limes
limes, a path, passage, road, way, track
- I Lit., the Romans usually had in their fields two broad and two narrower paths; the principal balk from east to west was called limes decumanus; that from north to south was called cardo; of the two smaller ones, that running from east to west was called prorus, the other, from north to south, transversus, Hyg. de Limit. Const. 18, 33 and 34; Col. 1, 8, 7: lutosi limites, Varr. R. R. 2, 4, 8. —
- B Transf. (mostly poet.).
- 1 A boundary, limit between two fields or estates, consisting of a stone or a balk: partiri limite campum, Verg. G. 1, 126: saxum antiquum, ingens, campo quod forte jacebat, Limes agro positus, litem ut discerneret arvis, id. A. 12, 897: effodit medio de limite saxum, Juv. 16, 38.—
- 2 A fortified boundaryline, a boundary-wall: cuncta inter castellum Alisonem ac Rhenum novis limitibus aggeribusque permunita, Tac. A. 2, 7: limite acto promotisque praesidiis, id. G. 29: penetrat interius, aperit limites, Vell. 2, 120.—
- 3 In gen., any path, passage, road, way; also, by-street, by-road: eo limite Athenienses signa extulerunt, Liv. 31, 39: profectus inde transversis limitibus, id. ib.: lato te limite ducam, Verg. A. 9, 323: acclivis, Ov. M. 2, 19: limite recto fugere, id. ib. 7, 782: transversi, by-roads, Liv. 22, 12, 2 Fabr.; 31, 39, 5; 41, 14 init.: limes Appiae, the line of the Appian street (for the street itself), id. 22, 15, 11: limite acto (i. e. facto), Tac. G. 29.— Of the channel of a stream: solito dum flumina currant Limite, Ov. M. 8, 558; Prop. 5, 9, 60.—Of the track of light left behind them by comets, fiery meteors, torches, etc.: flammiferumque trahens spatioso limite crinem, Stella micat, Ov. M. 15, 849: tum longo limite sulcus Dat lucem, Verg. A. 2, 697; Plin. 2, 26, 25, § 96: sectus in obliquo est lato curvamine limes, the zodiac, Ov. M. 2, 130: latum per agmen Ardens limitem agit ferro, Verg. A. 10, 514; cf. Sil. 4, 463; 9, 379; Stat. Th. 9, 182.—
- 4 A line or vein in a precious stone: nigram materiam distinguente limite albo, Plin. 37, 10, 69, § 184.—
- II Trop.
- A A boundary, limit: limes carminis, Stat. Th. 1, 16: aestuat infelix angusto limite mundi, Juv. 10, 169.—
- B A distinction, difference: judicium brevi limite falle tuum, Ov. R. Am. 325: quaedam perquam tenui limite dividuntur, Quint. 9, 1, 3.—
- C A way, path: si maledicitis vostro gradiar limite, Plaut. Poen. 3, 3, 18 (632): bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditum patet, Cic. Somn. Scip. 8; Sen. Ben. 1, 15, 2: eundem limitem agere, to go the same way, employ the same means, Ov. A. A. 3, 558.
Kenulfestan adhuc dicitur lapis quem ipse pro ~ite contra Depingenses posuit
ut ‥ fixum ‥ lapidem ~item esse agnoscant
dux Willelmus pater patrie et ~es ducatus et regni merito nominandus
notis limitibus haec terra ab aliis †litem [l. limitem ] discernit agris
his ~itibus haec telluris particula circum girari videtur
ubicumque [decimaciones et obvenciones ] sint infra metas et ~ites parochiarum predictarum villarum
ducet fima de barcario in campum australem ubi domino placuerit vel Drakenorye ita quod non ultra limict’ virid’
tota ‥ ecclesia continet infra ~ites suos iij acras terre et dim. ‥
infra limistes ecclesie sancti Pauli London et infra palatium domini episcopi Londoniensis
Aquilonalibus Britannis amnem Waiam ~item posuerat
causa, que non infra regni ~ites orta est
~itum et marchiarum versus Angliam
Brittania insula in extremo ferme orbis ~ite circium occidentemque versus
triquadrum discreto limite mundum
tempora in arsi et thesi accentibus discernuntur, qui tribus locorum ~itibus clauduntur, i. e. ultimo, paenultimo, antepaenultimo
nulla frutescit / herba per innumeros telluris limite sulcos
Germania ‥ multis provinciarum ~itibus distincta
confirmavi ‥ unam lymitem et omnia jura mea ejusdem lymitis que habui in campo vocato Stonyfeld
infra ~ites sui sinus(v.
patet communis transitus omnium tam magnatum et peregrinorum quam aliorum ~ites S. Thome Cantuar’ visitancium
prope ~ites ecclesiarum
diffinimus quod singuli ~ites provincie Anglie habeant liberam eleccionem de personis eorum promovendis pro locis ~itum suorum sicut fuerat antiquitus consuetum
isti sunt ~ites infra provinciam Anglie. primus est ~es Ossoniarum [l. Oxoniarum ] qui continet octo conventus ‥; secundus est ~es Cantabrigie ‥; tercius ~es Eboraci ‥; quartus est ~es Lincolnie
interfecerunt super ~item domus ‥ filium suum
appropinquante sensim vitae ~ite
quem ab ipso ‥ mortis ~ite revocans ad viam vitae ‥ reduxit
aetatis ipso limite [AS: ] / despexit aevi floridagemære
blandescit aspectus ut limes aurore
paululo quasi ad respirandum silendi ~ite, sic cepit pollicitata persolvere grammatica
dictandi ~item ingrediamur
extra modestie ~ites evagari
inter vicia contraria medius ~es virtus est
angustus erat ~es transeuntibus, arctus trames itinerantibus
callis, semita, ~es
jactus lapidis quo vulgus nostrum in Anglia se solet ad ~ites recreare
†quidcumque [l. quiscumque ] imposuerit michi ista secum eadem fore falsa infra ~ites pugnaturum his presens me attestor
~ites ‥ quas listas vocant(v.
ordinas igitur numerorum sive ~ites a primis numeris, qui digiti vocantur et sunt ix, per decuplos in infinitum procedunt. sunt autem in unoquoque ~ite numerorum novem termini ‥
ut sit primus ~es ab I usque ad X, secundus vero a X perprimorum per decuplos primorum digitorum usque ad C [etc. ]
si longo senii fastidia traxeris evo / Nestor et ad quarti numerus processerit annos / limitis, ‥ / ‥ sedes superest suprema sepulcrum
intra denarium ~item
~es,the cap of an hylle
- 1. grenspad, grenslijn (tussen twee akkers of wijngaarden), grensweg; ➤ partiri limite campum;
- 2. (postklass.) versterkte grenslinie, grens, grenswal [limitem scindere];
- 3. (veld)weg, straat [Appiae; acclivis; transversus zijweg]; baan, route [fluminis rivierbedding; sectus (hemel)baan]; ➤ limite recto fugere; eo limite signa extulerunt; (metaf.) ~ ad caeli aditum patet; eundem limitem agere dezelfde middelen hanteren; lato te limite ducam;
- 4. spoor, streep, lijn; ➤ longo limite sulcus dat lucem (Verg.);
- 5. (Ov.) (metaf.) verschil; ➤ iudicium brevi limite falle tuum.
Ecclesiæ Ortannæ unam planetam de examito rubeo cum aurifrigio decenter ornatam : tunicam de Limite celesti et unam dalmaticam et unum aurifrigium ;quæ verba desunt in editione Baluzii pag. 88. n.
de Lumine celesti, id est, de colore cœlesti vel cæruleo seu violaceo, quales antiquitus fuisse tunicas post Durandum lib. 3. docent Macri fratres in Hierolex. voce
Tunicella.
de dimitoaut
trimito celesti.
- 2 LAC-, a path, passage, road, way, track: eo limite signa extulerunt, L.: lato te limite ducam, V.: acclivis, O.: transversi, by-roads, L.: Appiae, the line of the Appian way, L.: solito dum flumina currant Limite, channel, O.: trahens spatioso limite crinem Stella, track, O.: Sectus in obliquo est lato curvamine limes, the zodiac, O.— A boundary, limit, land-mark(between two fields or estates): partiri limite campum, V.: effodit medio de limite saxum, Iu.: certi, H.—A fortified boundary-line, boundary-wall: limite acto, Ta.— Fig., a boundary, limit: angustus mundi, Iu.—A way, path: quasi limes ad caeli aditum: idem limes agendus erit, i. e. the same means, O.
-
…madescit ab Austro. Haec super inposuit liquidum et gravitate carentem aethera nec quicquam terrenae faecis habentem. Vix ita limitibus dissaepserat omnia certis, cum, quae pressa diu massa latuere sub illa, sidera coeperunt toto effervescere caelo .…
Ovid, Metamorphoses
-
…in montibus altis, fluctibus ignotis insultavere carinae, communemque prius ceu lumina solis et auras cautus humum longo signavit limite mensor. Nec tantum segetes alimentaque debita dives poscebatur humus, sed itum est in viscera terrae quasque recondiderat Stygiisque…
Ovid, Metamorphoses
-
…posteritatis extinguitur. Quae cum dixisset, Ego vero, inquam, Africane, siquidem bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditum patet, quamquam a pueritia vestigiis ingressus patris et tuis decori vestro non defui, nunc tamen…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…memorandaque nomina bustis praetendit nec sensurae, quod gesserit, umbrae. at si me comitere, puer, non limite duro iam tibi decurrat concessi temporis aetas. haud umquam trepidos abrumpet bucina somnos, non glaciem Arctoam, non…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…non nocet hostis ; vis prodest, inclusa tenes tot milia nutu, et populis Geticis sola est tua gratia limes ; infensi semper nobis pacem tibi praestant. victrices, i, prome aquilas ; fac, optime, Chunos…
Sidonius Apollinaris, Carmina
-
…promeritae dignitatis, et Malechus Podosacis nomine, phylarchus Saracenorum Assanitarum, famosi nominis latro, omni saevitia per nostros limites diu grassatus, structis Ormizdae insidiis, quem ad speculandum exiturum incertum unde praesenserant, ideo sunt temptamento frustrati ,…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…iter extinctae et uagitu ianua nota. tum seducta loco et laxata lucida nocte claustra nitent, quae secreti per limitis umbram Elysios ducunt campos hic turba piorum, nec Stygio in regno, caeli nec posta sub axe, uerum…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…sub te duce, te iubente cessi, quod tu maximus arbiter meaeque victor perpetuus legere ripae, et nunc limite me colis beato nec sordere sinis malumque late deterges sterilis soli pudorem, ne me pulvereum gravemque caelo Tyrrheni sinus…
Statius, P. Papinius, Silvae
-
…bucina signum stupet ad subitae tempora cenae nondum fessis bubus arator, quid te aetherio pepulit cursu quae causa tuos limite certo deiecit equos numquid aperto carcere Ditis victi temptant bella Gigantes numquid Tityos pectore fesso renovat veteres saucius iras num…
Seneca, Thyestes
-
…, geminas opifex libravit in alas ipse suum corpus motaque pependit in aura. Instruit et natum medio que ut limite curras, Icare, ait moneo, ne, si demissior ibis, unda gravet pennas, si celsior ,…
Ovid, Metamorphoses