About Report a problem

Menu

illustrare

illustrare [CL] 1 to shine upon, light up, illuminate; b (fig.). Dei populum tunc columna ignis ~abat, Aegyptiae vero turmas ‥ obscurabant tenebrae Bede Cant. 1093; dies est aer sole ~atus Id. TR 5 p. 186; ut sol illustrat totus praefulgidus orbem Alcuin Carm. 95. 9; haec est illa domus ‥ / quam sol per vitreas illustrans candidus oras / limpida praenitido diffundit lumina templo Æthelwulf Abb. 621; jubar subito in altum emicuerit et regium thalamum clare ~averit Gosc. Edith 42; [Seraphin] tanto majori claritate ~antur [Trevisa :þey bischine wip so moche þe more clerete] quanto ardentiori motu dilectionis intime inflammantur Bart. Angl. II 8 p. 27; ? 1239 (v. incidentia 1); visa luce illa videntur que ab eadem ~antur Knapwell Not. 188n.  b vide quantum te ~averit virginalis aurora Lucian Chester 62; oriens splendor justitie ‥ orbis occidui partes occiduas novis lucis sue radiis tempore occiduo ~avit Canon. G. Sempr. 37v. 2 to give glory or lustre to. b to honour, ennoble. c1083 locum quem sacri corporis ‥ praesentia ~at Ch. Durh. 3; natalicia festivitas S. Margarete ‥ que diem feriati transitus alme Mildrethe octavam ~at Gosc. Transl. Mild. 22 p. 186; Id. Transl. Aug. 35C (v. genealogia 3); [Gundulfus] diocesim Rotomagensem in territorio Vilcasino suo ~avit exortu V. Gund. 3; quos amat illustrat et facit esse deos. / sic super astra vehit quos gratia mater adoptat J. Sal. Enth. Phil. 720; nihil est quod adeo vitam hominis cito obtenebret aut ~et sicut pontificalis auctoritas P. Blois Ep. 15. 54B.  b alios ‥ illi obsequentes de ignobili stirpe ~avit Ord. Vit. XI 2 p. 164. 3 to adorn, embellish (with). ecclesiasticos ‥ gradus ‥ tyrannico ritu acceptos defendentes, nec tamen legitimis moribus ~antes Gildas EB 66; [dux Ethelwinus] hoc monasterium ‥ cepit et perfecit, ‥ monachorumque contubernium instituit, martyrum quoque gemellorum Ethelredi atque Ethelbricti germanorum corporibus ~avit Gosc. V. Iv. 87B; matrona nobilis, ‥ artis purpurarie peritissima, que regum divitumque vestes ornare auro, ~are gemmis, picturis, et floribus opere polymito variare consueverat Ailr. Ed. Conf. 783B; [anima vegetativa] quam ~avit ‥ Deus septem viribus Bradw. CD 138D (v. expulsivus 1b). 4 to enlighten (spiritually or mentally). predicationis lumine ~avit Aldh. VirgP 3 (v. eous 2a); spiritum ‥ ~andis fidelium mentibus infuderit Bede Ep. Cath. 45; lucifer ipse praeclarus intellectus noster est. ipse enim oritur in cordibus nostris, ipse ~abitur, ipse manifestabitur Ib. 73; quia illos caelestis sapientiae secretis ~at Id. Prov. 954; indoctos quos spiritu suo ~avit ut se sequerentur mentis cum devotione Byrht. V. Ecgwini 352; perfudit ‥ eum [sc. hominem] et ~avit Deus sue celsitudinis sapientia per quam et cognosceret et discerneret omnia Petrus Dial. 28; a1259 ut Dominus cor illius ~et ad penitentiam Conc. Syn. 638; prout de luce tractantem lux omnium Dominus dignabitur ~are Peckham Persp. proem.; quia nullum malum erit impunitum, Deus cor regis ~avit, ut predictos rebelles quodammodo puniret Dieul. 143vb; patronum, quem ~at sciencie claritas Dictamen 48; 1440 [viri] qui ‥ sanctimonia vite gregem sibi commissum ~are queant et disseminacione verbi Dei fructum facere Bekynton I 16. 5 to throw light on, elucidate, explain. libri ‥ quos decem oratorum sententiis sub imagine declamationum scolarium [Seneca] ~avit J. Sal. Pol. 764B; Paulinus pro Theodosio principe librum quendam ‥ composuit, habentem expressam et nitidam eloquentiam, crebrumque in sententiis cujus libri puritate Theodosii purpuras ~avit Gros. Hexaem. proem. 1. 6 (med.) to lighten, brighten. administratio medicaminum spiritum visibilem subtiliantium et ~antium Gad. 112v. 1. 7 (as equiv. to CL lustrare): a to go about, look around (in quots., absol.). b to circle round, surround. a ambire, circuire, circumdare, ~are Osb. Glouc. Deriv. 49; qui victualia emerent misit, et ~antes nichil invenerunt [cf. Jonas V. Columbani: lustrantes urbem] (Columbanus) NLA I 213.  b hic armilustris, i. locus metuendus qui ab armatis sepius ~atur, vel ludus cum armatis factus Osb. Glouc. Deriv. 26.

Saved

Recent