About

Menu

juvare

juvare [CL] 1 to help, aid, assist (person): a (w. dat.); b (w. acc. or inf. or acc. & inf.); c (w. prep. & gd.); d (pr. ppl.) helping, assisting; e (pr. ppl. in abl. absol.). a 1255 renuntiantes ‥ omni exceptioni juris quod nobis ~are posset et sibi nocere RGasc I sup. 33a; 13‥ garcio debet ~are servientibus de thesaurar’ ad districciones faciendas DCCant. Register/J f. 283; aliquid sibi ~are possunt Eul. Hist. I 18; Christianitatem vix in regno suo palpitantem †innuit Ib. II 163 (cf. W. Malm. GR I 76: juvit).  b numquam dormire juvabit Aldh. Aen. 100 (Creatura) 5; quid plus caelicolas juvat in certamine nostro? Id. VirgV 140; si ‥ dii aliquid valerent, me potius ~are vellent Bede HE II 13 p. 111; juvavi mortale genus virtutibus almis Bonif. Aen. (Caritas) 26; 743 vestris sacris interventionibus ~atus exercitior inveniar Ep. Bonif. 54; primo Beccenses juvisti, post Cadomenses V. Gund. 49; [Willelmus et Radulfus] postmodum in Apulia et Sicilia Rotbertum Wiscardum Calabrie ducem multum ~erunt Ord. Vit. III 2. 30; zelantes in bonum ‥ aliquatenus in religionis conversatione ~i Ad. Eyns. Visio 27 p. 332; M. Scot Phys. 12 (v. glutho); 1253 nos ‥ Amaneum et terram suam ~abimus deffendere tanquam nostram RGasc I 286b; quod idem episcopus ipsam versus predictos Ricardum et Erneburgam in predicto placito †junaret [l. juvaret] qui ipsam in nullo †innavit [l. juvavit] Tri. W. Langton 282; lupus ‥ quem in captionis periculo miles contra canes juvit et liberavit Latin Stories 126.  c c1192 quod ‥ canonicos ~etis et promoveatis ad habendum ecclesiam de C. Ch. Chester 243; 1295 cuidam fabro ~anti Ricardum fabrum ad fabricandum circulos †ferreis [sic] cum cranp’ ad virgas dictas molendini tenendas KR Ac 462/14 m. 1.  d eos ‥ imperiali auctoritate ~ans Bede HE V 10 p. 299; vocatur ut Juppiter ~ans pater Alb. Lond. DG pref.; 1420 clerico cokete, percipienti ‥ unum denarium de quolibet sacco lane ponderato de primo anno hujus compoti quo fuit juvens, lvj li. x d. ExchScot 322.  e Christo Domino ~ente Theod. Pen. epil. p. 204; Domino ~ante conpletum est Bede HE V 7 p. 292; ~ante gratia ejus, viveremus Id. Cant. prol. 1070; Anglicus a proavis, privatus conditione, / fortuna locuples, ere juvante potens L. Durh. Dial. I 246; dum fraude sua ferus ille Cuminus / hunc adit, Albano rege juvante, locum Ib. I 424. 2 to promote, assist (activity); b (w. inf. or acc. & inf.); c (w. prep. & gd.); d (absol.). oraculum caeleste ‥ non minimum ad ‥ intelligenda doctrinae monita salutaris sensum juvit illius Bede HE II 12 p. 107; quid detestabilis ~at poenitentia quando nec occisis suis propinquis succurrere valent Asser Alf. 91; cujus praedicationem maxime juvit sanctus antistes Suuithunus Wulf. Æthelwold 26; [Minerva] spopondit ei [Prometheus] quicquid vellet de donis celestibus ad opus suum ~andum Alb. Lond. DG 10. 9; quedam exemplaria discussionem hujusmodi placitorum ~antia ‥ inferius suis locis continentur Hengham Magna intr..  b quem vero mulierem seu pecuniam contemplari delectat, huc luxuria, illuc tractus avaricia, non ut utrumlibet habeat, verum quia cernere ~at Pull. CM 202; 1285 ut ‥ domine ‥ obediant ‥ possessionemque ‥ omnium ‥ supradicto pignori ‥ datorum ‥ ingredi et apprehendere ~ent RGasc II 246b; 1393 missam cantare ~abunt. si vicarius ‥ divina cantaverit Lit. Cant. III 18; 1453 alias penas ‥ infligi ~abunt juxta posse StatOx 246.  c 1283 siquis ‥ habent ‥ jumentum ad carrucam ~andum, ~abit arrare Cust. Battle 78; s1387 †innuit [MS: juvit] insuper ad sedandum turbam furentem interventus cujusdam de vicecomitibus Londiniarum qui eos sua suasione mitigavit Wals. HA II 158; ~at ad communicationem illius actus Paul. Angl. ASP 1552.  d aider, ~are Gl. AN Ox. f. 153r; 1397 capellanus ‥ in divinis officiis ‥ in choro ecclesiae de Bockyng ‥ ~et Lit. Cant. III 56. 3 to improve, strengthen ‥. 1336 ~antibus conductum aque de Eluethas per ij dies, xij d. Ac. Durh. 529. 4 to do good to, benefit. [v]ena in extremitate nasi incisa ~at cerebrum et purgat memoriam Tabula Phlebotomiae. 5 to please. ~at, dilectat ‥ ~avit, dilectavit GlC I 506, 511; et si non aliis, mihi sic carmina mea prosunt: / et, quia sic prosunt, me quoque jure juvant L. Durh. Hypog. 68; musice sonoritatis dulcedo non tantum delectat modulis, quinimmo ~at et commodis Gir. TH III 12.

Saved

Recent