fructus

fructus, a, um, Part., from fruor.

fructus, ūs (archaic gen. sing. fructuis, Varr. ap. Non. 492, 14; id. R. R. 1, 2, 19; cf. Gell. 4, 16: fructi, Cato R. R. 4; Ter. Ad. 870; Turp. ap. Non. 491, 7), m. [fruor], an enjoying, enjoyment.

• I In abstracto.
• • A Lit. (perh. only ante- and post-class.): Ol. Mea est haec. St. Scio; sed meus fructus est prior, i. e. use and enjoyment, for ususfructus (q. v. under usus), Plaut. Cas. 4, 4, 16 (829); Dig. 7, 8, 14.—
  • B Trop. (class. but rare): hoc tam singulare vestrum beneficium ad animi mei fructum atque laetitiam duco esse permagnum, for my mental enjoyment, Cic. Agr. 2, 2, 5: qui propter odium fructum oculis (dat.) ex ejus casu capere vellent, to feast their eyes on, Nep. Eum. 11 (cf.: spectatumne huc, ut rem fruendam oculis, sociorum caedes venimus? Liv. 22, 14, 4).—Far more freq.,
• II Transf., concr., the enjoyment that proceeds from a thing, proceeds, produce, product, fruit, profit, income (very freq. and class.; in sing. and plur.; cf.: fruges, fetus, frumentum).
• • A Lit.: quod earum rerum videatur ei levis fructus, exiguus usus, incertus dominatus, etc., Cic. Rep. 1, 17; cf.: pecudes partim esse ad usum hominum, partim ad fructum, partim ad vescendum procreatas, id. Leg. 1, 8, 25; Varr. R. R. 1, 37, 4; cf. also ususfructus, under usus: frugum fructuumque reliquorum perceptio, Cic. Off. 2, 3, 12: fructum ex aliqua re percipere or capere, id. ib. 2, 4, 14: quoniam fructum arbitror esse fundi eum, qui ex eo satus nascitur utilis ad aliquam rem, etc., Varr. R. R. 1, 23, 1: ruri si recte habitaveris, fructi plus capies, Cato R. R. 4, 2; cf.: in quos sumptus abeunt fructus praediorum? Cic. Att. 11, 2, 2: praediorum, id. Cat. 2, 8, 18: arbusta vineaeque et consita omnia magis amoenis quam necessariis fructibus, fruits, Liv. 22, 15, 2: (vacca) a bima aut trima fructum ferre incipit, Varr. R. R. 2, 1, 13: gallinarum fructus erant ova et pulli, id. ib. 3, 3, 6: quae (oves) neque ali neque ullum fructum edere ex se sine cultu hominum possent, Cic. N. D. 2, 63, 158: non serendis, non percipiendis, non condendis fructibus, id. de Sen. 7, 24; cf.: ver ostendit futuros fructus: reliqua tempora demetendis fructibus et percipiendis accommodata sunt, id. ib. 19, 70: comportare et condere fructus, id. Agr. 2, 32 fin.: apibus fructum restituo suum, Phaedr. 3, 13, 15: in fructibus arborum, Quint. 8, 5, 26: fructum ferre, id. 8, 3, 10: graves fructu vites, id. 8, 3, 8: Heracleotae et Bragyletae, qui item debent, aut pecuniam solvant aut fructibus suis satisfaciant, satisfy him with their proceeds, Cic. Fam. 13, 56, 2: Asia multos annos vobis fructum Mithridatico bello non tulit, id. Agr. 2, 30, 83; cf. id. ib. 2, 29, 81: M. Crassus negabat ullam satis magnam pecuniam esse ei ... cujus fructibus exercitum alere non posset, i. e. revenue, income, id. Off. 1, 8, 25: aurum ex fructu metallorum coacervatum, Liv. 45, 40, 2: in tantas brevi creverant opes, seu maritimis seu terrestribus fructibus, id. 21, 7, 3; cf.: fuerat ei magno fructui mare, id. 34, 36, 3: qua re saepe totius anni fructus uno rumore periculi amittitur, Cic. de Imp. Pomp. 6, 15: an partus ancillae in fructu sit habendus, id. Fin. 1, 4, 12: putatisne vos illis rebus frui posse nisi eos, qui vobis fructui (al. fructuosi) sunt, conservaveritis, id. de Imp. Pomp. 6, 16.—
  • B Trop., fruit, consequence, effect, result, return, reward, success: ego fructus ex re publica non laetos et uberes, sed magna acerbitate permixtos tuli, Cic. Planc. 38, 92; cf.: fructum pietatis suae ex aliquo ferre, id. Sest. 31, 68: ex otio fructus capere, id. Rep. 1, 4; cf.: ex accusatione Aquilii diligentiae fructum ceperat, id. Brut. 62, 222: alicujus amoris et judicii, id. Pis. 14, 31: honeste acta superior aetas fructus auctoritatis capit ipsa extremos, id. de Sen. 18, 62: modestiae fructum aliquem percipere, id. Sull. 1, 1: gloria est fructus verae virtutis honestissimus, id. Pis. 24, 57: laboris, Quint. 6 praef. § 2: studiorum, id. 8 praef. § 26; 10, 3, 2; 10, 7, 1; cf. also: ex re decerpere fructus (with plus mali haurire), Hor. S. 1, 2, 79: divitiarum fructus in copia est, the enjoyment derived from riches, Cic. Par. 6, 2, 47: vestrum beneficium, ad animi mei fructum atque laetitiam permagnum, id. Agr. 2, 5: Theophrastus talium sumptuum facultatem fructum divitiarum putat. Mihi autem ille fructus liberalitatis, multo et major videtur et certior, id. Off. 2, 16, 56: pecuniae fructus maximus, id. ib. 2, 18, 64: animi fructus, qui in te videndo est, id. Fam. 15, 14, 3: vitae fructus, id. Cat. 3, 12, 28; id. Mur. 23, 47; cf.: omnem fructum vitae superioris perdidissent, id. Div. 2, 9, 24: quin spe posteritatis fructuque ducatur, id. Rab. Perd. 10, 29: voluptatum, id. Lael. 23, 87: jucunditatis, id. Mur. 19, 40: graviore sono tibi Musa loquetur Nostra, dabunt cum maturos mihi tempora fructus, Verg. Cul. 9.

frūctus, ūs, m. (fruor), die Nutzung, der Genuß, I) in abstr.: A) eig., die Nutzung = Nutznießung, Plaut. Cas. 839. Cic. de or. 1, 2 u. 2, 22. Ulp. dig. 7, 8, 14. – B) übtr.: ad animi mei fructum, zu meinem geistigen Genusse, Cic.: fructum oculis ex eius casu capere, Augenweide, Nep. – II) in concr., der Genuß, Ertrag, Vorteil, die Früchte, die Einkünste, A) eig.: praediorum, Cic.: metallorum, Liv.: pecuniae, die Zinsen, Caes.: pecuniae fructibus alere exercitum, mit seinen Renten, Cic.: Massici montis uberrumos quattuor fructus (Ernten) ebibere in una hora, Plaut. – der Äcker u. Bäume, fructuum genera, Varro LL.: arborum bacae terraeque fructus, Cic.: fructus arborum, Quint.: fructus percipere, demetere, Cic. – der Tiere, fructum edere ex se, Nutzen bringen, gewähren, Cic. – v. der Leibesfrucht, fructum ferre, Varro. – v. Provinzen, alci fructum ferre, Cic. – fructui esse alci, jmdm. von Nutzen sein, Nutzen bringen, v. Pers., Cic., v. Staate, Liv.: magno fructui esse alci, v. Meere, Liv. – in fructu esse, nutzbar sein, Plin.: in fructu habere, für nutzbar halten, Cic. – B) übtr., die Frucht, der Genuß, Gewinn, Lohn, Erfolg, die Wirkung, divitiarum, der durch R. bereitete Genuß, Cic.: verae virtutis, Cic.: voluptatum omnium, Cic.: fructu laboris privatus, Sall.: fructus capere auctoritatis extremos, Cic.: fructum ferre od. capere od. percipere ex alqa re, Cic.: ebenso fructus decerpere ex alqa re, Hor.: praedae fructum sentire ex eo bello, Liv.: omnem fructum vitae superioris perdere, Cic. – ➳ Alter Genet. fructi, Cato r. r. 4. Turpil. com. 12 u. 87. Ter. adelph. 870. Auson. sept. sap. 3 (Chil.) 10: alter Genet. fructuis, Varro sat. Men. 295 u. 530: vulg. Abl. fructo, Itala (Cant.) Matth. 12, 33: vulg. Akk. Plur. fructos, Itala (Cant.) Matth. 21, 43. Itala (Rehd.) Luc. 3, 8 u. ö. – synk. Genet. Plur. fructûm, Heges. 3, 6, 4.

fructus [CL] 1 useful product, yield, output. altaria quae sine ~u utilitatis sacravimus Bede HE II 13; 1073 quatenus ‥ Deus ‥ ad meliorem ~um me perducat Lanfr. Ep. 43 (18); 1095 nec mihi ~um facio nec utilis alicui existo Anselm (Ep. 193) IV 83; ~us laboris quandoque manifestabitur Ord. Vit. VII 7 p. 184; 1169 donec exploratum sit quem ~um faciet illud Grandimontanorum colloquium J. Sal. Ep. 285 (288 p. 648); hunc ~um mathesis sue Id. Pol. 459D (v. erroneus 2a); dicimus quod accidentale est operi esse ~um, sed illud dicitur proprie ~us, quod est utilitas quam intendit reportare ille per opus suum Hales Sent. IV 305; 1456 (v. elemosinator). 2 (theol.) spiritual fruit; b (w. ref. to Matth. iii 8, Luke iii 8); c (w. ref. to Gal. v 22–3). spiritualium incrementorum ~um Aldh. Met. 1 p. 62; concede ei [viduae] pudicitiae ~um, antiquarum non meminerit voluptatum Egb. Pont. 115; ~ibus nostre devotionis Rit. Durh. 54 (v. excellentia 1b); Gosc. Transl. Aug. 33C (v. exinanire 4); Ad. Scot QEC 31. 863C (v. evagatio 2); qui non graviter peccant neque ~u oracionis carent Spec. Incl. 2. 1; 1425 (v. emarcidus); 1426 (v. decas a).  b per condignos penitentie ~us W. Cant. V. Thom. I 18 (v. enormitas 2a); dignos ~us penitentie Eccleston Adv. Min. 18 (v. decere 3a); inducendi ad dignos ~us penitentie peccatores et criminosos Ockham Pol. I 242.  c item est ~us spiritus per gratiam vel ~us spiritus per gloriam. ‥ est ~us spiritus sicut ibi [Gal. vi 8], ‘Qui seminat in spiritu ‥’, et hoc secundum gratiam [Gal. v 22–3], ‘~us autem spiritus sunt pax etc.’. vel est ~us spiritus secundum gloriam: sic ille de quo loquimur quia terra carnis nostre per gratiam dat fructum centesimum, sexagesimum, trigesimum Hales Qu. 1135. 3 issue, offspring; b (~us uteri or sim.). foetus, i. ~us, partus, filius, tudder, soboles GlH F 280; ~um posteritatis P. Blois Ep. 54. 162A; c1394 ~us salmonum (v. defensio 3b).  b cum ipse centum et uxor ejus Sara nonaginta annorum essent et ~um uteri non haberent Eccl. & Synag. 58; per benedictum ~um benedicti ventris Anselm (Or. 7) III 21. 4 vegetable produce, crops. b fruit (of trees or plants); c (dist. from flower); d (fig.); e (fig., w. ref. to Faith). fructus agrorum Aldh. Aen. 34 (Locusta) 2; nimietas pluviarum ~us terre suffocavit terreque sterilitas inhorruit et vindemia pene tota deperiit Ord. Vit. XI 38 p. 296; fruges, ~us terre Osb. Glouc. Deriv. 240; s1380 (v. expaleare).  b Bede Hom. II 25. 434 (v. exquirere 4a); 749 (12c) in ~ibus silvarum agrorumque CS 178; jam pendit in arbore fructus Alcuin Carm. 47. 18; carica, ~us fici vel palme Osb. Glouc. Deriv. 150; Gros. Ep. 46 (v. 1 excutere 1d); Id. Hexaem. IV 20 (v. fructifer a); Docking 106 (v. botrus a); ~us est ultimum quod exspectatur de arbore, et frui dicitur a fructu; sed ultimum ~us non est ipsa comestio sed delectatio propter quam comeditur ‥ ~us Duns Ord. II 47; 1300 pro ‥ fructubus (v. fructuarius 2b); SB 18 (v. elaterium); Alph. 8 (v. amomum); 1453 pro cariagio fructorum [sic] et specierum de London’ usque Maxstoke Ac. H. Buckingham 14; Boece 302 (v. eruca 2).  c calor ‥ vernus flores producit, estivus ~us maturat Balsh. AD rec. 2 156; S. Langton Serm. 2. 22 (v. 1 flos 1a); Walt. Angl. Fab. prol. 3–4 (v. favor 1a).  d electos scripturae carpere fructus Aldh. VirgV 2774; V. Har. 8 (v. debriare 2c); 1327 (v. degluttire 1c); c1435 (v. deponere 7a).  e auxiliante Deo fructus carpebat amoenos, / catholicae fidei donec impleverat urbes / agnitione Dei Alcuin WillV 6. 8; Dominic V. Ecgwini I 7 (v. excolere 1b); terra cordis humani non profert ~um fidei atque justitiae sine congruis seminibus Anselm (Praesc. 6) II 273; Map NC I 24 (v. botrus b); 1440 (v. disseminatio). 5 (theol., w. ref. to Matth. xiii 8) the threefold fruit of the Gospel. Aldh. VirgP 19 (v. 3 deputare 3a); Egb. Pont. 110, etc. (v. centesimus b); adjungens tricesimum sexagesimumque ~um et adjiciens perfectissimum calculi numerum, qui est centenarius Byrht. V. Ecgwini 355; virginitatem corporis sui Deo dedicare ~umque centesimum expectare Gir. Æthelb. 4; Hales Qu. 1135 (v. 2c supra); per hoc preceptum, ‘crescite et multiplicamini’, habetur quod virginalis castitas prohibetur: ergo centesimus ~us non debetur virginitati [cf. Gl. ad Matth. xiii 23], et ita major conjugalis castitas quam virginalis Id. Sent. II 174; sed virginitati debetur ~us centesimus sicut patet ex glosa Matth. xiij Holcot Wisd. 138. 6 proceeds, revenue (from estate or sim.). 1156 testificantes se vidisse monachos in possessione ecclesie S. Gundlei et eosdem monachos ~us percipere Doc. Theob. 116; a1190 ~um de cauda (v. 2 cauda 1a); 1229 tam in terris et ceteris possessionibus suis quam in ~ibus ecclesiarum in usus proprios canonice conversarum Feod. Durh. 213; 1237 (v. dimidiatio 1); c1280 omnes ~us et proventus prebende sue Stat. Heref. 88; ~us talis beneficii Wycl. Sim. 55 (v. defalcare 2); Paul. Angl. ASP 1531 (v. essentialiter 1c); 1426 (v. dislocare 3). 7 (primi ~us or ~us primi anni, eccl. & mon.) first fruits, annates. 1306 episcopus Norwycensis ‥ et predecessores sui ‥ primos ~us ecclesiarum parochialium earundem civitatis et diocesis ‥ perceperunt Reg. Cant. 678; 1318 Rigaudus de Asserio, ‥ collector ~uum primi anni beneficiorum exemptorum in Anglia vacancium Reg. Heref. 69; s1317 hoc anno papa reservavit primos ~us per quadriennium Ad. Mur. Chr. 28; 1399 pro primis ~ibus per ipsum episcopum in curia Romans racione dicti episcopatus debitis solvendis IssueR 561 r. 4; s1308 preter censum domino pape et cardinalibus nomine primorum ~uum solutum G. S. Alb. II 114; c1420 pro augenda summa primorum ~uum supra debitum (Lit. ad papam) Reg. Whet. II 370; Gascoigne Loci 153 (v. duplare 1). 8 advantage, benefit. ~us est ultimum quod exspectatur de objecto, sed tale est delectacio Duns Ord. II 47; istud kalendarium ‥ fuit factum ad meridiem universitatis Oxoniensis promittens unam tabulam cujus multiplex ~us patet ex suo titulo ‥ Elveden Cal. 5. 9 conf. w. frutex, or , or f. l. Bart. Angl. XVII 60 (v. 1 ebulus); sentix vel sentis, i. rubus qui portat mora, vel quilibet fructus [? l. frutex] spinosus Alph. 167.

1 frūctus, a, um, part. de fruor.

2 frūctŭs, (8) ūs, m.

I action verbale (fruor) : ¶ 1 droit de percevoir et utiliser les fruits dʼune chose dont la propriété reste à un autre, servitude dʼusufruit (cf. usus fructus ) : sum χρήσει μὲν tuus, κτήσει δὲ Attici nostri ; ergo fructus est tuus, mancipium illius Curius d. Cic. Fam. 7, 29, 1, je suis à toi au titre de lʼusage, à notre Atticus au titre de la possession ; donc tu as lʼusufruit, lui, la propriété, cf. Cic. Fin. 1, 12 ; Dig. 7, 8, 14 ¶ 2 [fig.] jouissance, usage : Pl. Cas. 839 ; Cic. de Or. 1, 2 || jouissance, plaisir : Cic. Agr. 2, 5 ; Nep. Eum. 11, 2.

II [sens concret] ¶ 1 a) ce dont on jouit, produit, rapport, revenu, fruit : prædiorum Cic. Cat. 2, 18, revenus des propriétés ; pecuniæ fructibus alere exercitum Cic. Off. 1, 25, entretenir une armée avec ses revenus ; cum fructibus superiorum temporum Cæs. G. 6, 19, 2, avec les revenus des années précédentes ; aurum ex metallorum fructu coacervatum Liv. 45, 40, 2, or accumulé avec le produit des mines ; publicos fructus agitare Tac. Ann. 4, 6, exploiter les revenus publics ; b) fructui esse alicui, être de rapport pour qqn : Cic. Pomp. 16 ; Fam. 10, 5, 2 ; Liv. 34, 36, 3 ; fructum ferre alicui Cic. Agr. 2, 83, donner un revenu à qqn, rapporter à qqn || fruits [des arbres et de la terre] : frugum fructuumque reliquorum perceptio Cic. Off. 2, 12, la récolte des grains et des autres productions de la terre ; fructus demetere, percipere Cic. CM 70, moissonner, recueillir les fruits ¶ 2 [fig.] fruit, récompense, avantage, résultat, effet : a) fructus vestri in me amoris Cic. Pis. 31, la récompense qui consiste dans votre affection pour moi, cf. Cic. Arch. 23 ; Mur. 40 ; b) fructus diligentiæ Cic. Br. 222, la récompense du zèle, cf. Cic. Sulla 1 ; Pis. 57 ; c) fructus ou fructum ex aliqua re ferre, capere, consequi, percipere, recueillir de qqch. des avantages, des bénéfices, une récompense : Cic. Planc. 92 ; Rep. 1, 7 ; Pomp. 2 ; Arch. 23.

➳ arch. : gén. fructi Cato Agr. 4 ; Ter. Ad. 870 et fructuis Varro Men. 295 ; 530 ; R. 1, 2, 29, cf. Gell. 4, 16.

fructus , us vel uis vel i. m.
榖果。利益。 Suis fructibus exercitum alere 出己銀養三軍。Fructum edere vel gignere vel ferre 結果。 Fructu non respondente labori 功不埒勞。 Fructu artis suae fruitur 享其藝之利。

Suggest a Translation
See an image

*fructus, a, um. part. v. fruor.


Suggest a Translation
See an image

frūctus (1)

• P. of fruor.

frūctus (2) ūs (frūctī, T.), m

• 1 FVG-, an enjoying, enjoyment, delight, satisfaction: voluptatum: beneficium ad animi mei fructum permagnum, mental enjoyment: pecuniae maximus: fructum oculis ex eius casu capere, feast their eyes on, N.—Proceeds, produce, product, fruit, crops: Fructum quem reddunt praedia, T.: ut cum decumo fructus arationis perceptus sit: frumenta ceterique fructūs, Ta.: consita omnia amoenis fructibus, fruits, L.: calamitas fructuum: (oves) fructum edere ex se, young.—Produce, profit, income, yield: quae nostros minuit fructūs vilitas, T.: apibus fructum restituo suum, Ph.: (pecuniae) fructibus exercitum alere, interest: fructūs pecuniae servantur, is accumulated, Cs.: fuerat ei magno fructui mare, L.: (pecunia) ex fructu metallorum, L.: totius anni: in fructu habere, to regard as useful. —Fig., fruit, consequence, effect, result, return, reward, success. vitae: fructūs ex re p. non laetos tuli: amoris et iudici: gloria est fructus virtutis: ex re decerpere fructūs, H.: Hosne mihi fructūs refers?O.

FRUCTUS

FRUCTUS[USUSFRUCTUS]

Fructus

See ususfructus.