libero
libero, to set free, free, liberate, manumit
he freed the people from fear
- I Lit., to release from slavery, to free, manumil: amicas emite, liberate, Plaut. Most. 1, 1, 22 (22): liberem ego te? id. Men. 5, 7, 35 (1024): servos, Caes. B. C. 3, 9: sese, Cic. de Or. 1, 40, 182: aliquem vindictā liberare, Plin. Ep. 7, 16, 4.—
- II Transf.
- A In gen., to free, release, extricate, deliver (cf. levo) a person or thing from something (an obligation, debt, difficulty, etc.); constr.: aliquem (aliquid) ab aliqua re, with simple abl.; less freq. with gen.
- a With personal objects.
- α With ab: teque item ab eo vindico ac libero, Cic. Q. Fr. 3, 1: se a Venere, to release one's self from one's duty to Venus, id. Div. in Caecil. 17, 53.—
- β With abl.: divortio te liberabo incommodis, Poët. ap. Auct. Her. 2, 24, 38: defensionum laboribus senatoriisque muneribus liberatus, Cic. Tusc. 1, 1, 1: aliquem culpā, id. Att. 13, 22, 3: aliquem invidiā, id. N. D. 1, 6, 13: aliquem suspicione crudelitatis, id. Fam. 1, 2, 3: aliquem magnā sollicitudine, id. Att. 6, 1, 10; cf.: populum metu, id. Rep. 1, 16, 25: liberatus omni perturbatione animi, id. ib. 1, 17, 28: aliquem periculo, Caes. B. C. 3, 83: obsidione, id. B. G. 4, 19: se aere alieno, to pay a debt, Cic. Att. 6, 2, 4.—
- γ With gen.: aliquem culpae, Liv. 41, 19: voti liberari, id. 5, 28.—*
- δ With ex: multos ex incommodis pecuniā, Cic. Verr. 2, 5, 9, § 23.—
- ε With simple acc.: vectigales multos ac stipendiarios liberavit, exempted from taxes, Cic. Prov. Cons. 5, 10: Volusii liberandi, meum fuit consilium, to release from obligation, id. Fam. 5, 20, 4: Buthrotios cum Caesar decreto suo liberavisset, viz., from a division of their lands, id. Att. 16, 16, C, 11: amotusque post triumphum abdicatione dictaturae terror et linguam et animos liberaverat hominum, Liv. 6, 16, 8: (debitores) capitis deminutione liberantur, i. e. from debt, Gai. Inst. 3, 84 al.—
- b With inanim. and abstr. objects: eum (mundum) ab omni erratione liberavit, Cic. Univ. 6; cf. below, at the end of this number: quorum linguae sic inhaererent, ut loqui non possent, eae scalpello resectae liberarentur, would be set free, id. Div. 2, 46, 96: liberare agros, to free or exempt from taxes, id. Agr. 1, 4, 10: publica liberare, id. ib. 2, 21, 57; cf.: liberari omnia Asiae emporia portusque, Liv. 32, 33: liberata vectigalia, id. 41, 28: fundum alii obligatum liberare, Dig. 18, 1, 41: liberare fidem, to discharge one's promise, keep one's word, Cic. Fl. 20, 47: liberare promissa, to cancel promises, to make them void and of no effect, id. Off. 1, 10, 33: nomina, to settle debts, Liv. 7, 21: impensam, to clear or repay expenses, Col. 3, 3.—Of an abstr. object: divinum animum corpore liberatum cogitatione complecti, Cic. Tusc. 1, 22, 51.—
- B In partic.
- 1 To absolve or acquit in a court of justice (syn.: absolvo, solvo): aliquem, opp. condemnare, Cic. Clu. 22, 60: aliquem crimine aliquo, id. Verr. 2, 2, 29, § 71: liberatur Milo, non eo consilio profectus esse, is acquitted of the charge of having undertaken a journey with the design, etc., id. Mil. 18, 47: reum a judicibus hoc defensionis modo liberari non posse, Quint. 7, 4, 20.—Very rarely with acc. of the charge: crimen libidinis confessio intemperantiae liberavit, Val. Max. 8, 1, 12.—
- 2 To clear, i. e. to pass, traverse, cross over a place without hinderance (post-Aug.): flumen, Front. Strat. 1, 5, 3; 4, 7, 28; Hyg. Fab. 257: angustias freti, Front. Strat. 1, 4, 13: limen, Petr. 136.—
- 3 Templa liberata, freed from buildings that obstructed the view, i. e. having a free prospect, Cic. Leg. 2, 8, 21.
➳ arch. fut. ant. liberasso Pl. Most. 223.
- 1. bevrijden v. slaven of gevangenen uit boeien e.d., vrijmaken, vrijlaten [servos; pullos caveā];
- 2. vrijmaken, losmaken (v. voorwerpen) [ensem ontbloten];
- 3. bevrijden, redden, vrijmaken (uit, van: ex; ab; abl.) [ex incommodis; patriam a tyranno; mundum ab omni erratione; rem publicam dominatu regio; alqm suspicione, aere alieno]; ➤ Buthrotios decreto suo ~ (Cic.) van verbanning en verdeling van hun akkers;
- 4. vrijstellen van belasting [Byzantios];
- 5. (jur. t.t.) vrijspreken, van rechtsvervolging ontslaan (van: abl.; gen.) [alqm supplicio; liberatum discedere vrijuit gaan; alqm voti iem. ontslaan van zijn verplichting om zijn gelofte te vervullen]; — pass. m. nci.: Milo liberatur profectus esse wordt vrijgesproken van de beschuldiging;
- 6. vrij uitzicht verschaffen [templa liberata];
- 7. (metaf.) opheffen, beëindigen [obsidionem urbis];
- 8. afhandelen, vervullen, afdoen [fidem woord houden; promissa ongedaan maken; nomina schulden regelen];
- 9. oversteken, passeren [limen].
放奴。救。護。放。赦。— se aere alieno 還帳免債。— fidem suam 如約。
Suggest a Translation
See an image
- 1 liber, to set free, free, liberate, manumit: servos, Cs.: sese.—To free, release, extricate, deliver, acquit: vectigalīs multos ac stipendiarios liberavit, exempted from taxes: amotus terror animos liberaverat hominum, L.: ab eo: se a Venere, from his duty to Venus: me metu, T.: civitatem aere alieno, S.: servos supplicio: tenebris Hippolytum, H.: liberandi periculo, Cs.: se aere alieno, to pay a debt: aliquem culpae, L.: voti liberari, Cs.: multos ex incommodis pecuniā: eae (linguae) scalpello resectae liberarentur, would be set free: fidem, discharge a promise: promissa, cancel: nomina, settle, L.: templa liberata, cleared of buildings obstructing the view.—To absolve, acquit: Sopatrum illo crimine: liberatur Milo, non eo consilio profectus esse, of having started with the design, etc.
-
…meis moribus, et tamen faciam ut intellegas quid hi de te sentiant. egredere ex urbe, Catilina, libera rem publicam metu, in exsilium, si hanc vocem exspectas, proficiscere. quid est ecquid attendis, ecquid…
Cicero, in Catilinam
-
…paulum tibi esse etiam nunc morae, quod ego viverem. reperti sunt duo equites Romani qui te ista cura liberarent et se illa ipsa nocte paulo ante lucem me in meo lecto interfecturos esse pollicerentur. haec ego omnia vixdum…
Cicero, in Catilinam
-
…desiderant. Educ tecum etiam omnis tuos, si minus, quam plurimos ; purga urbem. Magno me metu liberaveris, modo inter me atque te murus intersit. nobiscum versari iam diutius non potes ; non feram, non…
Cicero, in Catilinam
-
…nihil tam asperum neque tam difficile esse, quod non cupidissume facturi essent, dum ea res civitatem aere alieno liberaret. Ille eos in domum D. Bruti perducit, quod foro propinqua erat neque aliena consili propter Semproniam ;…
Sallust, Catilina
-
…, cum se nullius rei tam paenitere diceret quam quod C. Carbonem umquam in iudicium vocavisset ; minus enim liberas omnium rerum voluntates habebat, et vitam suam pluribus quam vellet observari oculis arbitrabatur. atque ille his praesidiis ingeni…
Cicero, in Verrem
-
…, cum Tarquinius ex vulnere aeger fuisse et vivere falso diceretur, ille regio ornatu ius dixisset obaeratosque pecunia sua liberavisset multaque comitate usus iussu Tarquinii se ius dicere probavisset, non commisit se patribus, sed Tarquinio sepulto populum de…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…magis recipio. quod ad me attinet, mi Cicero, ita ab imminentibus malis res p. me adiuvante liberetur sic honores praemiaque vestra suspicio conferenda certe cum immortalitate, ut sine iis nihil de meo studio perseverantiaque sim remissurus…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…sed nescio quo modo facilius in timore benigni quam in victoria grati reperiuntur. ego enim, D. Bruto liberato cum laetissimus ille civitati dies inluxisset idemque casu Bruti natalis esset, decrevi ut in fastis ad eum diem Bruti…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…meam ; sin autem in eo dignitas est, si, quod sentias, aut re efficere possis aut denique libera oratione defendere, ne vestigium quidem ullum est reliquum nobis dignitatis, agiturque praeclare, si nosmet ipsos regere possumus…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…Panhormitanum adisse supplicem, cum magistratibus sacerdotibusque publicis, orantem atque obsecrantem ut aliquando ille miser atque innocens calamitate illa liberaretur. relinquo haec omnia ; quae si velim persequi, facile ostendam tua crudelitate in alios omnis tibi aditus misericordiae…
Cicero, in Verrem