habena
habena, a holder, halter, rein
BWL
he gave the horse the reins
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.: ille (turbo) actus habenā, Verg. A. 7, 380: cum jaculum parvā Libys amentavit habenā, Luc. 6, 221: Balearis tortor habenae, id. 3, 710: in scalis latuit metuens pendentis habenae, i.e. of the whip-lash, whip, Hor. Ep. 2, 2, 15: molles galeae habenae, Val. Fl. 6, 365: plantarum calces tantum infimae teguntur: cetera prope nuda et teretibus habenis vincta sunt, shoestrings, Gell. 13, 21, 5.—
- B Esp., a rein (usually in plur.; cf.: lorum, corrigia): exhortatur equos, quorum per colla jubasque Excutit habenas, Ov. M. 5, 404; cf.: omnes effundit habenas, Verg. A. 5, 818; so of the reins, id. ib. 10, 576; 11, 600; 670; 765 et saep.: quam potuit effusissimis habenis, stationem hostium invadit, Liv. 37, 20, 10.—Poet.: pedes aequat habenas, the riders, Val. Fl. 6, 95.—
- II Transf.
- A A small strip of diseased flesh cut out from the body: tenuis excidenda habena est, Cels. 7, 17 fin.; cf.: habenula.—Far more freq.,
- B In gen., a rein; also abstr., direction, management, government: quis regere immensi summam, quis habere profundi indu manu validas potis est moderanter habenas? Lucr. 2, 1096: fluminibus vestris totas immittite habenas, give the reins to, Ov. M. 1, 280; Val. Fl. 6, 391: (ventis) regem dedit, qui foedere certo Et premere et laxas sciret dare jussus habenas, Verg. A. 1, 63: furit immissis Vulcanus habenis, id. ib. 5, 662: classique immittit habenas, id. ib. 6, 1; cf. Lucr. 5, 787; Verg. G. 2, 364: vates rege vatis habenas, Ov. F. 1, 25: legum, Poët. ap. Cic. de Or. 3, 41, 166: commodissimum est quam laxissimas habenas habere amicitiae, quas vel adducas cum velis vel remittas, Cic. Lael. 13, 45: alicui moderandi et regendi sui potestatem quasi quasdam habenas tradere, id. de Or. 1, 52, 226; id. Rep. 1, 5: accepisse Numam populi Latialis habenas, Ov. M. 15, 481; cf. also: rerumque reliquit habenas, Verg. A. 7, 600: linquam datas habenas, Val. Fl. 1, 560: irarumque omnes effundit habenas, Verg. A. 12, 499.—In sing.: Latiae diffisus habenae, i.e. of the Roman dominion, Sil. 13, 34; Gell. 14, 1, 4.
in acceptione ~arum ‥ equi quas nunc in manibus teneo
~is,geþaldleðrum
petulanter habenas / solvit equo fidens
hec ~a, unde hec habenula; ‥ ~a, capistrum, quod et coria dicitur ‥ et auria, eo quod circa aures vincitur
equus ‥ rectore carens ‥ laxatis ~is
hec abena,redne
~a, A.a rayne
sprevit opum nodos, mundique reliquit habenas
totius animi mei ~as in laetitiam laxavi
regales rexit habenas
abenas
binas ~as sacro moderamine tenens, legis videlicet et theoricae necnon et practicae vitae
mater grammatica ‥ ~as laxavit
malo ‥ moderationis ~a calamum cohibere quam ‥
ambitioni stringit ~as
restituit Johanne ‥ terram de C. nudam et absque instauro; et eidem liberas ~as concessit divertendi se quocunque voluerit
Thomas P. evincularetur sicque suis liberis gaudere posset ~is, ac suo prioratui ‥ realiter restitueretur
si ‥ actor ‥ fecerit fidem quod femina contra quam agit remanet cum suis parentibus ‥ et ‥ non gaudet liberis suis ~is, ‥
- 1. teugel (meestal plur.); ➤ -as dare, effundere, immittere vieren; -is immissis in galop; -as adducere of premere aantrekken; (metaf.) amicitiae -as adducere, remittere; classi -as immittere met volle zeilen varen; quam potuit effusissimis -is stationem hostium invadit;
- 2. (poët.) riem, ihb. v.e. slinger; (meton.) slinger;
- 3. (poët.) riem v.e. zweep; (meton.) zweep, gesel;
- 4. (poët.) (metaf.) plur. bestuur, leiding, bewind [rerum van de staat; populi].
韁繩。拉扯。鞭。銜。石套 把。權。勢力。 Non audit currus habenas 車馬不順拉扯。Habenas amicitiae remittere 交友無所諱。 Habenas fundere 鬆轡。Habenas supprimere vel colligere 收轡。 Pedes aequat habenas 步兵同埒馬兵。
Suggest a Translation
See an image
- HAB-, a holder, halter, rein: laeva, H.—Usu. plur: equorum per colla Excutit habenas, O.: omnīs effundit habenas, V.: effusissimis habenis, L.—A thong, strap: (turbo) actus habenā, V.: metuens pendentis habenae, i. e. the lash, H.—Fig., only plur, the reins, direction, management, government: regum, C.poët.: Fluminibus totas inmittite habenas, give the reins to, O.: furit inmissis Volcanus habenis, V.: classi inmittit habenas, V.: laxissimas habenas habere amicitiae: populi, O.: rerum, of the state, V.
-
…caelo et pelago confise sereno, nudus in ignota, Palinure, iacebis harena Sic fatur lacrimans, classique immittit habenas, et tandem Euboïcis Cumarum adlabitur oris. Obvertunt pelago proras ; tum dente tenaci ancora fundabat naves, et…
Vergil, Aeneid
-
…longo nunc ait utendum. Vires effundite vestras sic opus est aperite domos ac mole remota fluminibus vestris totas inmittite habenas Iusserat ; hi redeunt ac fontibus ora relaxant et defrenato volvuntur in aequora cursu. Ipse tridente suo terram percussit…
Ovid, Metamorphoses
-
…molemque et montis insuper altos imposuit, regemque dedit, qui foedere certo et premere et laxas sciret dare iussus habenas. Ad quem tum Iuno supplex his vocibus usa est Aeole, namque tibi divom pater atque hominum rex et…
Vergil, Aeneid
-
…pluribus ; satis superque esse sibi suarum cuique rerum ; alienis nimis implicari molestum esse ; commodissimum esse quam laxissimas habenas habere amicitiae, quas vel adducas cum velis vel remittas ; caput enim esse ad beate vivendum securitatem, qua…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…classem Achivom offendere. atque illud, erras, erras ; nam exsultantem te et praefidentem tibi repriment validae legum habenae atque imperi insistent iugo. Sumpta re simili verba illius rei propria deinceps in rem aliam, ut dixi ,…
Cicero, de Oratore
-
…comparari sordidum, confligere autem multitudine praesertim incitata miserum et periculosum sit. Quam ob rem neque sapientis esse accipere habenas, cum insanos atque indomitos impetus volgi cohibere non possit, neque liberi cum inpuris atque inmanibus adversariis decertantem vel…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…corporis doloremque referens probare posset, senatum servire populo, cui populus ipse moderandi et regendi sui potestatem quasi quasdam habenas tradidisset Itaque haec cum a te divinitus ego dicta arbitrarer, P. Rutilius Rufus, homo doctus et philosophiae…
Cicero, de Oratore
-
…obuius ensem et ferit insurgens, umero qua brachia lenti adnectunt nerui, decisaque uulnere dextra laxatis paulum moribunda pependit habenis, dumque micans tremulo conatu lora retemptat, flectentem adsuetos imitatur nescia frenos. demetit auersi Vosegus tum colla ,…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…fert ora sequentum, fert gemitus multaque umeros incenditur aura. speravit flexae circum compendia metae interius ductis Phoebeius augur habenis anticipasse viam ; nec non et Thessalus heros spe propiore calet, dum non cohibente magistro spargitur in gyros dexterque…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…spumea caerula uelo. Pellebat somnos Tithoni roscida coniunx, ac rutilus primis sonipes hinnitibus altos adflarat montis roseasque mouebat habenas. iam celsa e muris extructa mole iuuentus clausam nocturnis ostentat turribus urbem. rerum omnes pendent actus, et…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
HABE´NAor--AE (mostly plural: τὰ ἡνία, αἱ ἡνίαι) was, generally speaking, a leathern thong, by means of which things were held, bound, drawn, or fastened. Hence the word was in particular applied--1. To the reins by means of which horses were guided and managed (Verg. A. 10.576, 11.670-Z2, 765, 12.327-Z2). The habenae were, as with us, fixed to the bit or bridle [FRENUM]. 2. To the thong attached to a lance, by which it was held and wielded (Lucan (Luc. 6.218); called also flagellum (Verg. A. 7.731), and more usually amentum [HASTAp. 935b ]. 3. To the thong which was formed into a sling, by means of which stones were thrown (Lucan (Luc. 3.710; Valer. Flacc. 5.608). [FUNDA] 4. To straps by which low shoes (soleae) or sandals were fastened to the feet (Gellius (Gell. 13.21.4). 5. To the thong of a whip for chastising young slaves (Hor. Ep. 2.2, 15; Ov. Her. 9.81), or for whipping a top (Verg. A. 7.380). The habena was one of the milder forms of corporal punishment (Dig. 29, tit. 5, s. 33, impuberes servi terreri tantum solent, et habena vel ferula caedi; Marquardt, Privatl. 173).
[L.S] [W.W](1) (ἡνίαι). Mostly in the plural. Reins for driving; hence ἡνίοχος, a charioteer or driver.
(2) (ῥυταγωγεύς). A halter-rope (Ammian.xix. 8, 7).
(3) The sheets of a sail—i. e. the ropes by which the lower ends of the sail are braced or slacked (Val. Flacc. iv. 679).
(4) The word is also used in general of any strap or thong, as the strap of a spear (see amentum), the thong of a sandal (Gell.xiii.21.2), of a helmet (Val. Flacc. vi. 365), the thong of a whip (Ovid, Her. ix. 81), and in medicine, a bandage (Suet. Aug. 80).