frugalitas
frugalitas, economy, temperance, thriftiness, frugality
frūgālĭtas, tātis, f. [frugalis, II.], economy, temperance, thriftiness, frugality; and in gen., worth, virtue (the Gr. σωφροσύνη; class.).
- I Prop.: omnes in illo sunt rege virtutes, sed praecipue singularis et admiranda frugalitas ... ego frugalitatem, id est modestiam et temperantiam, virtutem maximam judico, Cic. Deiot. 9, 26: vitae genus cum luxu aut cum frugalitate, Cels. praef. med.; cf.: ex contrariis: frugalitas bonum, luxuria enim malum, Quint. 5, 10, 73: quod cessat ex reditu, frugalitate suppletur, Plin. Ep. 2, 4, 3: bona valetudo, quaeque eam maxime praestat frugalitas, Quint. 10, 3, 26; 11, 3, 19; 12, 1, 8; Petr. 115: frugalitas autem paupertas voluntaria est, Sen. Ep. 17, 5: luxurioso frugalitas poena est, id. ib. 71, 23; id. Tranq. An. 1, 9.—Of speech: quadam eloquentiae frugalitate contentos, measure, Quint. 12, 10, 21.—*
- B Transf., in concr. for fruges, fruits of the earth, Ap. Met. 9, 35, 14.—
- II In a gen. sense, worth, virtue: temperans, quem Graeci σώφρονα appellant, eamque virtutem σωφροσύνην vocant, quam soleo equidem tum temperantiam, tum moderationem appellare, nonnumquam etiam modestiam: sed haud scio an recte ea virtus frugalitas appellari possit, etc. ... reliquas etiam virtutes frugalitas continet, etc., Cic. Tusc. 3, 8, 16 sq.; cf. id. ib. 4, 16, 36; Quint. 1, 6, 17; 29.
frūgālitās, ātis, f. (frugalis), I) (nach frugalis no. I) der Vorrat an Früchten, Apul. met. 9, 35. Ps. Quint. decl. 298. – II) (nach frugalis no. II, B) die Ordnungsliebe, Wirtschaftlichkeit, Mäßigkeit, Enthaltsamkeit (Ggstz. luxuria, luxus), Cic. u.a.: frugalitas bonum, luxuria enim malum, Quint.: homo summae frugalitatis, Sen.: cognomen frugalitatis (der Beiname Frugi), Cic.: nullus illi nisi ex frugalitate reditus, Plin. ep.: frugalitatem colere, Sen. rhet.: frugalitatem inter copias servare coepisse, Veget. mil.: paulatim ad frugalitatem redire, Sen. rhet.: übtr., das strenge Maßhalten, quaedam eloquentiae fr., Quint. 12, 10, 21: quaedam dicendi fr., Macr. sat. 5, 1, 5.
donec per simplam ebdomadis intercapidinem corpore ~atis parsimonia macilento rursus in soporem solvitur
~as, temperantia, parcitas,spœrnes, geneþelicnes
dominicis ‥ propter festi reverentiam pisce vinoque ~atis parsimoniam solvebat
~ate sua militaris vir cunctos sibi coherentes ad honestatem provocabat parsimonieque modesta restrictione regularibus etiam personis exemplum portendebat
quorum vita sapit ~atem [gl. ] et est autem ~as parcitas in habundantiachincheté, asperniabileté
ut reluctantem carnem ‥ parca ~ate castigent
hoc existimantes salubris et ab ypocrisi remotius quam inter homines ~atem pretendere et domi in abditis integras carnes devorare
~as paupertas est voluntaria
evangelica ~as(v.
frūgālĭtās, (10) ātis, f. (frugalis), ¶ 1 bonne récolte de fruits : Apul. M. 9, 35 ¶ 2 modération, sagesse, frugalité, sobriété : Cic. Dej. 26 ; Verr. 2, 3, 7 ; 5, 20 ; v. une définition dans Tusc. 3, 16 || mesure [chez lʼorateur] : Quint. 12, 10, 21.
Inter innumera tantæ persecutionis damna, quæ sedulo perferebat,(venerabilis Pibo) curtem Tullensis Ecclesiæ juri debitam Bercheim nomine, honore quondam et Frugalitate opinatissimam, quam per fideles Regis amiserat, multis ante vitæ suæ terminum Ecclesiæ restituit per quinquennium.
Magnam primitus mundi hujus penuriam ac Frugalitatem sustinuit, magnisque tribulationum angustiis coartatus, verbi Dei semina propagavit.
Statuimus quod nos, nec alius subditus noster, non comedamus in die nisi de duabus carnibus semel, et de una iterum possit fieri assatura, si aliæ assaturæ, ut hædi et porcelli, defuerint ; et de istis duabus carnibus non possint præparari, nisi in uno modo de una : verum salsæ vel sacræ(l. fartæ) vel venanticæ in istis duabus carnibus minime computentur.
frūgālitās tātis, f
- frugalis, economy, temperance, thriftiness, frugality: frugalitatem virtutem maximam iudico: frugalitatis existimatio.—Selfcontrol, worth, virtue: summa.