libere

lībĕrē, adv., v. 1. liber fin. A.

līberē, Adv. (1. liber), I) frei, nicht sklavisch, educere (erziehen), Ter. Andr. 911. – II) übtr.: 1) im allg., frei, ungebunden, uneingeschränkt, ungehindert, praedari, Caes.: vivere libere, Cic., liberius, zu ausschweifend, Nep.: libere respirare, Cic. – 2) insbes.: a) freiwillig, aus freien Stücken, ipsaque tellus omnia liberius nullo poscente ferebat, Verg. georg. 1, 127. – b) frei = freimütig, furchtlos, herzhaft, dicere, Cic.: liberius loqui, Cic.: liberius maledicere, Hor.

1 libĕre [CL] 1 as a free man. Northanhimbri ‥ factum apud eum excusant; se homines ~e natos, ~e educatos, nullius ducis ferociam pati posse W. Malm. GR II 200 p. 246. 2 freely, at will, without hindrance or impediment; b (w. ref. to natural phenomena); c (w. ref. to free will). ibi quippe unus dactilus inter spondeos admissus omnibus quinque locis ~e Aldh. Met. 10 p. 84; eos ‥ ad suas ecclesias ~e instituendas redire praecepit Bede HE II 6 p. 93; monasterium, in quo ~ius caelestibus studiis vacaret, construxit Ib. III 19 p. 164; angelis nihil obsistit, nec aliquid eos impedire vel constringere potest, quin pro velle suo cuncta ~rime penetrent Eadmer Beat. 4; ~e sancti Dei, si voluerint, infernum intrabunt, ~e per ignem et ardentem picem transibunt, ~e quantum voluerint, ibi morabuntur absque lesione Alex. Cant. Dicta 5 p. 131; malivoli fures desiderabant illum diem videre quo res alienas ~e possent furari seu rapere Ord. Vit. XIII 22 p. 59.  b dum adhuc collibus incumbunt, nebule nuncupantur; altius elevati, et a terreno contagio ~e sublimati, nubes vocantur Gir. TH I 6 p. 27; oceanus ‥ ~e vagari non permittitur Ib. II 3 p. 80.  c quominus seculo, et his que seculi sunt, non solum per affectum, sed et per actum intenditis, eo ~ius et purius, eo sincerius et suavius ‥ soli Deo intendere potestis Ad. Scot QEC 12. 822B; voluntas est libera et tamen non est activa: igitur non est ~e activa Ockham Quodl. 87. 3 (leg.) freely, fully, without obligation or restriction; b (~e tenens) one who holds tenement freely, freeholder. 675 (15c) sicut ‥ predecessores mei ‥ ~e tenuerunt CS 36; a1071 (v. honorifice 2b); de his v hidis dedit suis x liberis hominibus ~e iiij hidas et j retinuit in dominio DB II 47b; abbas ‥ [habet] iij aecclesias et j domum ~ae DB II 119; a1087 feodo ~e preter sex regales forisfactiones recepto Doc. Bury 168; contra antiquam consuetudinem quam ecclesia nostra ~e et quiete possedit Anselm (Ep. 170) IV 51; data ‥ potestate ut per totum regnum primatus sui jus exerceret ~e W. Malm. GP I 49 p. 90; c1182 (v. geldatio); a1190 qui gabulant ~e (v. franclingus a); 1327 quod possit ~e ‥ fodere et faleare in marisco de B. (v. fodere 6a); conventum est ‥ quod incolarum facultates ‥ apud suos possessores ~e et integre remanerent Ps.-Elmh. Hen. V 53 p. 132; 1508 quod ‥ dotalicium ‥ vestimenta ‥ et jocalia sibi pertinentia ‥ ~e habeat (v. gratuitas 2c).  b c1103 precipio eciam ut omnes ~e tenentes in viij hundredis et dimidio veniant ad magna placita abbatis S. Edmundi (Ch. Regis) EHR XXIV 426; 1187 vicecomes r. c. de vj li. et vij s. et iiij d. de ~etenentibus ultra Ædenam pro respectu rewardi Pipe 95; 1214 coram ‥ vicecomite et ‥ coronario comitatus et multis militibus et ~e tenentibus apparuit ibi B. T. SelPlCrown 68; 1315 cum serviciis ~etenencium Melrose II 416; 1415 in oneracionem liberitenencium eorum qui nunquam transgressi fuerunt Rec. Leic. II 226; 1524 curia ‥ pro vocatione ~etenentium tenta apud palatium Reg. Aberd. I 389. 4 openly, frankly, without concealment. b shamelessly, flagrantly. Gildas EB 26 (v. disceptare 1a); 705 ~ius consentissem si non aliorum inventione me prius miscuissem Wealdhere Ep. 23; ut videatur quam ~e arguat vitia jam in gente Anglorum inolevisse W. Malm. GR I 79; in ipso eodem loco Henricus ~e custoditus est, ne servatorum diligentiam effugio luderet Ib. V 392 p. 468.  b dicitur quod viri ita ~e et publice uxores suas uxoribus aliorum commutant Anselm (Ep. 435) V 382; ut non solum presbiteri sed etiam presules ~e uterentur thoris concubinarum Ord. Vit. V 12 p. 397.

2 libēre [CL] 1 to be pleasing, desirable (freq. w. dat. of person, rarely w. acc.): a (w. pron. n. as subj.); b (w. inf.); c (w. ellipse of vb.; freq. follows relative adv., cf. e. g. quomodolibet, ubilibet). a Domine ‥ mee hactenus potestatis eram, quodque mihi ~ebat bonum malumve, faciebam Simil. Anselmi 84; s1150 qui vero volebant sibi posse licere que temere ~ebant, ab eo declinabant (J. Hex.) Hexham 162; quicquid ~et licere videtur Gir. TH III 24; putant ne prelatis cuncta licere que ~ent Id. Symb. I 7 p. 218; quicquid libet licitum dicit Carm. Lew. 443 (v. explicare 2b).  b si ‘liquor’ verbum fuerit tertiae conjugationis vel tertii ordinis, ut Valerio grammatico vocare ~uit Aldh. PR 113 p. 153; aliquid memoriae dignum lectoris legendi manibus inponere me ~et Hugeb. Will. prol.; Alcuin SS Ebor 1407 (v. 3 gressus 3b); investigatam diutissime hanc questionem a patrum dictis, ~et ad alia celeriter properare Byrht. Man. 204; numquam eum inde ~eat redire Simil. Anselmi 76 (v. dunjo); Chr. Battle f. 12 (v. examussim).  c potuit ire quo ~uit DB I 8rb; libere ad ecclesias infra castellum quo ~ebat ibat, et quibuslibet loquebatur W. Malm. HN 506 p. 66; si ~et apponit [clericus] sigillum Dial. Scac. I 3A (v. 1 forulus 2b); quidlibet ut ~et agimus Map NC IV 2 f. 44 (v. et 5b); nactus ‥ es tantam in dicendo vim, tantam copiam, ut omnes in stuporem ducas qui te audiunt et quocumque lubet eorum possit [? l. possis] vectitare †montes [l. mentes] Free Ep. 54; 1558 convenient ad villam predictam ‥ et sedebunt quamdiu eis ~uerit pro executione premissorum ActPCIr 60. 2 (pr. ppl. libens as adj.) cheerful, glad. b ready, willing. c (w. adverbial force) willingly. ~enti animo Eadmer Wilf. 17 (v. exordinare 2).  b populus ‥ ad loquendum procax, et ad deridendum ~ens Eul. Hist. II 99.  c progeniemque libens exoptat gignere stirpis Aldh. VirgV 128; Bede Hymn. 10. 7 (v. 1 desecare b); Frith. 472 (v. deflorare 2c); E. Thrip. Collect. Stories 216 (v. diverticulum 1c); M. Rievaulx 46. 16 (v. gliscere 3a). 3 (p. ppl. libitus as sb. n.) pleasure, will; b (w. ad, in, per, pro, or secundum) at (one’s) pleasure, at will. 1033 (12c) disponens omnia sibi ~ito uti competit divinae dominationi ejus CD 752; 12‥ tunc faciant Adam et heredes sui de terra ~itum suum Reg. S. Thom. Dublin 432; 1340 sed ~itum refrenantes sub licito Avesb. 88v; 1472 ac navem ‥ de bonis et mercandisis ‥ discarcendo et ea vendendo et ~itum suum de eis faciendo RScot 432b.  b s1006 Dani libere omnia secundum ~itum fecerunt AS Chr.; habuit pro xvj ludis ad ~itum Heraldi DB I 32rb; paucissimis ibi clericis, qui pro ~ito viverent residuis W. Malm. GP IV 178; 1200 fit in ~um appellati (v. fidelis 2a); 1213 per ~itum vicecomitis (v. abbreviare 1c); c1222 licenciam assartandi in predictis boscis ‥ ubicumque voluerit pro ~ito suo Ch. Chester 408; primum autem est agens per ~um sue voluntatis Bacon XIII 371; 1418 ambassiatas suorum adherentium et fautorum pro ~ito destinarunt Bekynton II 131; 1559 licitum erit mihi ‥ super predictis terris ad nostre ~itum voluntatis disponere Dryburgh 296.

lībĕrē (9) (liber 1), ¶ 1 librement, sans empêchement, franchement, sans crainte, ouvertement : Cic. Par. 34 ; Div. 2, 100 ; Læl. 44 ; Or. 77 || -rius Cic. Planc. 33 ; Hor. S. 1, 4, 103 ¶ 2 librement, spontanément : Virg. G. 1, 127.

libere . adv. c.
便然。貴然。不怕。誠然。— vivere 自主。不属人下。— loqui 無碍而言。— educatus 學習六兿。

Suggest a Translation
See an image

līberē adv.with comp.

• 1 liber, freely, unrestrictedly, without hinderance: animus movetur: Liberius vivendi potestas, T.—Openly, boldly, frankly: consilium dare: ut ingredi libere (oratio) videatur: liberius loqui: liberius si Dixero quid, H.: tellus Omnia liberius ferebat, spontaneously, V.—Like a freeman, liberally: educti, T.