librarius
librarius, of books, belonging to books
lībrārĭus, a, um, adj. [libra].
- Of or containing a pound, of a pound weight (post-Aug.): frusta, Col. 12, 53, 4: as, Gell. 20, 1, 31.—
- II Subst.
- A lībrārĭus, ii, m., a weight, the sixteenth part of a modius, = sextarius: sextarius aequus aequo cum librario siet, sexdecimque librarii in modio sient, Plebisc. ap. Paul. ex Fest. p. 246 Müll.—
- B lībrārĭa, ae, f., she that weighed out the wool to the female slaves, a forewoman, head-spinner, called also lanipendia, Juv. 6, 475 (by others referred to 2. librarius); Inscr. Orell. 4212.
lĭbrārĭus, a, um, adj. [3. liber],
- of or belonging to books: scriba librarius, a copyist, transcriber of books, Varr. R. R. 3, 2, 14; Cic. Agr. 2, 13, 32: libraria taberna, a bookseller's shop, Cic. Phil. 2, 9, 21: scriptor, a transcriber of books, Hor. A. P. 354: atramentum, ink for writing books, Plin. 27, 7, 28, § 52.—Hence,
- II Subst.
- A lĭ-brārĭus, i, m.
- 1 A transcriber of books, a copyist, scribe, secretary, Cic. Agr. 2, 5, 13: librum ut tuis librariis daret, id. Att. 12, 40, 1: librarii mendum, Liv. 38, 55, 8: legionis, the secretary of the legion, Inscr. ap. Grut. 365, 1; cf. Sen. Contr. 1, 7, 18; Juv. 9, 109.—
- 2 A bookseller, Sen. Ben. 7, 6, 1; Gell. 5, 4, 2; 18, 4, 1; Sulp.Sev. Dial. 1, 23, 4. —
- 3 (Sc. doctor.) An elementary teacher, Hier. Ep. 107, 4.—
- B lĭbrārĭa, ae, f.
- 1 A female scribe: (Parcae) utpote librariae Superum archivumque custodes, Mart. Cap. 1, § 65 (perh. also Juv. 6, 476; cf. sub 1. librarius).—
- 2 A bookseller's shop; in libraria, ego et Julius Paulus poëta consederamus, Gell. 5, 4, 1: quispiam in libraria sedens, id. 13, 30, 1.—
- C lĭbrārĭum, ii, n., a place to keep books in, a bookcase, bookchest: exhibe librarium illud legum vestrarum, Cic. Mil. 12, 33: libraria omnia exurerent, Amm.29, 2, 4.
1. librārius, a, um (2. liber), zu den Büchern gehörig, I) adi.: scriba, Buchführer, -halter, Varro r. r. 3, 2, 14. Cic. de lege agr. 2, 32 (vgl. no. II, 1, b): doctor od. magister, Schreiblehrer, Elementarlehrer, Schulmeister, *Corp. inscr. Lat. 6, 3413. Porphyr. Hor. ep. 2, 1, 69 (vgl. no. II, 1, d): sciptor, Bücherabschreiber, Hor. de art. poët. 354: taberna, Buchladen, Cic. Phil. 2, 21: atramentum, Schreibtinte, Plin. 27, 52: scalprum, Federmesser, Suet. Vit. 2, 3. – II) subst.: 1) librārius, iī, m., a) der Abschreiber von Büchern u.a. Schriften, Schreiber, Kopist, Cic. ad Att. 12, 40, 1. Liv. 38, 55, 8. Cic. de lege agr. 2, 13: u. der Schreiber, dem man in die Feder diktierte, Sen. contr. 1, 7, 18: Antonii, Geheimschreiber, Vell. 2, 83, 1: libr. ad manum, Corp. inscr. Lat. 6, 9523: scribae et librarii (Notare) regis, Vulg. Esther 8, 9. – b) der Buchführer, -halter, Rechnungsführer, im Staate, Fest p. 333 (a), 21: beim Heere, Veget. mil. 2, 7: horrei (des Magazins bei der Kohorte), Tarrunt. dig. 50, 6, 7 (6): depositorum (der von den Soldaten niedergelegten Gelder), ibid. – c) der Bücherverkäufer, Buchhändler, Sen. de ben. 7, 6, 1. Gell. 5, 4, 1 u.a. Sulp. Sev. dial. 1, 23, 4. – d) (vollst. doctor librarius, s. oben no. I) der Schreiblehrer, Elementarlehrer, Schulmeister, Edict. Diocl. 7, 69. Hieron. epist. 107, 4. Porphyr. Hor. ep. 1, 20, 19. – 2) librā ria, ae, f., a) die Schreiberin, Abschreiberin, superûm, Mart. Cap. 1. § 65: exceptrices et librariae Iovis, Mythogr. Lat. 3, 6, 23. – b) librāria (sc. taberna) ein Buchladen, apud Sigillaria in libraria considere, Gell. 5, 4, 1: in libraria sedere, Gell. 13, 30 (31), 1. – 3) librārium, iī, n., ein Behältnis für Bücher u. andere Schriften, ein Schriftkasten, librarium illud legum vestrarum, Cic. Mil. 33: libraria omnia (ihre ganze Büchersammlung) exurere, Amm. 29, 2, 4.
2. lībrārius, a, um (v. libra), I) abwägend, subst., lībrāria, ae, f. (sc. ancilla), die die Wolle den Sklavinnen zuwägt, die Werkmeisterin, sonst lanipendia, Iuven. 6, 476. Corp. inscr. Lat. 6, 8882. – II) ein Pfund schwer, pfündig, frusta, Colum. 12, 53, 5: asses, Gell. 20, 1, 31.
arca ~ia
ne per ~iorum ‥ antiquitatem vel negligentiam confuse vitiose lex ille duraret
ut ‥ dictator simul notarius et ~ius existerem
episcopus ‥ habuit quidem secum in comitatu suo virum ~ium, Wigfrithum nomine, qui cum inter alios episcopi ministros equitabat, alii eorum coram illo de virtutibus Guthlaci ‥ mirari coeperunt
~ius ‥ vulgo scriptor dicitur(
sciat notarius vel ~ius [gl.: librorum reparator ] ubi scribere debeat ‥ delta, ubi eta
dum alii plurimi Anglorum ~ii coram ingeniositatis fluenta inter flores rethoricae per virecta litteraturae pure, liquide lucideque rivantur
quod multi doctores atque ~ii scribere temptaverunt
ex ejus etiam scola excellentes ~ii ‥ processerunt
nulla, ut reor, unquam sophistis in bellicis rebus gloriosior materia prodiit, quam nostris nunc Dominus poetis atque ~iis tradidit
audierunt quendam ~ium versus aquilonem longinquam terram habitantem, vera multis prophetantem
~ius vel bibliopola
stationariorum ac ~iorum noticiam ‥ comparavimus
~io, xx s.
noveritis me ‥ accepisse a priore ‥ Dunelmensis ecclesie per manum domini I. de N., tunc ~ii, quemdam librum legis
W. de G. ~ius Dunelmensis
hiis presentibus: domino abbate de Evesham, fratre Willielmo de Hekelinges, ~io monasterii ‥ et toto conventu
a ballan’ [v. l. ] ‥ statera ‥ libra, lanx, trutina [balans sic ], ~ius participium
1 lībrārĭus, (16) a, um (libra), pesant une livre : Cato Agr. 21, 4 ; Col. Rust. 12, 53, 4 ; Gell. 20, 1, 31.
2 lĭbrārĭus, (15) a, um (liber 4), relatif aux livres : libraria taberna Cic. Phil. 2, 21, boutique de libraire ; scriptor librarius Hor. P. 354, copiste.
3 lĭbrārĭus, (12) ĭī, m. , copiste, scribe, secrétaire : Cic. Agr. 2, 13 ; Att. 12, 40, 1 || libraire : Sen. Ben. 7, 6, 1 ; Gell. 5, 4, 2 || professeur élémentaire : Hier. Ep. 107, 4.
- 1. schrijver, kopiist;
- 2. boekhandelaar, boekverkoper.
Librarii iidem qui Antiquarii vocantur. Sed Librarii sunt qui et nova et vetera scribunt, Antiquarii qui tantummodo vetera, unde et nomen sumpserunt.Petrus Damianus lib. 7. Epist. 19 :
Cum alio Monacho,... litteris æque perito, atque Librario.Supra :
Et quoniam scribendi peritus extitit, non pauca nobis librorum volumina pollucibiliter exaravit.Ordericus Vitalis lib. 9. pag. 718 :
Nulla unquam, ut reor, Sophistis, in bellicis rebus gloriosior materia prodiit, quam nostris nunc Dominis Poëtis atque Librariis tradidit.Vita S. Guthlaci Anachoretæ cap. 32 :
Habuit siquidem in comitatu suo virum Librarium Wilfridum, etc.
Quodam die festo dum ad Ecclesiam convenirent, et ibi sermocinationem inter multos de Librario quodam in longinquam Aquilonis terram habitante, et quamdam præcantationis artem hominibus exercente audirent, ad quem de multis provinciis innumera multitudo frequentare consueverat, quia omnia quæ illis dicebat, pro certo et sine dubio eveniebant.Haud satis certa Librarii notio hocce in loco. Posset intelligi vir litteratus, qui librorum lectione hanc creditam acquisierat rerum futurarum præscientiam. De
Librariissive Scribis, variisque eorum generibus disserit Brencmannus lib. 2. Hist. Pandect. cap. 5.
Librarius Cos. Librarius Quæstorius trium decuriar. Librarius Tribunicius, in vett. Inscript. 541. 10. 544. 6. 625. 6. 627. 5.
Q. F. Librarius a Manu, vel ad Manum, ut apud Gruter. pag. 580. 11.
Notario, apud Rollandinum in Summa Notariæ :
Librariusdictus videtur Hilduinus Abbas Sithiensis apud Mabillonium tom. 3. Annal. Benedict. pag. 123. neque enim hic Hilduinus alius videtur ab eo qui in quodam Præcepto quod exstat tom. 12. Spicileg. Acher. pag. 109. Imperialis aulæ
Archinotariusappellatur.
Cantoris, qui et
Armariusdicitur. Charta Henrici III. Imp. ann. 1056. apud Meurissium in Episcopis Metensibus pag. 360 :
Videlicet ut electionem Primicerii faciant, sive Decani, Cantoris, Librarii, atque Custodis Ecclesiæ S. Stephani.
Et eodem die etiam de Bibliotheca solent a Librario libri postulari.
Qui in libra apponendo pondera, causas rerum determinat ; vel est libros vendens et custodiens.
librārius
adj.
- 3 liber, of books, belonging to books: scriba, copyist: taberna, bookseller's shop: scriptor, transcriber of books, H.—As substm., a copyist, scribe, secretary: librum tuis librariis dare: librarii mendum, L.—As substn., a book-case, book-chest: librarium illud legum vestrarum.
Librarius
The Latin name for (1) a copyist of books ( A. P. 354); and
(2) for a bookseller. See liber.