insignire

insignire [CL], ~are [LL] 1 to mark (w. characteristic feature or means of identity). b (crucis charactere ~ire or sim.) to mark with the sign of the cross. c (~ire nomine) to name. s1147 si quem hoc [sc. vexillo] ~itum mori contigerit, sibi vita tolli non credimus sed in melius mutari non ambigimus Osb. Bawdsey clxxiv; bestia seva rapit membrum de corpore leso / semper et insignit, quem docet esse suum J. Sal. Enth. Phil. 286; presens scriptum ‥ bulla aurea ‥ jussimus ~ari Reg. S. Osm. I 195; vituli, porcelli et agni ‥ aliquo signo rotorio ~entur Cart. Glouc. III 216; s1403 venerunt ‥ ~ati signis regis Ricardi, viz. cervis Eul. Hist. Cont. 396. b 1012 (12c) caraxatum est hoc polipticum et signaculo crucis ~itum CD 719; crucis signaculo est ~itus Gir. IK I 1 p. 16; c1245 qualiter se debeant crucis caractere ~ire Conc. Syn. 423; 1254, 1278 (v. character 1d). c 956 (12c) ~itus nomine Ælfhere CS 945. 2 to invest with insignia (of rank or honour): a (royal); b (mil.); c (eccl.); d (abstr.). a Arturum diademate regni ~ivit G. Mon. IX 1; s1157 princeps [sc. Henricus II] apud sanctum Edmundum diademate ~itus regali Chr. Battle f. 69v; [filius] primevus ‥, quem tanta diligentia regio ~iri diademate procuraverat Gir. EH I 37; asserens se indignum illic corona aurea ~iri Gerv. Tilb. II 20 p. 946; filium ‥ imperiali diademate ~ire Plusc. VI 28. b consulunt regi ut filium suum ‥ †militare [l. militari] cingulo faciat ~iri V. II Off. f. 3a; novos fecit milites et armis militaribus omnes ~ivit W. Guisb. 193; s1241 Petrus de Sardee ‥ quem rex ‥ cingulo militari insingnivit [Flor. Hist. II: insignivit] Ann. Lond. 37 (cf. M. Par. Maj. IV 86: decoravit); s1381 propterea predictus major a domino rege prout meruit ~itus est ordine militari Chr. Kirkstall 125; duos noviter ~itos milites qui in acie prelii ceciderunt G. Hen. V 14. c nec papa, nisi cederet, Eboracensi cum pallio ~ire volebat W. Malm. Wulfst. I 10; videbam ‥ manum tuum nullo annulo [sc. episcopali] ~itam P. Blois Ep. 30. 102A; vidit vultus angelici viros pontificalibus ~itos R. Niger Chr. II 145. d virtutibus ‥ non mediocriter ~itus Bede HE V 19 p. 323; viri Christiana professione ~iti G. Mon. IX 4; 1296 personam tuam ‥ aliarum virtutum titulis ~atam Mon. Hib. & Scot. 161a; de virtutibus non paucis istius regis, quibus Deus omnipotens animam ejus ~ivit Blakman Hen. VI 4. 3 to adorn, furnish, embellish, supply. b to provide honourably, grace (with a person). oportuit ergo ut ‥ quarto die caelum luminaribus ~iretur Bede Gen. 21; 970 (12c) ad hanc tellurem multa jugera ex diversis circumjacentibus villis pertinent perpetua ~ita libertate CS 1268; construxit primum [monasterium] Cadomis ‥ opportunis prediis et magnificentissimis donariis ~itum W. Malm. GR III 267; s1086 aliud monasterium ‥ apud Cadomum construxit quod ‥ prediis opportunis et donariis magnificis ~ivit M. Par. Maj. II 21; lumine siderum qui [sc. Christe] choros insignis, / faciem solis efferens illustrantis J. Howd. Cant. 175; 1494 dominus E. et dominus R. ‥ splendido procinctu et precioso ~iti qui erant vendicatores dicti hastiludii Reg. Merton 185. b ~itus igitur Maddan uxore ex illa genuit duos filios G. Mon. II 6; amotis secularibus locum ipsius canonicis ~ivit regularibus V. Har. 3 f. 5b (tit.) ; 1308 quamque [sc. gentem humanam] sua ipse voluit corporali ~ire presencia (Lit. Papae) Reg. Carl. II 3. 4 to make noteworthy or remarkable, to honour, distinguish. omnis Merciorum regio tam innocentis et beati viri ~ita martyrio tripudiet Pass. Æthelb. 8; ~are, honorare vel nobilem facere Osb. Glouc. Deriv. 294. 5 to make clear, show, record (in writing). †709 (12c) quoniam carta carraxata subsistit quod os fatur transit, propterea ~ire perplacet quod volumus cuidam nostro fideli amico et pontifici E. quandam partem terrae concedere CS 124; †909 (12c) coniciens praesentia et futura eodem modo labi [sc. fuscae oblivioni tradi] nisi ‥ litterarum caracteribus diligenter et studiose a praesentium et futurorum temporum regibus et praesulibus ~ata fuerint CS 626 (cf. CS 623: †909 (12c) ~ita). 6 to mark out, assign (for spec. purpose). sicque ad conplenda vaticinia prophetarum utraque civitas incarnationis ejus ~iretur archanis Bede Hom. I 6 335; et unaqueque civitas tot magistras vias quot magistras portas habet ad theloneum et consuetudines ~itas (Leg. Hen. 80. 3b) GAS 596; sic ad opus anime domus insignitur, / insignis interius foris expolitur Garl. Epith. V Summa 29; quidam gradus in scalarum modum insingniti, quibus ab inferiore ad superius elementum esset ascensus Incept. Ox. 173; s1406 archiepiscopus ‥ abbatem ‥ benedixit et eundem ut fratrem, consortem, collegam, et comministrum nominans et honorans, in opus Dominicum ‥ benigniter ~ivit Elmh. Cant. 89.

Menu

Word wheel

insignire

Saved

Recent