gallina
gallina, a hen, domestic hen
- I Lit., Varr. R. R. 3, 9, 1; Col. 8, 2, 1; Plaut. Ps. 1, 1, 27 (29) sq.; Cic. de Sen. 16, 56; id. Ac. 2 (Luc.), 18, 57; id. Div. 2, 26, 56; id. N. D. 2, 48, 124; Hor. S. 2, 2, 24; 2, 4, 18 al.—As a term of endearment: dic me igitur tuom passerculum, gallinam, coturnicem, Plaut. As. 3, 3, 76 (666).—Comic.: has (litteras) quidem gallina scripsit. these are hen-tracks, Plaut. Ps. 1, 1, 28 (30).—Prov.: gallinae filius albae, child of fortune, fortune's favorite, Juv. 13, 141; v. filius and albus.—
- II Transf.: ad Gallinas, a villa of the Caesars on the Tiber, near Rome, Suet. Galb. 1; cf. Plin. 15, 30, 40, § 137.
si ‥ porci comedent ‥ sanguinem hominis, non abiciendos credimus, nec ~as
~a,henn
callinas vel aucas
ad similitudinem evangelicae ~ae [cf. ] illos sub alis protectionis suae ‥ foveatMatth. xxiii 27
ex ovo ~e generatur et gallus et ~a
huc [in cemiterium sacrum ] sine ~a gallus intrabit
etc.(v.
dicunt quod Matilda ‥ consueta est decipere ~as visinorum suorum
j gallus et viij ~e veteres; item v de exitu et v galli castrandi
hec ~a, A.a hene
Pliades habent septem stellas conglobatas propinque, que conglobacio nominatur a Gallicis ~a pucinaria
redditus Edwardi Sarisber’: ‥ habet per annum ~as cccc ‥ ova m ‥ caseos c
Punderus tenet v acras ‥ et reddit xxx ~as et cc ova
decimam panum et caponum et ~arum et ovorum ad redditum pertinentium
camerarius de †gallenis quas de Ydolwestre recipit annuatim fratribus ‥ curialitatem ‥ facere consuevit
solvet ‥ iiij panes et iiij gaullinas ad Natale
summa redditus ~arum de liberis xiiij. inquiratur si debeant ova(
de ~is de lak’ venditis
de ~is rentalibus
etc.(v.
de ‥ cherseto gallorum et gellin[arum ]
dabit j ~am Natale ‥ pretio j denarii et propter illam ~am consueverunt habere de bosco ‥ regis unam summam bosci que vocaturdayesem
dabit j ~am que vocaturwodehen et valet j denarium
debent j ~am tercia die Natalis Domini et serviens domini queret illam quam vocantwedevole quia debent habere brueram ad focum
~am quod [sic ] vocaturwdehenne quia clamant habere boscum
terciam partem ~arum illarum que erunt levate infra dominium de Groby que vocanturle wodehennes
Johannes le M. dabit iij ~as annuatim ad festum S. Martini pro habenda advocacione domini et recipitur in thedinga
~e ‥ campestres, quas vulgariter grutas vocant, hic rare sunt et modice
in ix aucis et ix ~is de mora
~arum muralium(v.
in vj ~is silvestribus emptis et missis priori Rameseie ad Natale, xij d.
~e silvestrales: de redditu volatilium hoc anno nichil
ornix est perdix vel ~a silvestris
ornix, i. perdix, et quandoque ponitur pro ~a silvestri
vivit ex venatu anatum et ~arum nigrarum, quas Angli coutas nominant
de j pavone gallo de remanenti et ‥ de ij ~is pavonum de exitu anni preteriti
centrum ~e ‥ a nostris ‥ arbitror diciclare
morsus ~e, A.chykemete
ypia minor, morsus ~e idem, florem habet album, G.moroune , A.chykemete
chekyn wede , ‥ morsus ~e
significat Christum, sapientiam, animam. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7613.
Gallinagium. Charta Libertatum Bellomont. ex Cod. MS. Coislin. :
Liberantes et penitus absolventes... ab omni tallia, mortallia... extorsione, Gallina, treusa, etc.Charta ann. 1277. apud Stephanotium tom. 3. Antiq. Pictav. MSS. pag. 927 :
In quibuscumque rebus et locis consistant, sive in herbergamentis, sive in vineis, terris cultis et incultis, decimis, agreriis, terragiis, quintis, quartis..... Gallinis, redevanciis, etc.Chartul. S. Vincentii Cenoman. f. 81 :
Contentio quæ vertebatur... super Gallina et mestiva, quam dictus Willelmus petebat, etc.
Qui debent costumas ecclesiæ... reputant se homines ecclesiæ liberi et sine servitute, præsertim quia in dictis mansis non possunt nec debent capi Gallinæ lecti, et similia per servientes loci, prout in aliis locis tailliabilibus, faciunt.
pollo, pollame; villa abundat gallinā Cic la villa abbonda di pollame
⯀ gallinae filius albae Giov figlio della gallina bianca (i.e. uomo fortunato).
- 1 gallus, a hen, domestic hen, Cs., C., H.: Gallina cecinit (a prodigy), T.— Prov.: gallinae filius albae, i. e. of fortune, Iu.
-
…domini referta cella vinaria, olearia, etiam penaria est, villaque tota locuples est, abundat porco haedo agno gallina, lacte caseo melle. iam hortum ipsi agricolae succidiam alteram appellant. conditiora facit haec supervacaneis etiam operis aucupium…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…ex gallorum gallinaceorum cantu victoriam esse Thebanorum, quia galli victi silere solerent, canere victores. hoc igitur per gallinas Iuppiter tantae civitati signum dabat An illae aves, nisi cum vicerunt, canere non solent At tum canebant nec…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…; aere utuntur importato. Materia cuiusque generis ut in Gallia est, praeter fagum atque abietem. Leporem et gallinam et anserem gustare fas non putant ; haec tamen alunt animi voluptatisque causa. Loca sunt temperatiora quam in Gallia…
Julius Caesar, Gallic War
-
…in terra partum ediderint, obruere ova, deinde discedere ita et nascuntur et educantur ipsa per sese. iam gallinae avesque reliquae et quietum requirunt ad pariendum locum et cubilia sibi nidosque construunt eosque quam possunt mollissume substernunt, ut…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ut in proverbio sit ovorum inter se similitudo tamen hoc accepimus, Deli fuisse complures salvis rebus illis, qui gallinas alere permultas quaestus causa solerent ; ii cum ovum inspexerant quae id gallina peperisset dicere solebant. Neque id est…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…crocodili fluviatilesque testudines quaedamque serpentes ortae extra aquam simul ac primum niti possunt aquam persequuntur. quin etiam anitum ova gallinis saepe supponimus ; e quibus pulli orti primo aluntur ab his ut a matribus, a quibus exclusi fotique sunt…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…fuisse complures salvis rebus illis, qui gallinas alere permultas quaestus causa solerent ; ii cum ovum inspexerant quae id gallina peperisset dicere solebant. Neque id est contra vos ; nam vobis satis esset ova illa non internoscere ; nihilo…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…et cocleae, quae nudae inveniuntur. ulcera omnia pedum sanat cinis earum, quae vivae combustae sint, fimi gallinarum cinis exulcerationes, columbini fimi ex oleo. adtritus calciamentorum veteris sol eae cinis, agninus pulmo et arietis sanant…
Pliny the Elder, Natural History
-
…devoratis se inplevit conchis, calore ventris coctas evomit atque ita ex i is esculenta eligit testas excernens. villaribus gallinis et religio inest. inhorrescunt edito ovo excutiuntque sese et circumactae purificant aut festuca aliqua sese et ova lustrant .…
Pliny the Elder, Natural History
-
…obitum arborem ab ipso institutam elanguisse. ergo nouissimo Neronis anno et silua omnis exaruit radicitus, et quidquid ibi gallinarum erat interiit. ac subinde tacta de caelo Caesarum aede capita omnibus simul statuis deciderunt, Augusti etiam sceptrum e…
Suetonius, Lives
A fowl; a chicken. Of the different species of domestic fowls, the most important were gallinae, which were divided into three classes: (a) gallinae villaticae, the common chicken; (b) gallinae Africanae or Numidicae, the same probably with the μελεαγρίδες of the Greeks; and (c) gallinae rusticae. The last were found in great abundance in the Insula Gallinaria, but it is so difficult to determine from the descriptions transmitted to us what they really were, that it is uncertain whether they ought to be regarded as pheasants, as redlegged partridges, as wood-grouse, or as some species of game different from any of these. The Africanae, always scarce and dear, were treated almost exactly in the same manner as peacocks, and never became of importance to the farmer. The rusticae are little spoken of except as objects of curiosity, and Columella declares that they would not breed in confinement.
Among the breeds celebrated for fighting were the Tanagrian, the Rhodian, and the Chalcidian; but these were not the most profitable for the market. The points of a good barn-yard fowl are minutely described by Varro, Columella, and Palladius. Some were permitted to roam about (vagae) during the day, and pick up what they could, but the greater number were constantly shut up (clausae) in a poultry-yard (gallinarium, ὀρνιθοβοσκεῖον), which was an enclosed court (saeptum) with a warm aspect, strewed with sand or ashes wherein they might burrow, and covered over with a net. It contained hen-houses (caveae), to which they retired at night and roosted upon poles stretched across (perticae) for their convenience, nests (cubilia) for the laying hens being constructed along the walls. The whole establishment was under the control of a poultryman (aviarius custos or curator gallinarius).
Chickens, when fattened for sale, were shut up in dark, narrow cribs, light and motion being unfavourable to the process; or each bird was swung separately in a basket, with a small hole at each end, one for the head, the other for the rump, and bedded upon the softest hay or chaff, but so cramped in space that it could not turn round. In this state it was crammed with wheat, linseed, barley-meal kneaded with water into small lumps (turundae), and other farinaceous food, the operation requiring from twenty to twenty-five days (Varr. iii. 9; Colum. viii. 2, etc., 12; Plin. H. N. x. 46 foll.; Pallad. i. 27, 29).