudorem corpus tantum imbecillius redditur, Cels. 3, 3, 19: adeo (eum) caedit, ut Granicus et Aesepus amnes cruenti redderentur, Flor. 3, 5, 17: u. so Iustin. 29, 4, 3; 42, 5, 4; 44, 1, 10. Eutr. 1, 9. – β) alqd od. alqm mit Ang. wozu? durch ein Partic. Perf.: alqd effectum, Plaut.: omne transactum, Plaut.: dictum ac factum reddidi, das war wie gesagt, so getan, das ist alles fertig und abgetan, Ter.: sed iam prior amor me ad hanc rem exercitatum reddidit, Ter. – γ) alqm mit Ang. wozu? durch ein Subst.: alqm avem, Ov.: alqm meum (zu meinem Freunde), hostem Romanis, Nep.: alqm spectatorem, Ov.: alqm ludibrium omnium inter aequales, Iustin. – δ) alqd m. Ang. wozu? durch ut m. Konj., reddes omnia quae nunc sunt certa ei consilia, incerta ut sient sine omni periculo, Ter. Andr. 389.
II) von sich geben, herausgeben, 1) für jmd. Bestimmtes, jmdm. Gebührendes, Erbetenes abgeben, herausgeben, zustellen, zukommen lassen, a) übh.: alci epistulam, litteras, Cic. (u. so nullae mihi abs te sunt redditae litterae, Br. von dir, Cic.): mandata Augusto Romae (v. Gesandten), Suet. – argentum, Ter.: caprum, Verg.: tunicam non reddere servo, Iuven.: lavacrum et vinum et varium cibum, Cael. Aur.: alci hereditatem, Cic.: suum cuique, Cic.: nomina sua facto, die T. beim rechten Namen nennen, Ov. – praemia debita, Verg.: cetera praemia, Verg.: honorem. Cic.: nec medico honorem (Honorar) suum nec operario mercedem, Augustin.: promissa viro, Verg.: caute vota, erfüllen, Cic.: u. so vota Iovi, Herculi, Ov. u. Suet. – rationem, Rechnung, Rechenschaft ablegen (Aufschluß geben), alci, Cic., alcis rei, Cic., de alqa re, Vitr. – poenas graves impietatis in parentem alcis, büßen, Sall. – So nun α) von Sterbenden, debitum naturae morbo, Nep.: vitam naturae, Cic., u. bl. vitam, Lucr., vitam bene, Cic.: vitam pro alqo, Ov.: animam caelestem caelo, Vell., u. bl. animas, Verg.: u. bl. reddi caelo, Vell.: eum spiritum, quem naturae debeo, patriae reddere, Cic. (vgl. unten no. 2): quod reliquum vitae viriumque, id ferro potissimum reddere volebant, preisgeben, Cic. – β) v. Opfernden, dar bringen, tura lari, Tibull.: liba deae, Ov.: exta Marti, Suet.: u. prägn., super caespitem exta, über den R. (legend) = auf dem R. darbringen, Tac.: u. so lancibus pandis fumantia exta, auf gebogenen Sch., Verg. – γ) v. Schreibenden od. Sprechenden, schristlich oder mündlich zukommen lassen, zum besten geben, berichten, sin nihil praeter iocationem, redde hoc ipsum, Cic.: sed perge, Pomponi, de Caesare, et redde quae restant, Cic.: in eo libro, quo causas eloquentiae reddebamus, Quint. – b) als Zugeständnis zukommen lassen, α) als neue Bewilligung zugestehen, anheimgeben, erteilen, gewähren, zuweisen, suis quaeque temporibus, Curt.: responsa, Verg.: nullo reddito responso, Liv.: conubia, Liv.: peccatis veniam, Hor.: una superstitio (bindende Eid) superis quae reddita divis, Verg. – So nun als gerichtl. t. t.: αα) reddere iudicium, eine gerichtl. Untersuchung erteilen (gewähren), anstellen (von der Obrigkeit, bes. v. Prätor), absol., Cornif. rhet., in alqm, Caes., maiestatis, Tac., de eadem causa iterum, Ter., an reus causa sit mortis, Quint. – ββ) reddere ius, Recht erteilen, sprechen (v. Könige, Kaiser, v. der Obrigkeit, bes. v. Prätor), absol., Tac., alci petenti, Caes.: populo, Liv.: pro tribunali, Suet. – Plur., iura reddere, Liv.: suo regia iura Quiriti (v. Romulus), Ov.: iura adversus paganos, Tac.: reddere iura per pagos vicosque, Tac. – β) als bereits Besessenes belassen, Thermitanis urbem, agros legesque suas, Cic.: civitati suas leges, Liv.: civitati iura legesque, Caes.: Lanuvinis sacra sua, Liv.: omnia sua incolis, Curt. Vgl. Drak. Liv. 9, 43, 23.
2) aus dem Körper usw. von sich geben = a) ans dem Körper usw. ausstoßen, auswerfen, ausspeien, aspera arteria excipiat animam eam, quae ducta sit spiritu, eandemque a pulmonibus respiret et reddat, Cic.: sonum, einen Ton von sich geben, tönen, klingen (v. musikal. Instrum., Worten usw.), Hor., Sen. u.a.: lenem sonum, Plin.: vocem (v. leb. Wesen), Verg. u. Hor.: crepitum (ventris), v. Esel, Plin.: stridorem, Ov.: murmura, Ov.: flammam, Plin.: sanguinem, Plin. ep.: bilem alvo, Cels.: alvum, urinam, Cels.: calculum urinā, Plin. – bes. v. Gebären, catulum partu, Ov.: vivum onus, Ov. – b) als Ertrag abwerfen, von Grundstücken, fructum (Ertrag), Varro: in pabulo non minus quam in feno, Colum. – v. Getreide, quae siccae moluntur plus farinae reddunt, Plin.: siligineae farinae modius Gallicae XXII libras panis reddit, Plin. – c) Gehörtes, Erdachtes aus dem Kopfe hersagen, aufsagen, vortragen, ea sine scripto verbis isdem, Cic.: rerum multa nomina audita, Quint.: quid cuique vendidissent, Quint.: dictata magistro, Hor.: carmina, Hor.: modos voce, absingen, Hor. – verba male, aussprechen, Ov . – ➳ redideique (= reddidique), Corp. inscr. Lat. 1, 551, 11. – archaist. Futur. reddibo, Plaut. Cas. 129; Men. 1038; Vidul. fr. 4 Stud. (bei Prisc. 6, 32 u. 35. Non. 508, 8): reddebit, Corp. inscr. Lat. 5, 8752. – parag. Infin. reddier, *Arnob. 7, 25 extr. (nach Zinks Vermutung).
➳ redidei = reddidi CIL 10, 6950 || fut. reddibo Pl. Cas. 129 ; Men. 1040 ; cf. Prisc. Gramm. 6, 32 ; 6, 35 ; Non. 508, 8.
- 1. teruggeven (ook metaf.) [omne argentum; alci pecuniam; alci salutem; equos; obsides; captivos; otium totā Siciliā weer herstellen; libertatem; alci patriam; alci ereptum honorem];
- 2. se ~ en pass. reddi terugkeren, teruggaan; ➤ se ~ convivio naar het gastmaal; se ~ iterum in arma Teucrum (= Teucrorum) opnieuw tegenstand bieden; lux terris se reddit keert terug; reddar tenebris; Daedalus redditus his primum terris;
- 3. als tegenprestatie geven, teruggeven, vergelden, vergoeden [gratiam (door een dienst) dank betuigen; oscula; beneficium; pro vita vitam; hosti cladem; alci honorem pro meritis bewijzen; fructum opbrengen]; ➤ paria verba paribus redduntur even lange woorden worden geplaatst op overeenkomstige plaatsen;
- 4. betalen, afgeven [praemia debita; vitam pro re publica geven; naturae debitum en vitam naturae sterven; vota en vota Iovi vervullen; poenas alcis rei boeten voor];
- 5. offeren [tura lari; liba deae; exta Marti];
- 6. aanreiken, afgeven, bezorgen [epistulam regi; alci hereditatem];
- 7. (wat men verschuldigd is) geven, doen toekomen [suum cuique; alci rationem rekenschap afleggen aan; facto sua nomina de dingen bij hun naam noemen];
- 8. verlenen, schenken, geven [veniam peccatis; responsa];
- 9. (m. dubb. acc.) maken tot (meestal m. pred. adj., zelden m. pred. subst.) [mare tutum; alqm caecum; alqm iratum; itinera infesta; alqm hostem Romanis; homines ex feris mites]; ➤ domum exornatam fere ~ nudam; — pass. (zelden) m. dubb. nom.: obscura reddita est forma werd verduisterd;
- 10. weer tevoorschijn brengen; ➤ mare terras reddit; — pass. weer tevoorschijn komen: flumen redditur;
- 11. opzeggen, voordragen, uiten, berichten [dictata magistro; carmen; exemplum; verba male uitspreken];
- 12. laten horen, uitstoten, uitwerpen, voortbrengen [murmura; sonum; vocem; animam uitademen; stridorem; flammam; catulum partu en vivum onus baren];
- 13. (poët.) antwoorden, als reactie geven [talia; nullam vocem ad minas; mutua dicta woorden wisselen]; ➤ veras audire et ~ voces;
- 14. (poët.; postklass.) nadoen, weergeven, namaken; ➤ qui te nomine reddet die jouw naam zal dragen;
- 15. vertalen [alqd Latine; verbum (pro) verbo];
- 16. laten, bestendigen [civitati iura legesque; populo sacra sua];
- 17. (jur. t.t.) (a) iudicium in alqm ~ een gerechtelijk onderzoek (laten) instellen tegen iem. (wegens: gen.) [maiestatis wegens hoogverraad]; (b) ius of iura ~ rechtspreken.
補還。作。還錢。給。繙譯。— animum 安慰。加胆。— anhelitum 呼吸。喘氣。 — incerta omnia 使人疑惑各事。— vinicolorem 帶酒色。— eum nomine 自起彼之名。— vocem humanam 裝人之聲。— aliquid Latine 以此繙辣丁宇文。— verbum pro verbo 繙每句。— aliquid sine scaipto 背一段書。吟咏。— vitam pro republica 爲國家致命。— animam 亡。— vota 還諸願。— nomen ei 以其名呼彼。— colori id vel colorem ei 染物。— spiritum ei 爲彼致命。Abies flores reddit 杉松開花。Inter philosophos reddendus est 須列入物士中。Mergi devorant quae caeterae aves reddunt 水老鴉食他鳥所出之糞。Ager reddit 此田出利息。\Reddibo pro* Reddam.
Suggest a Translation
See an image
- II. To give back, return, restore: scripsit ad te, ut redderes: alqd tibi, T.: Accipe quod numquam reddas mihi, H.: si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto, I give it back and renounce it: vobis amissa, L.: obsides, Cs.: follibus auras Accipiunt redduntque, take in and expel, V.: mulieri hereditatem: Redditus Cyri solio Phraates, H.: oculis nostris, V.: non reddere (beneficium) viro bono non licet: se convivio, return, L.: se catenis, H.: Teucrūm se reddat in arma, exposes, V.: Sic modo conbibitur, modo . . . Redditur ingens Erasinus, is swallowed up . . . reappears, O.: (Daedalus) Redditus his terris, on his return, V.—To utter in response, make in answer: veras audire et reddere voces, return, V.: Aeneas contra cui talia reddit, answered, V.: responsum, L.—To render, translate, interpret: quae legeram Graece, Latine reddere: verbum pro verbo: verbum verbo, H.—To render, represent, imitate, express, resemble: faciem locorum, O.: et qui te nomine reddet Silvius Aeneas, i. e. shall bear your name, V.—To make to be, cause to appear, render, make: quam (civitatem) ille inlustrem reddidit: itinera infesta, Cs.: Quem insignem reddidit arte, V.: obscuraque moto Reddita forma lacu est, made indistinct, O.: omnīs Catillinas Acidinos postea reddidit, made patriots in comparison: dictum ac factum reddidi, i. e. no sooner said than done, T.: hic reddes omnia ei consilia incerta ut sient, T.: fasciculum sibi aquā madidum redditum esse.—To pay back, revenge, requite, punish, take satisfaction for: per eum stare quo minus accepta ad Cannas redderetur hosti clades, L.: reddidit hosti cladem, L.
- IIII. To give up, hand over, deliver, impart, assign, yield, render, give, grant, bestow, surrender, relinquish, resign: mihi epistulam: litteris a Caesare consulibus redditis, Cs.: ut primi Salio reddantur honores, V.: reddita gratia (i. e. relata), S.: reddunt ova columbae, Iu.: obligatam Iovi dapem, H.: mors pro patriā reddita: morbo naturae debitum, i. e. to die by disease, N.: hanc animam vacuas in auras, O.: caute vota reddunto, pay: fumantia exta, V.: gravīs poenas, i. e. suffer, S.: reddi viro promissa iubebant, to be awarded, V.: rationem, render an account: animam a pulmonibus reddere, exhale: sonum, give forth, H.: vox reddita, uttered, V: catulum partu, O.: Fructum, quem reddunt praedia, produce, T.: Una superstitio, superis quae reddita divis, which belongs to the gods, V.: tunicam servo, Iu.: neque his petentibus ius redditur, is granted, Cs.: quod reliquum vitae virium, id ferro potissimum reddere volebant, sacrifice: Thermitanis urbem, agros, i. e. leave unforfeited: (civitati) iura legesque, home-rule, Cs.: tribus populis suae leges redditae, independence was recognized, L.: conubia, to grant, L.: Peccatis veniam, H.: Nomina facto vera, call by the right name, O.: magistratūs adi, Iudicium ut reddant tibi, grant you a trial, T.: iudicia in privatos reddebat, assumed jurisdiction in civil actions, Cs.: ius, to give judgment, Ta.—To repeat, report, narrate, recite, rehearse: ea sine scripto verbis eisdem: sive paribus paria (verba) redduntur, sive opponuntur contraria: dictata, rehearse, H.: carmen, recite, H.: causam, O.
-
…castra posuit. Quae res et latus ullum castrorum ripis fluminis muniebat et post eum quae erant tuta ab hostibus reddebat et commeatus ab Remis reliquisque civitatibus ut sine periculo ad eum portari possent efficiebat. In eo flumine pons erat…
Julius Caesar, Gallic War
-
…eo postularet primum ne quam multitudinem hominum amplius trans Rhenum in Galliam traduceret ; deinde obsides quos haberet ab Haeduis redderet Sequanisque permitteret ut quos illi haberent voluntate eius reddere illis liceret ; neve Haeduos iniuria lacesseret neve his sociisque eorum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Rhenum in Galliam traduceret ; deinde obsides quos haberet ab Haeduis redderet Sequanisque permitteret ut quos illi haberent voluntate eius reddere illis liceret ; neve Haeduos iniuria lacesseret neve his sociisque eorum bellum inferret. Si id ita fecisset, sibi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…stipendiarios esse factos. Magnam Caesarem iniuriam facere, qui suo adventu vectigalia sibi deteriora faceret. Haeduis se obsides redditurum non esse neque his neque eorum sociis iniuria bellum inlaturum, si in eo manerent quod convenisset stipendiumque quotannis penderent…
Julius Caesar, Gallic War
-
…pati posset Postulavit deinde eadem quae legatis in mandatis dederat ne aut Haeduis aut eorum sociis bellum inferret, obsides redderet, si nullam partem Germanorum domum remittere posset, at ne quos amplius Rhenum transire pateretur. Ariovistus ad postulata…
Julius Caesar, Gallic War
-
…penitus crudelior ipsa, quid mihi tam duris clausa taces foribus cur numquam reserata meos admittis amores, nescia furtivas reddere mota preces nullane finis erit nostro concessa dolori, turpis et in tepido limine somnus erit me mediae noctes ,…
Propertius, Elegies
-
…aureus, aurea summae curvatura rotae, radiorum argenteus ordo ; per iuga chrysolithi positaeque ex ordine gemmae clara repercusso reddebant lumina Phoebo. Dumque ea magnanimus Phaethon miratur opusque perspicit, ecce vigil nitido patefecit ab ortu purpureas Aurora fores…
Ovid, Metamorphoses
-
…mi Phaedria, Multae sunt causae quamobrem cupiam abducere Primum quod soror est dicta ; praeterea ut suis Restituam ac reddam sola sum habeo hic neminem Neque amicum, neque cognatum ; quamobrem, Phaedria, Cupio aliquos parare amicos beneficio…
Terence, Eunuchus
-
…iste labores afferat et lacrimis omnia nota meis me sine, quem semper voluit fortuna iacere, hanc animam extremae reddere nequitiae. multi longinquo periere in amore libenter, in quorum numero me quoque terra tegat. non ego sum…
Propertius, Elegies
-
…contentione seditio oreretur. Ab his longe divorsas litteras Q. Catulus in senatu recitavit, quas sibi nomine Catilinae redditas dicebat. Earum exemplum infra scriptum est L. Catilina Q. Catulo. Egregia tua fides re cognita ,…
Sallust, Catilina