libertinus
libertinus, of the condition of a freedman
- of or belonging to the condition of a freedman (opp. ingenuus, of the condition of a freeborn person; cf. in the foll. the passage Tac. A. 15, 57, and under II. A. the passage from Gai. Inst. 1, 10 and 11): homo liber, qui se vendidit, manumissus non ad suum statum revertitur, quo se abdicavit, sed efficitur libertinae condicionis, enters into the condition of a freedman, becomes a freedman, Dig. 1, 5, 21: in classem mille socii navales cives Romani libertini ordinis scribi jussi, Liv. 43, 12, 9; 42, 27, 3 (for which: navales socii cives Romani, qui servitutem servissent, id. 40, 18, 7); Suet. Gram. 18: Atilius quidam libertini generis, Tac. A. 4, 62; 2, 85; Suet. Aug. 44: libertinus homo, a freedman, Cic. Balb. 11, 28; id. Cat. 3, 6, 14; id. Verr. 2, 1, 47, § 124; cf.: mulieris libertinae sermo, of a freedwoman, Liv. 39, 13, 2: libertina mulier, Tac. A. 15, 57; Suet. Calig. 16: ut me libertino patre natum, of a father who was a freedman, Hor. S. 1, 6, 6; so, id. ib. 45; 46; id. Ep. 1, 20, 20: sunt etiam libertini optimates, Cic. Sest. 45, 97: miles, Suet. Aug. 25: plebs, Plin. 14, 4, 5, § 48: opes, Mart. 5, 13, 6: homines libertini ordinis, Gell. 5, 19, 12.—Hence,
- II Subst.
- A lībertīnus, i, m., a freedman (in reference to his status in society or the state; whereas a freedman was called libertus in reference to the manumitter): qui servus est, si manumittatur, fit libertinus, Quint. 5, 10, 60; cf.: servus cum manumittitur, libertinus: addictus recepta libertate ingenuus, id. 7, 3, 27: liberorum hominum alii ingenui sunt, alii libertini. Ingenui sunt, qui liberi nati sunt: libertini sunt, qui ex justa servitute manumissi sunt, Gai. Inst. 1, §§ 10 and 11; Plaut. Poen. 4, 2, 10 (832): sed ita pars libertinorumst, nisi patrono qui advorsatust, ni illi offecit, etc., id. Pers. 5, 2, 57 (833): Ti. Gracchus libertinos in urbanas tribus transtulit, Cic. de Or. 1, 9, 38; id. Phil. 3, 6 fin.: libertini centuriati, Liv. 10, 21, 4: libertinis detrahenda est auctoritas, Quint. 11, 1, 88: neminem libertinorum adhibitum ab eo cenae, Suet. Aug. 74: primus omnium libertinorum scribere historiam orsus, id. Rhet. 3: quae deberetur cuidam libertino, clienti tuo, id. Caes. 2; cf. id. Claud. 26; Hor. S. 2, 3, 281: unde Mundior exiret vix libertinus honeste, id. ib. 2, 7, 12: libertinis nullo jure uti praetextis licebat, Macr. S. 1, 6, 13.—
- 2 Transf., the son of a freedman, opp. libertus, the freedman himself (only acc. to a statement of Suetonius and of Isidore; v. the foll.): ignarus, temporibus Appii et deinceps aliquandiu libertinos dictos non ipsos, qui manumitterentur, sed ingenuos ex his procreatos, Suet. Claud. 24: libertorum filii apud antiquos libertini appellabantur, quasi de libertis nati. Nunc vero libertinus aut a liberto factus aut possessus, Isid. Orig. 9, 4, 47: libertinos ab ingenuis adoptari jure posse, Mas. Sab. ap. Gell. 5, 19, 11.—
- B lībertīna, ae, f., a freedwoman, Plaut. Mil. 4, 1, 16 (962): ingenuamne an libertinam? id. ib. 3, 1, 189 (784): amore libertinae perinfamis, Suet. Vit. 2: aulica, id. Oth. 2; Gai. Inst. 3, § 51: tutior merx est Libertinarum, Hor. S. 1, 2, 48: Myrtale, id. C. 1, 33, 15: Phryne, id. Epod. 14, 15: libertinas ducere, Ulp. Fragm. 13, 1: libertinae quae longa veste uterentur, Macr. S. 1, 6, 13.
surrexerunt quidam de synagoga ~orum, id est manu missorum, qui primo fidei Christi restiterunt
fiunt etiam liberi qui dicuntur ~i, illi viz. qui ex justa servitute manumissi sunt. et dicitur ~us quasi liberatus a servitute
onerat se ‥ de ij s., per vendicionem trium librarum cere redditus assise, debitarum ad festum Sancti Andree, pro libertate quorundam ~orum infra balliam suam
ffrankelyng , ~us
~us, A.a frankelayn ‥ hic ~us, ille qui fit liber
~us, liberti filius
- libertus, of the condition of a freedman: ordo, L.: homo, a freedman: mulier, of a freedwoman, L.: libertino patre natus, H.— As substm., a freedman: libertini filius: libertini centuriati, L.
-
…ipsa et commune patriae solum cum sit carum tum vero dulce atque iucundum operae pretium est, patres conscripti, libertinorum hominum studia cognoscere qui, sua virtute fortunam huius civitatis consecuti, vere hanc suam patriam esse iudicant quam quidam…
Cicero, in Catilinam
-
…maledicto notabatur ; tum Tusculanum, quod Q. Metelli fuisse meminerat et L. Crassi, Crassum emisse de libertino homine, Soterico Marcio, ad Metellum pervenisse de Vennoni Vindici bonis non tenebat. simul illud nesciebat, praediorum…
Cicero, pro Balbo
-
…est, senatores equitesque Romanos, ceterorum ordinum navos homines et gratiosos complectere. multi homines urbani industrii, multi libertini in foro gratiosi navique versantur. quos per te, quos per communis amicos poteris, summa cura ut cupidi…
Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
-
…a quo summum beneficium acceperat Vtrum horum reprehendis et hoc tum de sella vir optimus dixit equiti Romano tam locupleti libertinus homo sit heres O modestum ordinem, quod illinc vivus surrexerit possum sescenta decreta proferre in quibus, ut ego…
Cicero, in Verrem
-
…mihi iam ante erat notum tum sane plenum offici, studiosum etiam meae laudis, frugi hominem ac, ne libertinum laudare videar, plane virum bonum. Pompeium vidi iiii Idus Decembris. fuimus una horas duas fortasse. magna…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…vertissent, sed etiam postliminio potest civitatis fieri mutatio. neque enim sine causa de Cn. Publicio Menandro, libertino homine, quem apud maiores legati nostri in Graeciam proficiscentes interpretem secum habere voluerunt, ad populum latum ;…
Cicero, pro Balbo
-
…Annium Chilonem qui una cum hoc Furio semper erat in hac Allobrogum sollicitatione versatus, in P. Umbrenum, libertinum hominem, a quo primum Gallos ad Gabinium perductos esse constabat. atque ea lenitate senatus est usus, Quirites…
Cicero, in Catilinam
-
…ieris quae fuit ista tam ferox, tam explorata huius opprimendi fiducia pueris nobis audisse videor L. Aelium, libertinum hominem litteratum ac facetum, cum ulcisceretur patroni iniurias, nomen Q. Muttonis, hominis sordidissimi, detulisse .…
Cicero, pro Scauro
-
…, hunc adfinem culpae iudicatote. occiso Sex. Roscio primus Ameriam nuntiat Mallius Glaucia quidam, homo tenuis, libertinus, cliens et familiaris istius T. Rosci, et nuntiat domum non fili sed T. Capitonis inimici ;…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…est eum dicere aliquid de uxorum ignobilitate cuius pater Numitoriam Fregellanam, proditoris filiam, habuerit uxorem, ipse ex libertini filia susceperit liberos sed hoc clarissimi viri viderint, L. Philippus qui habet Aricinam uxorem, C. Marcellus…
Cicero, Philippicae
See libertus.