lacus
lacus, an opening, hollow, lake, pond, pool
- I A large vessel for liquids, a basin, tank, tub; esp. a vat into which the wine flowed from the press, Cato R. R. 25; 67, 2; Col. 12, 18, 3: tu quoque devotos, Bacche, relinque lacus, Tib. 2, 3, 64: de lacubus proxima musta tuis, Ov. F. 4, 888; a tank of water, in which heated metal was cooled: alii stridentia tingunt Aera lacu, Verg. G. 4, 173: gelido ceu quondam lamina candens tincta lacu, stridit, Ov. M. 9, 170: ferrum, igne rubens ... lacubus demittit, id. ib. 12, 278.—Hence,
- B Transf.: oratio quasi de musto ac lacu fervida, i. e. still new, that has not done fermenting, Cic. Brut. 83, 288.—
- II A large body of water which rises and falls (opp. stagnum, a standing pool), a lake, pond: agri, aedificia, lacus, stagna, Cic. Agr. 3, 2, 7: exhalant lacus nebulam, Lucr. 5, 463: deae, quae illos Hennenses lacus lucosque incolitis, Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188; cf. 2, 4, 48, § 107: Averni, Lucr. 6, 746; Cic. Tusc. 1, 16, 37: Albanus, id. Div. 1, 44, 100: Fucinus, Plin. 36, 15, 24, § 124: dicebar sicco vilior esse lacu, Prop. 2, 14 (3, 6), 12: ad spurcos lacus, Juv. 6, 603.—Poet., of a river: deinde lacu fluvius se condidit alto Ima petens, Verg. A. 8, 66; cf. v. 74; of the Styx, id. ib. 6, 134; 238; 393.—
- III A large reservoir for water, a basin, tank, cistern (of which there were a great number in Rome), Front. 3; 78; Liv. 39, 44; Plin. 36, 15, 24, § 121: a furno redeuntes lacuque, Hor. S. 1, 4, 37.—A place called Lacus: garruli et malevoli supra Lacum, at the pond (perh. Lacus Curtius or Lacus Juturnae), Plaut. Curc. 4, 1, 16 (477).—Prov.: siccus lacus, for something useless, Prop. 2, 11, 11 (3, 6, 12).—
- IV
- a A hole in which lime is slacked, a lime-hole, Vitr. 7, 2, 2.—
- b One of the bins or receptacles for pulse in a granary: sed et lacubus distinguuntur granaria, ut separatim quaeque legumina ponantur, Col. 1, 6, 14.—
- c A den or cave for lions: labitur in lacum leonum, Prud. Cath. 4, 65; Vulg. Dan. 6, 7.—
- d The pit, the place of the dead (cf. II. fin. supra): salvasti me a descendentibus in lacum, Vulg. Psa. 29, 4.—
- V For lacunar, a panel in a ceiling (ante-class.): resultant aedesque lacusque, Lucil. ap. Serv. Verg. A. 1, 726.
unus piscator habens j sagenam in ~u ejusdem villae [] Ely
hii sunt termini possessionum et stagnorum et paludum et ~uum
oritur ‥ ex ~u quodam maximo et pulcherrimo
assignavimus ‥ terciam partem ~us qui dicitur Langthwat et ~um de W. cum pertinenciis
hucque / dulcia piscosae flumina traxit aquae, / secessusque laci penetrant secreta domorum
immensis paludibus ‥ una cum stagnis et ~is
super ripam ~i
Lucrinus [v. l. Lucernus ] et Avernus sunt ~i Campanie
cum dimidia piscatura in exitu laci de Loucwynhok
ex utraque parte ~us de Taya
hec est conventio facta ‥ de piscariis eorum in Tamera et earum pertinenciis, sc. quod laka que est inter piscariam predicti Rogeri et terram prenominati abbatis debet esse vij pedum ad pedes lake et in capite ejusdem lake v pedum in latitudine
juxta ~am que currit per medium pratum
de ~o ubi descendit in brocum ‥ qui vocatur Bradalebroc
sikum
et tunc sequendo haiam usque in nigram ~am
sequendo le hanulache subtus sepem usque in profundam lakam
a lache , ~us
jurati presentant quod stallagium, stopla, et ~a ad tenementum J. Wodlok sunt confracte
jurati presentant quod J. Trip habet unum ~um confractum
castrum ‥ murorum fortitudine et altitudine ~uum ‥ munitum
congregabuntur in congregationem unius fascis in ~um et clauduntur ibi in carcerem
in lacum quem molimine suo aperuit inscius ‥ se involvit
sex quippe ultra pedum mensuram habebat ipsa ~i concavitas
in ~u bituminali ‥ se precipitem dedit
Danihel ‥ bis liberatus est de ~u leonum
ille refecit unum Dei hominem in ~u leonum
cum Danielem in ~um misisset
novit Deus quod lacum nescio / neque locum de quo fit mencio
Danielis qui fuit in ~u leonum
ecce lacu Daniel ascendans iste leonum
vere detracta est ad inferos superbia ejus in profundum ~i concidit cadaver illius
insensibilem ‥ jacere, donec illum vendatis mercatoribus inferni, qui meras suas comportant in ~um mortis
philosophus Varro, Petrus piscator; et ecce / optinet iste polum, possidet ille lacum
non consentias carni fatue, que se et te pariter trahit in ~um gehennalem
de cenosissimo ~u conscientie
deitatis Virgo signifera / lacu carnis clausos considera
quid est ~us miserie nisi profunditas cupiditatis mundane
clementissimus humani generis rector ‥ emeritos ‥ quosdam de ~u miserie et convalle lacrimarum consortio mortalium exemit
sperantes dictam ecclesiam ‥ posse de ~u miserie respirare(
➳ d.-abl. pl. lacubus Varro R. 1, 7, 7 ; Ov. M. 12, 278 ; qqf. lacibus Plin. 23, 33 ; Frontin. Aqu. 3 || 2e décl. : gén. laci CIL 1, 721 ; Vulg. Dan. 6, 17 ; nom. pl. laci Grom. 296, 8 ; acc. lacos Grom. 401, 21 ; d.-abl. pl. lacis Anth. 394, 12.
- 1. meer met toe- en afvoer [Avernus; Lemannus Meer v. Genève]; plas, poel;
- 2. (poët.) (meton.) water(loop);
- 3. rivierbedding; ➤ lacu fluvius se condidit;
- 4. waterbekken, put;
- 5. bak, trog, kuip, tobbe; ➤ (metaf.) nova ista quasi de musto ac lacu fervida oratio (Cic.);
- 6. (Verg.) blus-, koelbak v.e. smid.
terrigiponæ)
Sed obsistente Ruben, cui a tanto facinore abhorrebat animus, in Lacum demissus, etc.ubi Gen. 37. habet in
Cisternam. Sanctus Hieronymus in cap. 6. Ezechiel :
Hoc autem Latinus lector intelligat, ut semel dixisse sufficiat, Lacum, non stagnum, sonare juxta Græcos, sed cisternam.Græc.
Lacus, enuntiatione
Et omnes Lacoras usque ad grumam seu silvam, etc.Vide Bullarium Casinense tom. 2. pag. 17. Vett. Glossæ editæ ab. H. Stephano pag. 327.
Læcorus,
Lacorus.
- 2 LAC-, an opening, hollow, lake, pond, pool(of living water): apud ipsum lacum Est pistrilla, T.: Albanus: ad spurcos lacūs, Iu.: lacu Fluvius se condidit alto, in the water, V.: Quo te cumque lacus Fonte tenet, thy body of water, V.—A reservoir, tank, cistern(for storing water): lacūs sternendos lapide locare, L.: a furno redeuntes lacuque, H.—Prov.: siccus lacus, i. e. something useless, Pr.—A basin, tank, tub, vat, reservoir: de lacubus proxima musta tuis, O.: alii tingunt Aera lacu, cooling-trough, V.: gelido lamina Tincta lacu, O.—Fig.: quasi de musto ac lacu fervida oratio, i. e. still in its fresh fervor.
-
…Helvetium a Germanis dividit ; altera ex parte monte Iura altissimo, qui est inter Sequanos et Helvetios ; tertia lacu Lemanno et flumine Rhodano, qui provinciam nostram ab Helvetiis dividit. His rebus fiebat ut et minus late vagarentur…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. ; April. reverterentur. Interea ea legione quam secum habebat militibusque, qui ex provincia convenerant, a lacu Lemanno, qui in flumen Rhodanum influit, ad montem Iuram, qui fines Sequanorum ab Helvetiis dividit, milia…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Tum freta diffudit rapidisque tumescere ventis iussit et ambitae circumdare litora terrae. Addidit et fontes et stagna inmensa lacusque fluminaque obliquis cinxit declivia ripis, quae, diversa locis, partim sorbentur ab ipsa, in mare perveniunt partim…
Ovid, Metamorphoses
-
…pedem ; neque ulla vota litoralibus diis sibi esse facta, cum veniret a mari novissime hunc ad usque limpidum lacum. sed haec prius fuere nunc recondita senet quiete seque dedicat tibi, gemelle Castor et gemelle Castoris. Vivamus…
Catullus, Carmina
-
…Cocytusque sinu labens circumvenit atro. Quod si tantus amor menti, si tanta cupido est, bis Stygios innare lacus, bis nigra videre Tartara, et insano iuvat indulgere labori, accipe, quae peragenda prius. Latet arbore…
Vergil, Aeneid
-
…Ausoniis est amor Adryasin ; ne tibi sit duros montes et frigida saxa, Galle, neque expertos semper adire lacus quae miser ignotis error perpessus in oris Herculis indomito fleverat Ascanio. namque ferunt olim Pagasae navalibus Argon egressam longe…
Propertius, Elegies
-
…nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter pennis talis sese halitus atris faucibus effundens…
Vergil, Aeneid
-
…valuit, quam ille omni scelere polluerat ; tuque ex tuo edito monte Latiari, sancte Iuppiter, cuius ille lacus, nemora finisque saepe omni nefario stupro et scelere macularat, aliquando ad eum puniendum oculos aperuisti vobis illae ,…
Cicero, pro Milone
-
…praefecturae gravissimae neque fidei meae satis esse facturum, nisi me causam illam non solum homines sed etiam locus ipse lacusque docuisset. neque tu aliter fecisses, Triari, si te id tui isti Sardi facere voluissent, hi qui…
Cicero, pro Scauro
-
…haruspicibus tristissimum visum esset, a muribus esse derosos. Quid, quod in annalibus habemus Veienti bello, cum lacus Albanus praeter modum crevisset, Veientem quendam ad nos hominem nobilem perfugisse, eumque dixisse ex fatis, quae Veientes…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
LACUS
1. See FONS
2. See TORCULAR
3. Lacus (βαφὴ) was also used for the bath in which the smith (χαλκεὺς or faber ferrarius) plunged the hot iron to give it the harder qualities of steel. (Verg. G. 4.172; Ovid. Met. 9.170, 12.276; Lucr. 6.968; Mart. 4.55, 15; Plin. Nat.34.146.) It is maintained by the best modern authorities on Greek and Roman metal working that by this method a kind of steel was manufactured as far back as the Homeric age. (See Blümner, Technol. 4.342 sqq.) Though neither Greek nor Latin has a distinct word for steel (except the poetical χάλυψ, chalybs), yet this process was known, and the words στομοῦν, στόμωσις, στόμωμα all refer to the steeling effect of the βαφή, and this corresponds to the Latin significance of acies (cf. French acier). The earliest precise mention is that of Od. 9.391: ὡς δ’ ὅτ’ ἀνὴρ χαλκεὺς πέλεκυν μέγαν ἠὲ σκέπαρνονεἰν ὕδατι ψυχρῷ βάπτῃ μεγάλα ἰάχονταφαρμάσσων, τὸ γὰρ αὖτε σιδηροῦ γε κράτος ἐστίν,
(where Eustathius, στομοῦται γὰρ σιδηρὸς τοιαύτη βαφῇ.) Conf. Plut. Def. orac. 41, p. 433 A; Poll. 7.107, &c.; and especially Plut. An. rat. uti, 16, p. 988 D, ἀνδρείας οἷον βαφή τις ὁ θυμός ἐδτι καὶ στόμωμα, which expression seems to fix the precise idea of the much-disputed βαφῇ σιδηρὸς ὥς in Sophocles Soph. Aj. 650, i. e. I, who was then steeled and made ἄνδρειος as iron is by the bath, am instead made θῆλυς by Tecmessa's words (the stop being at ὥς, and the aorist as usual referring to the time of speaking).
It is true that there was also a practice of dipping smaller steel implements, such as needles and brooch-pins, in oil, to make them less brittle, as was supposed (Plut. de prim. frig. 13, p. 950 C; Plin. Nat.34.146); and so this passage has often been explained, but there is no mention at all of any such practice earlier than Plutarch, and then only of small articles, whereas there is in earlier Greek writers a frequent allusion to the βαφή, especially in the moral application (Arist. Pol. 7.14, &c.), and invariably (as Latin lacus) of hardening or steeling, which is a strong argument for giving the same meaning in the passage cited. This process would not apply to χαλκός, and such is perhaps the meaning of χαλκοῦ βαφαὶ in Aesch. Ag. 589, though Clytemnestra may merely be disclaiming all technical knowledge of weapons. The colouring of copper by βαφὴ as mentioned by Plutarch and Pollux is altogether later. [For a discussion of this treatment of iron, see Blümner (Technologie, 4.342-350), who refers to a larger work of Paehler, Die Löschung des, Stahles bei den Alten.]
[G.E.M](1) See fons.
(2) A bath (βαφή) into which the armourer plunged the hot iron to give it a greater hardness (Georg. iv. 172). See Blümner, Technologie, iv. 342-350.