About
Menu

formare

1 formare [CL] 1 to form, fashion, mould, shape; b (man, world, etc.); c (cheese). d to cast or work (metal). e to make up (cloth or garment). materia informis ~atas species ‥ accepit Aldh. Met. 2 p. 68; recisurae ‥ in vasa quaelibet ‥ ~arentur Bede HE III 22 p. 171; GlC E 55 (v. effigiare 1a); pontifex porrigit ei ~atam atque sacram oblationem Alcuin Suppos. 1237c; Map NC V 6 (v. exprimere 2a); c1205 (v. 2 esse 14c); Ric. Med. Anat. 226 (v. digestio 1a); non quia informis materia ~atis rebus tempore prior fuerit, quia non potest materia sine formacione subsistere, sed quod naturaliter precesserit materia res ex ea ~atas Gros. Hexaem. II 5. 5 p. 92; Wycl. Univ. 5 (v. exemplabilis); dedit ‥ ad hostias altaris monasterii nostri ~andas xix perticatas terre in latitudine Meaux I 224.  b Gildas EB 47 (v. 1 exire 3a); Cuthb. Ob. Baedae clxiii (v. ex 10a); puerperium, infans in utero ~atus GlC P 862; 940 (v. formose); Alb. Lond. DG 15. 10 (v. egerere b); Gir. TH III 35 (v. exquisite 2); S. Langton Gl. Hist. Schol. 44 (v. forma 11a); dominium terre homini ‥ ac mulieri, quam de eo ipse erat ~aturus Dominus ‥ reservavit Fortescue NLN I 34.  c Gir. IK II 11 (v. exprimere 1c); 1268 item iij vasa ad ~andum caseum Ac. Wellingb. 10.  d malleus in primo memet formabat et incus Aldh. Aen. 54 (Cocuma duplex) 1; aurum reddetur ~atum in calicem Anselm (Ep. 90) III 217; quid argento ~ato habilius? Adel. ED 5; 1322 in uno plaustro conducto ‥ ad cariandum sablonem pro plumbo inde ~ando x d. in una ladel de ferro pro plumbo ad combustionem ~ando empto xix d. MinAc 1146/11 m. 12; s1386 (v. discus 2c).  e 1310 panna sua integra lanea non ~ata (Cust. Sutton) Antiq. Warw. 639; 1429 j tabula pro panno ~ando Ac. Obed. Abingd. 110. panna sua integra lanea non ~ata Antiq. Warw. 665. 2 to comprise, compose. b to organize, arrange. c to set in order, put into shape. dactilum digitum nuncupavit, qui tribus articulis ~atur Aldh. PR 120.  b accedunt canonici; ~atur processio Found. Waltham 28.  c Ailr. Spec. Car. II 28 556A (v. deformis b); ad ejus operam pertinet quod in vineis suis invenerit informe ~are, putare sterilia, luxuriantia resecare J. Ford Serm. 59. 10. 3 to represent, depict. b to imitate. quadripedis vituli Lucas formatur adinstar Aldh. VirgV 503.  b Garl. Tri. Eccl. 122 (v. effigiare 2d). 4 (gram. & rhet.) to form (sound or word). b to constitute (metr. foot, figure, etc.). cepit ‥ quasi balbutiendo cum difficultate verba ~are Mir. Fridesw. 31; de sexta littera ‥ quam dentes ~ant labrum deprimentes inferius Osb. Glouc. Deriv. 203; omnia composita a ‘sto’ ~ant supina sua in ‘-etum’ Ib. 514; Ps.-Gros. Gram. 21 (v. distendere 1a); ~are hanc dictionem Vinsauf AV II 3. 141 (v. dictio 3a).  b de v sillabis xxxij pedes ~antur Aldh. PR 112; participia ‥ anapestum ‥ ~abunt ut ‘statuens’, ‘metuens’, etc. Ib. 136; figura sardismos, quae linguarum semper permixtione ~atur Gl. Leid. 28. 85. 5 to form, write (letter or mus. note). b to compose, draw up (doc.). c to make, state (leg. case). d to declare, express, pronounce (judgement). due tales breves, que ita ~antur, faciunt unam rectam longam Garl. Mus. Mens. 1; minima sic ~atur ‥ crocheta sic ~atur. ‥ nota ~atur ‥ habens tractum ascendentem et descendentem a parte dextra Hauboys 405.  b 1076 G. clericus qui apostasiae calumniam habet ‥ ~atas litteras ex parte sui episcopi sicut canones jubent ostendat Lanfr. Ep. 24 (40); cartas formare D. Bec. 1143 (v. dica 1a); quatinus ‥ in ea forma quam videritis competere ‥ litteras vestras velitis ~are Canon. G. Sempr. 121v; 1323 ubi causa excedit xx s. ~etur libellus in scriptis StatOx 127; c1450 H. T. juris consulto ~anti copiam dictarum cartarum cum literis attornati eisdem pertinentibus ‥ vij s. iiij d. Fabr. York 65.  c 1272 (v. eloqui 2b); 1291 in hoc appello ipsa ~avit appellum suum singillatim versus singulos Eyre Kent I 123; 1423 processus quoque ~andi, sentencias promulgandi et exequi faciendi ‥ concedimus facultatem Reg. Cant. I 87.  d 1306 loquele ‥ non ‥ protelentur ‥ ob defectum judicii dilati, ita quod judicia primo die ~entur, si dicti hundredi sectatores reddere noverint (Swansea) BBC 213. 6 to conceive, devise. b (~are pacem) to make peace. c (w. abstr. obj., phil.) to form, impart form to. 1156 honestam itineris causam ‥ amici tui ~abunt J. Sal. Ep. 114(17); impius est civis qui civibus impia format D. Bec. 466; cum a convictu mores ~entur Gir. TH III 10; ~ant sibi opinionem ex experimentis suis Gros. Com. 21; c1430 motivum ‥ opinio ~averat (v. dubitativus b).  b 1228 pro pace ~anda inter ipsum et Reginaldum fratrem suum Pat 184; 1236 coram ‥ justiciariis itinerantibus ‥ pax ~ata est inter ‥ abbatum ‥ et priorem Cust. Battle 135; 1265 cum ‥ pax inter nos et barones ‥ ~ata fuerit Cl 102; pax inter eos sic est ~ata [v. l. reformata] ut Ethelfridus trans Humbrum, Cadwanus citra fluvium Humbrum Britanniam possiderent Eul. Hist. II 370.  c verbum ‥ rei est ipsa cogitatio ad ejus similitudinem ex memoria ~ata Anselm (Mon. 48) I 63; caritas ‥ eadem regula ~atur Ib. (Ep. 16) III 121; J. Blund An. 308 (v. 2 essentia 2a); theologia ‥ poeticis informacionibus usa est ut ‥ mistici intellectus transumpciones ~entur Bart. Angl. proem.; Gros. 1 (v. discutere 3a); Peckham QA 96 (v. exemplaritas); c1301 (v. determinatio 4a); ex hoc quarta racio sic ~atur Ockham Dial. 520; Wycl. Form. 163 (v. denominatio 1c). 7 to inform, instruct, mould by teaching. b to dispose, incline. balbutit nutrix ut linguam formet alumni J. Sal. Enth. Phil. 1443; 1308 quantum licite potuit, se informans, ad instruendum et ~andum nos (Lit. Papae) W. Guisb. 388.  b Deus est ‥ racio creans mentem ad se participandum ‥ roborans ad virtutem, ~ans ad benivolenciam Bart. Angl. I 17. 8 (p. ppl. ~atus, phil., w. ref. to effect of formal cause) determined by form or essence. Duns Prim. Princ. 1. 4 (v. 2 finire 9b).
2 formare v. fornare

Saved

Recent