magisterium
magisterium, a directorship, superintendency
măgistĕrĭum, ii, n. [magister], the office of a president, chief, director, superintendent, etc. (class.).
- I Lit.
- A In gen.: dictaturā ac magisterio equitum honorata familia, Suet. Tib. 3: morum, i. e. the censorship, Cic. Prov. Cons. 19, 46: me magisteria delectant a majoribus instituta (sc. conviviorum), the custom of having a master or president at feasts, id. Sen. 14, 46: collegii, Suet. Dom. 4: sacerdotii, id. Calig. 22: pedestre, the office of a commander of infantry, Aur. Vict. Caes. 42.—Transf., of dogs: inter se exercent etiam magisteria, the post of leader (in hunting), Plin. 8, 40, 61, § 148.—
- B In partic., the office of tutor or instructor of youth, tutorship, guardianship (very rare): jam excessit mi aetas ex magisterio tuo, I have now outgrown your tutorship, Plaut. Bacch. 1, 2, 44 (152).—
- II Trop., teaching, instruction, advice: virtute id factum, et magisterio tuo, Plaut. Most. 1, 1, 32 (32): vana, Tib. 1, 4, 84: novum, method, Cels. 5, 27, 2.
magisterium, iī, n. (magister), I) das Amt eines Vorstehers, -Vorgesetzten, -Direktors, -Aufsehers usw., morum, Zensoramt, Cic.: sacerdotii, Amt, Stelle eines Oberpriesters, Liv. u. Suet.: equitum, des Reiterobersten, Liv. u. Suet.: municipale, Amt eines Wegaufsehers, Straßenaufsehers, Suet.: me magisteria delectant (sc. conviviorum, bei Schmausereien, s. magister), Cic.: u. so magisteria convivarum, Porphyr. Hor. carm. 1, 4, 18. – insbes., das Erzieheramt, Plaut. Bacch. 152: u. das Lehramt, magisterii illius sarcinam deponere, Augustin. conf. 9, 2, 4. – II) übtr., der Unterricht, Rat, die Lehre, Plaut.: in der Liebe, Tibull.: eines Arztes, Cels.
noverit ‥ me Hugoni magistro scolarum ex ~ii dignitate
in judicium Dei incidit, quia indebite sibi ~ium usurpavit
Domnum vero Widonem, quem ~io puerorum addidimus
ad infantum ~ium et ad curam claustralis prioratus tuendam promovit
pro ~io in curia regis de liberatione prebende
contulit dominus ~iam [sic ] hospitalis ‥ Johanni de Eghcham presbitero
cessiones praeterea quorumcumque praeposituras, ~ia, praesidentias, gardianias societatum(
non serviant carnali desiderio, sed Christi ~io
non inquietabo nec aliquid dominium vel ~ium propter hoc homagium super illam [matrem meam ] faciam in predicto tenemento
noli lacrimas ~ii mei neglegere
ut et tu de nostro discipulatu et nos de tuo ~io gloriemur coram Deo
de cathedra ~ii ad discipulatus humilitatem
quibus [sc. filiabus ] ita sub ejus ~io [sc. magistrae ] astrictis
que in schola caritatis sub ejus ~io exercentur
et sic iste advocatus [sc. necessitas ] habuit ~ium et plus de favore
divino imbuti ~io et praeceptorum instructi exemplo
sicut frequenter celesti ~io adhortante didicimus
proinde quasi ejusdem Spiritus Sancti ~io edocti quod illum ulterius in carne non essent visuri
quam divine prudentie ~iis et Deo grate castitatis facibus accendebat(
frater ‥ in monasterio ac ~io illius educatus
beati Petri ‥ cujus doctrinae ~iis [(divina ] dispensatione fungimur
tuo [sc. Benedicti ] me subdidi ~io, licet ignavum discipulum
si ab eo acciperet quem arguere venerat, auctoritatem ~ii inclinaret
publicasque scholas professus [sc. Gerbertus ], artem ~ii attigit
et industria ~ii vicit doctorem
illorum ~io ‥ ad fidem catholicam ‥ confluxerit
cujus [sc. Bonifatii ] ~io quattuor evangeliorum libros ‥ didicit
apostolorum ‥ beatorum precibus foveamur quorum ~ium [AS: ] cognovimus exequendumgilar’
hii sane religionem esse sibilant, quicquid precedentia malorum ~ia potuerunt(
cementariorum, quos ‥ attraxerat, ~io
unde ad ~ium ejus [sc. Lanfranci ] multi convenerunt
boni operis forma, ~ium vite, ordo justicie
professus, hanc venerationem ‥ se illius ‥ ~io litterarum deferre
non ad oris ministerium sed ad spiritus potius ~ium pertineat
non admittuntur ‥ ad ~ium in quacumque facultate nisi prius jurent observare statuta
in qua [sc. theologia ] licenciatus ad ~ium
submittendo se roget eundem principalem de remissione, necnon ~io et benevolencia habendis
episcopus ‥ quesivit annos ~ii sui
ne ad ‥ ~ii lauream recipiantur, nisi prius de examinis rigore ‥ idonei fuerint reperti
omnes magistri artium, studio theologiae destinati, intra septem annos post ~ium suum bacchalaurei theologiae erunt
quoniam apud philosophos hoc ~ium est rectum et absconsum, et ‥ mille nominibus nominatur. est etiam sigillatum, neque nisi sapientibus apertum
non potest fundi nisi cum magno ~io
manifestabo pedetentim hoc ~ium
aurum per ~ium ‥ est melius naturali
Johannes Daustin dicit quod unius aurei nummi sumptu totum fit ~ium
~ium est species chymica ex toto, citra extractionem impuritatibus duntaxat externis ablatis elaborata et exaltata. servantur hic omnes concretionis naturalis et homogeneae partes. sed ita exaltantur, ut dignitatem essentiarum prope attingant, unde pene eadem relinquitur quantitas seu moles, quam natura per se dedit
que quidem ex ipso habuit materiam carnis, sed a Dei spiritu ~ium sanctitatis
composicio in hoc ~io, est conjunccio sive matrimonium congelati spiritus cum corpore soluto
măgistĕrĭum, (12) ĭī, n. (magister), ¶ 1 fonction de président, chef, directeur : Cic. Prov. 46 ; Suet. Tib. 3 || [en part.] royauté du festin : Cic. CM 46 ¶ 2 fonction de maître, de précepteur : Pl. Bacch. 148 || enseignement, leçons, direction : Pl. Most. 33 ; Tib. 1, 4, 84 ; Cels. Med. 5, 27, 2.
- 1. ambt v.e. toezichthouder of opzichter, leiderschap, toezicht [sacerdotii ambt v. opperpriester; morum toezicht op zeden, censuur; municipale ambt v. wegopzichter; pedestre ambt v. bevelhebber over de infanterie];
- 2. taak v. onderwijzer of leraar;
- 3. (het geven van) onderwijs, onderricht, raad.
Gaufridus de Cataglande dedit S. Vincentio de Ecclesia de Nulliaco tale Magisterium quale habebat super presbiterium loci illius, et tertiam partem expleti quod habebat in eadem Ecclesia, id est, tertiam partem annonæ et vini et sepulturæ, et decimam expleti quod habebat in duobus molendinis.
Magisterium suum si vult mensor ostendere ; modum concessum fano illi demonstret.Charta Ludovici Junioris Reg. Franc. ann. 1160. apud D.
Brusseltom. 1. de Usu feud. pag. 536 :
Concessimus ex nunc in perpetuum Theci uxori Yvoni Lachoe Magisterium canatorum... in villa nostra Parisiensi.
Magisterium Sacerdotii, apud Suetonium in Caligula et in Domitiano,
Maistrise, pro Ars, in Chron. S. Dion. 5. Collect. Histor. Franc. pag. 254 :
Entre les autres présens li envoia uns hologes de leton, ouvrez par merveilleuse Maistrise.Ubi Annal. Franc. Loisell. ibid. pag. 56 :
Horologium ex aurichalcho arte mechanica mirifice compositum.
Prælati Magisterii vestri dignitas excolenda, quæ licet per se magna sit, etc.
Promiserunt construere tectum totius ecclesiæ Cassinensis secundum formam, secundum quam laboratum est tectum ecclesiæ Lateranensis de Urbe,... et ipsam ecclesiam et tectum reddere completum, sine defectu aliquo ; et in casu quo aliquis in eorum Magisterio appareret, promiserunt resarcire.
Magister monetæ recipiet pro Magisterio, operariis dictarum monetarum, custodia et aliis necessariis, quatuor grossos cum dimidio.
Placitum, et guaittam, et albergariam, et alogamentum, et polastrum, et Magisterium. Venerellus cum suo consorte solidos x. dentur feorali ; cetera dentur curti, et Magisterium in ædificatione et allogamentum.Infra loco
Laborationemet semel
Opera. Vide infra Magistratus 7.
Quod si eos(captos) liberare nescientes(scabini) et Magisterium suum consulere et inquisitionem veritatis habere voluerint ; abbas et castellanus eis et Magisterii sui consilium et inquisitionem veritatis faciet exhiberi.
Locus Magisterii, Aula, ubi
magistriseu doctores instituuntur. Vide supra Magisteriandus.
Pierre philosophale, auctore D.
Falconet. Investigatio Magisterii, in titulo Gebri Arab.
Pro azurro et(Archiv. Vatic. Ed. Publ. 1460-64, f. 197.)Magisterio per eum dato in dicta turri.
(Gesta Pontificum Cameracensium. pag. 56.)Ad tuum Magisterium Tuum querens officium ; Sed si non habes divinum, Ad nos non agas reditum.
magisterium ī, n
- magister, a directorship, superintendency: morum, i. e. censorship: me magisteria delectant (sc. conviviorum), the custom of appointing a master.—Instruction: vana, Tb.