fama
fama, a report, rumor, saying, talk, tradition
to learn something from a report
for him a shameful life was preferable to an unsullied reputation
fāma, ae, f.: report, rumor, 1.532; tradition, 7.765; renown, name, fame, 1.463; glory, 9.195; fame, reputation, honor, 4.91; personified as a goddess, Fame, Rumor, 4.173. (cf. φήμη, report)
fāma, ae, f. [for, fa-ri], = φήμη, the talk of the multitude, like rumor, either as relating or as judging (v. rumor; cf. also: nomen, gloria, laudatio; clamor, plausus; honos, dignitas, honestas, laus, etc.).
- I That which people say or tell, the common talk, a report, rumor, saying, tradition (freq. and class.; plur. very rare); absol., or with a statement of the subject-matter annexed with de, or as an object-clause; rarely with gen.
- a Absol.: hascine propter res maledicas famas ferunt? Plaut. Trin. 1, 2, 149 (187): a Brundisio nulla adhuc fama venerat, Cic. Att. 9, 3, 2: cum tristis a Mutina fama manaret, id. Phil. 14, 6, 15: at fuit fama. Quotusquisque est, qui istam effugere potest in tam maledica civitate? id. Cael. 16, 38: magna illico fama surrexit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 2: aliquod fama ac nuntiis afferre, Caes. B. G. 6, 30, 2: hac fama ad Treviros perlata, id. ib. 5, 53, 2: reliquos (deos) ne famā quidem acceperunt, id. ib. 6, 21, 2; cf.: quam Eratostheni et quibusdam Graecis famā notam esse video, id. ib. 6, 24, 2: concedamus famae hominum, Cic. Rep. 2, 2: Daedalus, ut fama est, fugiens, etc., Verg. A. 6, 14; cf.: pulsis (vetus est ut fama) Sabellis, Hor. S. 2, 1, 36: ita fama ferebat, Ov. M. 12, 197: duplex inde fama est, a twofold tradition, Liv. 1, 1, 6.— In plur.: inhonestas famas adjungere diis, Arn. 7, 219: per omnem provinciam magnae atrocesque famae ibant, Sall. H. 1, 67 Dietsch, ex conj.—
- b Stating the subject-matter or contents.
- α With de: si quis quid de republica a finitimis rumore aut fama acceperit, Caes. B. G. 6, 20, 1: si quid ipsi audistis communi fama atque sermone de vi, de manu, de armis, etc., Cic. Fl. 6, 13: de interitu P. Clodii, id. Mil. 35, 98: de Afranio fama est, id. Att. 7, 26, 1: de Titurii morte, Caes. B. G. 5, 39, 1; cf.: de victoria Caesaris, id. ib. 5, 53, 1; 5, 51, 1: de proelio Dyrrhachino, id. B. C. 3, 80.—Plur.: ingentes esse famas de Regulo, Arrunt. ap. Sen. Ep. 114, 19 fin.—
- β With an appos. clause: ne mihi hanc famam differant, Me ... dedisse, etc., Plaut. Trin. 3, 2, 63 (689); v. differo, B. 2.: accipere fama et auditione, esse quoddam numen et vim deorum, Cic. N. D. 2, 37, 95: quod tibi esse antiquissimum constante famā atque omnium sermone celebratum est, id. Q. Fr. 1, 1, 8, § 24; so, constans fama, Liv. 6, 25, 4: cum esse praestantem Numam Pompilium fama ferret, Cic. Rep. 2, 13: cum fama per orbem terrarum percrebuisset, illum, etc., Caes. B. C. 3, 43 fin.: fama nuntiabat, te esse in Syria, Cic. Fam. 12, 4, 2: fama incerta duos equites venisse, a vague rumor, Liv. 27, 50, 6: capsis quem (Cassium) fama est esse librisque Ambustum propriis, Hor. S. 1, 10, 63 al.—
- γ With gen.: vix ad aures meas istius suspicionis fama pervenit, Cic. Sull. 4, 12: propter incertam famam aeris alieni, an unsupported rumor, Liv. 6, 27, 3.—
- B Personified: Fama, a goddess, daughter of Terra, swiftfooted, all-seeing, growing as she runs: Fama, malum qua non aliud velocius ullum, Verg. A. 4, 173 sq.; Ov. M. 12, 43 sq.; Val. Fl. 2, 116 sq.; Stat. Th. 3, 426 sq.; Ov. M. 8, 267; 9, 137; 14, 726; 15, 4; 853 al.
- II The voice or judgment of the many, public opinion; more freq. objectively, the fame, character, reputation which a man has, either in general or in particular, as a good or bad reputation, etc. (very freq. and class.).
- A In gen.: famam atque rumores pars altera consensum civitatis et velut publicum testimonium vocat: altera sermonem sine ullo certo auctore dispersum, cui malignitas initium dederit, incrementum credulitas, Quint. 5, 3; cf.: adversus famam rumoresque hominum si satis firmus steteris, Liv. 22, 39, 18: contra opinionem militum famamque omnium videri proelium defugisse, magnum detrimentum afferebat, Caes. B. C. 1, 82, 2; cf. id. ib. 3, 56 fin.: fama popularis, popular fame or favor, Cic. Tusc. 3, 2, 4; 5, 16, 46: forensis, Q. Cic. Petit. Cons. 5, 17: de bona fama (quam enim appellant εὐδοξίαν, aptius est hoc loco bonam famam appellare quam gloriam), Cic. Fin. 3, 17, 57: bona de Domitio, praeclara de Afranio fama est, id. Att. 7, 26, 1; cf.: qui bonam famam bonorum, quae sola vere gloria nominari potest, expetunt, id. Sest. 66, 139; Sall. C. 7, 6: si bonam famam mihi servasso, sat ero dives, Plaut. Most. 1, 3, 70 (226) sq.: bona, Cat. 61, 62: bene loquendi fama, Cic. Brut. 74, 259: eloquentiae, Quint. 7, 1, 41: sapientiae, Cic. Lael. 4, 15: pudica, Prop. 2, 32 (3, 30), 21: alium mala fama et timor impediebat, Sall. J. 35, 4: inconstantiae, Cic. Fam. 1, 9, 11: vappae ac nebulonis, Hor. S. 1, 2, 12.—In plur.: inter arma civilia aequi boni famas petit, Sall. Fragm. ap. Sen. Ep. 114, 19 (Hist. inc. lib. 76 Dietsch).—
- B In partic.
- 1 In a good sense, fair fame, reputation, renown, = existumatio, fama bona: ut vos mihi domi eritis, proinde ego ero famā foris, Ter. Hec. 218: fundamentum est perpetuae commendationis et famae justitia, Cic. Off. 2, 20, 71: fama et existimatio, id. Quint. 15, 50; cf.: ut ante collectam famam conservet (for which, shortly after: habet existimationem multo sudore collectam), id. Div. in Caecil. 22, 71: sic ejus (Archiae) adventus celebrabantur, ut famam ingenii exspectatio hominis superaret ... hac tanta celebritate famae cum esset jam absentibus notus, etc. (shortly before: celeriter antecellere omnibus ingenii gloriā contigit), id. Arch. 3, 5; so corresp. to gloria, id. Tusc. 1, 46, 110: fama ingeni abicienda, id. Fam. 9, 16, 3; with the latter cf.: anxius de fama ingenii, Quint. 11, 1, 50; 74: de alicujus fama detrahere, Cic. Fam. 3, 8, 5: famam in tuto collocare, Quint. 12, 11, 7: ejus scripta tantum intra famam sunt, id. 11, 3, 8: ad famam populi Romani pertinere, eos consules esse, etc., Liv. 10, 24, 17: (ut amicorum) aut caput agatur aut fama, Cic. Lael. 17, 61: loco, fortuna, fama superiores, id. ib. 25, 94: virtus, fama, decus divitiis parent, Hor. S. 2, 3, 95: cui gratia, fama, valetudo, contingat abunde, id. Ep. 1, 4, 10: famam dicendi fortius quaerunt, Quint. 2, 12, 9: Evadne ... Occidit Argivae fama pudicitiae, the glory or pride of Argive chastity, i. e. of the chaste women of Argos, Prop. 1, 15, 22.—Esp.: magna fama, great reputation, fame, glory: magnam famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, Liv. 27, 25, 11: magnam famam sui relinquere, Nep. Lys. 1, 1: habere, Plin. 36, 21, 39, § 149.—
- 2 In a bad sense, illfame, infamy, scandal, = infamia, fama mala (rare): opplere (aliquem) famā ac flagitiis, Turp. ap. Non. 306, 2; Ter. Ad. 263: neque specie famāve movetur, Nec jam furtivum Dido meditatur amorem, Verg. A. 4, 172; Sall. C. 3, 5; Tac. A. 12, 49; Plin. Pan. 28, 1; cf.: laeta apud plerosque, apud quosdam sinistra fama, Tac. A. 11, 19.
fāma, ae, f. (φήμη dor. φάμα), das Gerede der Menge, I) das erzählende, berichtende Reden-, Gerede der Leute, das Gerücht, der Ruf, die Sage, die Tradition, auch die geschichtliche Überlieferung (s. Wölffl. Liv. 21, 1, 4), fama rerum, die Geschichte, Tac.: exercitus (über die Ankunft des H.), Hirt. b. G.: istius suspicionis, Cic.: ad primam famam valetudinis, Suet. – ad Labienum per Remos incredibili celeritate de victoria Caesaris fama perfertur, Caes.: cum haec fama de nostrorum hominum avaritia et cupiditate percrebruerit, Cic.: fama est (es wird überliefert) Liv., fama fuit (es ging die Rede), Nep., vulgatior fama est, Liv., fama emergit (taucht auf), fama venerat, Cic., fama pervenerat Tarentum, Liv., fama exierat (war erschollen), Nep., fama affert od. fama affertur, Liv., fama perfertur, Caes., fama per orbem terrarum percrebuit, Caes., fama nuntiabat, Cic., fama manat, Cic., fama tenet (erhält sich, besteht), Liv., alle m. folg. Acc. u. Infin.: cum homines famā ferrent (als allgemein die Sage ging, es allgemein hieß), m. folg. Acc. u. Infin., Liv.: fama per socios vulgavit, m. folg. Acc. u. Infin., Liv.: erat fama, quasi concubinas ipse divelleret, Suet.: famā accipere, durch Gerücht erfahren, Caes.: ut fama loquitur, Vell.: ea fama, quae plerosque obtinet, die herrschende Sage, Sall.: inimici famam non ita ut nata est ferunt (verbreiten), Plaut. – Plur., maledicas famas ferunt (verbreiten), Plaut. trin. 186: inter arma civilia aequi bonique famas petit, Sall. hist. fr. inc. 1, 76 (42): per omnem provinciam magnae atrocesque famae ibant, *Sall. hist. fr. 1, 67 (66): ingentes esse famas de Regulo, Arrunt. in Sen. ep. 114, 19. – personif., Fama, als Gottheit, Tochter der Terra, schnellfüßig, allsehend, im Laufe wachsend, Verg. Aen. 4, 174 sqq. Ov. met. 12, 43 sqq. Val. Flacc. 2, 116 sqq. – II) das beurteilende Gerede, das Urteil der Menge, die öffentliche Meinung, die Volksstimme, u. öfter objektiv = der Ruf, in dem jmd. steht, A) im allg.: contra opinionem famamque omnium, Caes.: ut famam et opinionem hominum teneret, Caes.: f. popularis, Volksmeinung, Volksgunst, Cic. – bona f. (εὐδοξία), Cic.: bonam famam bonorum expetunt, Cic.: f. pudica, unbescholtener Ruf, Prop. – mala f., Sall. – f. sapientiae, f. bene loquendi, Cic.: famam temeritatis subire, Cic.: famam inconstantiae non pertimescere, Cic. – ungew. Plur. gebraucht von Sall. in Sen. ep. 114, 19. – B) prägn.: 1) der Ruf, Leumund = bona fama (s. no. A), der gute Ruf, der gute Name, der gute Leumund, Ruhm, huius omnis fama atque existimatio, Cic.: famam collectam servare, Cic.: famam suam laedere, Plin. ep.: famam ingenii abicere, Cic.: famae consulere, Cic.: famae servire, Nep.: famae dare alqd, etw. auf den Ruf geben, Hor.: dabat et famae, Tac.: famam alcis lacerare, Liv. u. Tac.: famam maculari dehonestarique, Liv. – v. Frauen = Frauenehre, unbescholtener Ruf, cognita fama, Prop.: famam sororis defendere, Cic.: famae parcere, Sall. u. Tac.: u. = Ruhm, Stolz, Argivae fama pudicitiae, sie (nämlich Euadne), der Stolz der argivischen Züchtigkeit, Prop. – 2) der Ruf = mala fama (s. no. A), der üble, böse Ruf, die üble Nachrede, der böse Leumund, famam in se transtulit, Ter.: me eadem quae ceteros fama atque invidia vexabat, Sall.: moveri famā, Verg.
ut fama fertur
~a ad eum Christianae religionis pervenerat
subito praetristi ~a prosternatus
experimento et ~a cognovi
ea quae per orbem terrarum aurato sermone miri rumoris ~a dispergebat
quae ~a vulgante collegimus
postquam fama volans pulsavit praesulis aures
~a statim eventum divulgante
factum est cum ‥ / ‥ falsas fabulas fratres predicarent / ‥ / per quas famas floridas in sonitum migrarent
~a ‥ percrepuit per exercitum, ex delacione quorumdam captivorum, quod ‥
quomodo ~a communis hic volat continue
~a volitante—nichil enim ~a velocius
sepe meas tua fama, lupe praefortis, ad aures / venit et ignoto monuit rumore
monachus bone ~e sed melioris vite
quia est de mala ~a consideratum est quod duellum sit inter eos, et R. det vadium defendendi se, et T. probandi
primum instrumentum intellectus est desiderium bone ~e, quia qui desiderat bonam ~am famosus erit atque gloriosus
testes vero liberi debent esse et bone ~e
que cedula, cum sit libella famosa, jam in diversis ‥ partibus divulgatur, unde et ~a mea penes personas graves ‥ denigratur
elogium, i. ~a, testamentum ‥
favor, i. ~a, honor, testimonium laudis, letitia,wyrþmund velhliwing
quia sollicitus es de ~a mea
quid sibi retinuit qui conscienciam perdidit et ~am
nihil potest privare hominem ~a sua nisi ipse gratis consenciat
quod predictus Henricus vocaverit predictum Johannem B. publice vel occulte usurarium, seu quidquam aliud de eo dixerit quod bonam ~am ipsius Johannis ledet vel in ejus obprobrium sonare poterit in futurum
cujus nomen et industriam, quia praesens est et ~am refugit, supprimimus
per totum orbem ‥ personuit probitatis laus gloriosa ~aque Francorum penetravit Persica regna
~am ‥ sui perlongam facere
Anglia gaudebit, fera Picardia dolebit, / Parys ardebit, Aquitannia fama [sic MS ] patebit
fāma, (6) æ, f. (φήμη), ¶ 1 bruit colporté, voix publique ; [joint à nuntius, nouvelle apportée par messager] : Cæs. G. 6, 30, 2 ; 7, 8, 4 ; C. 3, 80, 7 ; ad Labienum incredibili celeritate de victoria Cæsaris fama perfertur Cæs. G. 5, 53, 1, le bruit de la victoire de César parvient à Labiénus avec une incroyable promptitude ; at fuit fama Cic. Cæl. 38, mais il y a eu des bruits : fama nuntiat, fert avec prop. inf. Cic. Fam. 12, 4, 2 ; Rep. 2, 25, la voix publique annonce, le bruit court que || tradition : duplex fama, quod ad Pleminium adtinet Liv. 29, 21, 1, il y a deux versions en ce qui concerne Pléminius ; accipere fama et auditione Cic. Nat. 2, 95, apprendre par tradition et par ouï-dire ; concedere famæ hominum Cic. Rep. 2, 4, faire une concession à la tradition ¶ 2 opinion publique, jugement de la foule : contra opinionem militum famamque omnium Cæs. C. 1, 82, 2, contre lʼattente des soldats et lʼopinion de tous, cf. C. 3, 55, 2 ; dare aliquid famæ Hor. S. 2, 2, 94, faire des concessions à lʼopinion publique, cf. Sen. Clem. 1, 15, 5 ; Tac. Ann. 1, 7 ; [en part.] mauvais propos de la foule, médisance, cf. Sall. C. 3, 5 ; Plin. Min. Pan. 28, 1 || renommée, réputation : popularis Cic. Tusc. 3, 4, la renommée populaire ; bona fama (εὐδοξία) Cic. Fin. 3, 57, la bonne renommée, cf. Cic. Sest. 139 ; Att. 7, 26, 1 ; dubia Liv. 29, 14, 12, renommée suspecte ; bene loquendi Cic. Br. 259, réputation de parler correctement.
- 1. gerucht, verhaal, legende; geschiedkundige overlevering, traditie [incerta; (over: gen.; de) rerum de geschiedenis; circumventi exercitūs; de victoria Caesaris]; ➤ ~ est (m. aci.) het gerucht gaat, het verhaal wil, de overlevering is; ~ tenet, obtinet heerst, bestaat; ~ pervenerat Tarentum; -ae per omnem provinciam ibant;
- 2. publieke opinie, oordeel v.d. massa [omnium; hominum; forensis];
- 3. roem, beroemdheid [aeterna]; ➤ posteritas famaque roem bij het nageslacht;
- 4. naam, reputatie [bona; mala; integra; crudelitatis; eloquentiae];
- 5. goede naam, goede reputatie; ➤ -ae servire iets doen omwille v. zijn goede naam; fundamentum est -ae iustitia;
- 6. de eer v.e. vrouw, onbesproken naam; ➤ -am sororis defendere;
- 7. slechte reputatie [sinistra]; ➤ ~ atque invidia gemene roddels; -am in se transferre.
fama , ae. f.
名聲。出名。信文。女神名。 — percrebuit 新聞大行。— in majus omnia extollens 傳言素太過。 Esse in fama 有名聲。Intra famam 未出大名。
Suggest a Translation
See an image
名聲。出名。信文。女神名。 — percrebuit 新聞大行。— in majus omnia extollens 傳言素太過。 Esse in fama 有名聲。Intra famam 未出大名。
Suggest a Translation
See an image
Fames, legitur apud Anast. Biblioth. in Vita Johannis II. Papæ in editione Muratorii.
fāma ae, f
- 1 FA-, a report, rumor, saying, talk, tradition: hac famā inpulsus, T.: a Brundisio nulla fama venerat: tristis a Mutinā: fama ac nuntius adferretur, Cs.: alqd famā accipere, to hear of, Cs.: fama est obscurior annis, V.: vaga, O.: ut fama est, V.: vetus est ut fama, H.: ita fama ferebat, O.: duplex inde fama est, a twofold tradition, L.: Romae constans fama omnium erat, esse, etc., L.: fama incerta duos equites venisse, a vague rumor, L.: fama occupat aurīs, Helenum regnare, V.: de interitu Clodi: istius suspicionis: incerta aeris alieni, L.—Person., Rumor: Fama, malum quā non aliud velocius ullum, V.: Fama tenet domum, etc., O.—Public opinion, the popular voice, fame, repute, reputation: id si non fama adprobat, T.: adversus famam rumoresque hominum, L.: contra famam omnium, Cs.: turpis, infamy, S.: mala, S.: popularis, favor: pudica, Pr.: bona bonorum: bene loquendi: vappae ac nebulonis, H.—Fair fame, reputation, renown, fame, good repute: Tua fama in dubium veniet, T.: fundamentum est famae iustitia: famae consulere, S.: ingeni: populiR., L.: fortunā, famā superiores: fama decus Divitiis parent, H.: magnam famam attulisse Fabio, glory, L.—Ill-fame, blame, reproach, scandal: famam in se transtulit, T.: me fama atque invidia vexabat, S.: veterum malorum, V.: neque famam patieris inultae, the disgrace of remaining unavenged, V.
-
…qui non oderit. quae nota domesticae turpitudinis non inusta vitae tuae est quod privatarum rerum dedecus non haeret in fama quae libido ab oculis, quod facinus a manibus umquam tuis, quod flagitium a toto corpore afuit cui tu…
Cicero, in Catilinam
-
…alia, quae instrumenta luxuriae sunt. Sed ei cariora semper omnia quam decus atque pudicitia fuit ; pecuniae an famae minus parceret, haud facile discerneres ; lubido sic accensa, ut saepius peteret viros quam peteretur. Sed ea…
Sallust, Catilina
-
…pro coniuge fratres, sanguinis et cari vincula rupit amor. coniugis Evadne miseros delata per ignis occidit, Argivae fama pudicitiae. quarum nulla tuos potuit convertere mores, tu quoque uti fieres nobilis historia. desine iam revocare tuis…
Propertius, Elegies
-
…mentem animumque Delius inspirat vates, aperitque futura. Iam subeunt Triviae lucos atque aurea tecta. Daedalus, ut fama est, fugiens Minoïa regna, praepetibus pennis ausus se credere caelo, insuetum per iter gelidas enavit ad Arctos…
Vergil, Aeneid
-
…tantum ingenio quantum servire dolori cogor et aetatis tempora dura queri. hic mihi conteritur vitae modus, haec mea fama est, hinc cupio nomen carminis ire mei. me laudent doctae solum placuisse puellae, Pontice, et iniustas…
Propertius, Elegies
-
…faces. nec possum infamis dominae defendere noctes, nobilis obscenis tradita carminibus ; nec tamen illa suae revocatur parcere famae, turpior et saecli vivere luxuria. has inter gravibus cogor deflere querelis, supplicis a longis tristior excubiis .…
Propertius, Elegies
-
…, ne plus apud vos valeat P. Lentuli et ceterorum scelus quam vostra dignitas neu magis irae vostrae quam famae consulatis. Nam si digna poena pro factis eorum reperitur, novum consilium adprobo ; sin magnitudo sceleris omnium ingenia…
Sallust, Catilina
-
…corpora nostra ab iniuria tuta forent, qui miseri, egentes violentia atque crudelitate faeneratorum plerique patria, sed omnes fama atque fortunis expertes sumus. Neque cuiquam nostrum licuit more maiorum lege uti neque amisso patrimonio liberum corpus habere tanta…
Sallust, Catilina
-
…super aspectu mortalibus instans, primum Graius homo mortalis tollere contra est oculos ausus primusque obsistere contra ; quem neque fama deum nec fulmina nec minitanti murmure compressit caelum, sed eo magis acrem inritat animi virtutem, effringere ut arta…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…dammis capreisque fugacibus usus, mille gravem telis exhausta paene pharetra perdidit effuso per vulnera nigra veneno. Neve operis famam posset delere vetustas, instituit sacros celebri certamine ludos, Pythia perdomitae serpentis nomine dictos. Hic iuvenum quicumque manu…
Ovid, Metamorphoses