judiciarius

judiciarius [CL] 1 of a judge or a court of law. b of or for an ordeal (by water or iron); c (by combat); d (of abstr.) judicial. ordine ~io Cust. Norm. 22. 1 (v. divestitus); coram Dei ~ia sede Lucian Chester 50; ~ia definitio Ad. Eyns. Hug. IV 5 (v. definitio 4a); sive conventione ~ia sive precibus principi oblatis judicique insinuatis Ric. Angl. Summa 11; tandem ~io officio ejusdem terre suppremo diu functus est Fortescue NLN II 10.  b [Wulfredus] qui ipsum ~ium alveum albatus consecravit Gosc. Lib. Mild. 20; de fossa ~ia R. Cold. Cuthb. 32 p. 74 (v. fossa 3a); a1185 supra foveam ~iam (v. fovea 4).  c pugne ~ie Upton 72 (v. duellum 2a).  d ~ia districtione Bede Hom. I 24. 96 (v. 3 districtio 4a); de cujus ~ia potestate multo ante in psalmis praedicitur Alcuin Dogm. 196D; et omni ~ia dignitate privetur (Leg. Hen. 34) GAS 565; interrogantibus sedes in regeneratione promisit et ~iam quam cum eo habituri sunt potestatem J. Sal. Pol. 499D; vindicta, -e, que aliquando pro quadam virga ~ie potestatis dicitur Osb. Glouc. Deriv. 618; 1236 non regiam vel ~iam potestatem abjecit Gros. Ep. 23 p. 93; actuali paupertati debetur ~ia paupertas Ockham Pol. II 23 p. 477. 2 that enables the making of judgements. b (liber ~ius) Domesday Book. unde constat, totam vim illam †indiciariam [l. judiciariam] spiritus, ‥ singulis membris hominibusque esse presentem Colet Ep. 194.  b hic liber ab indigenis Domesdei nuncupatur id est dies judicii per metaphoram ‥. ob hoc nos eundem librum ~ium nominavimus, non quod in eo de propositis aliquibus dubiis feratur sententia, set quod ab eo, sicut a predicto judicio, non licet ulla ratione discedere Dial. Scac. I 16B. 3 (astr.) judicial, prognostic. astrologia ~ia fatua est Kilwardby OS 99 (v. fatuus 2); si voluntas humana posset necessitari per aliquam causam secundam, hoc plurimum videretur per stellas et virtutes celestes que videntur habere efficaciam maximam in subjecta, eciam in homines, in tantum ut periti in astrologia et aliis scientiis †indiciariis [l. judiciariis] in influencia celesti fundatis videantur frequenter predicere ipsorum mores et actus. sed istud non congruit rationi Bradw. CD 449; Joannes Kyllyngworth ‥ scripsit tabulas astronomiae †indiciariae [l. judiciariae] seu canones tabularum Bale Index 223. 4 (as sb. m.) judge. 1276 volumus etiam firmiter precipientes ~io nostro Mechliniensi quotiens ‥ Gild Merch. I 298; facta est itineratio ~iorum Fl. Worc. Cont. C 220; ordinavit ~ios ‥ ad castigandum malefactores Ad. Mur. Chr. 8.