marmor
marmor, marble, a block of marble
- I Lit.: in omni marmore, Cic. Div. 2, 21, 48: Parium marmor, Quint. 2, 19, 3; 5, 11, 30: tu secanda marmora Locas, Hor. C. 2, 18, 17: templum de marmore ponam, Verg. G. 3, 13; cf.: vivos ducent de marmore vultus, id. A. 6, 848: parietes crusta marmoris operire totius domus, Plin. 36, 6, 7, § 48: A MARMORIBVS, one whose office it was to superintend the purchasing and working of marble, Inscr. Grut. 593, 7: marmora, kinds of marble, Sen. Ep. 100, 5; Plin. 36, 7, 11, § 54; 36, 16, 25, § 126; but blocks or pieces of marble, Hor. l. l.; Luc. 10, 114; Plin. 24, 17, 102, § 160; 36, 1, 1, § 2; Quint. 5, 11, 30; Mart. 5, 22, 8; v. infra.—
- II Transf.
- A Pulverized marble, marble-dust, Cato R. R. 2, 3; Col. 12, 20 fin.; Plin. 14, 19, 24, § 120; 23, 1, 24, § 45.—
- B A marble, i. e.,
- 1 A piece of wrought marble, marble statue, etc.: Praxiteles marmore nobilitatus est Gnidiaque Venere, Plin. 7, 38, 39, § 127; Hor. C. 4, 8, 13; Ov. M. 5, 234; 12, 487: duo marmora, id. ib. 7, 790; cf.: lacrimas marmora manant, id. ib. 6, 312; so plur., Sen. Ep. 90, 26; Plin. 12, 1, 5, § 9; 33, 7, 40, § 122; Stat. S. 1, 3, 36; Juv. 1, 12; 14, 40 et saep.—
- 2 A building of marble, Mart. 8, 3, 6; 10, 63, 1.—
- 3 In plur., a marble pavement, Mart. 10, 2, 9; 12, 60, 12; Claud. ap. Eutr. 2, 360; Juv. 6, 430.—
- C A mile-stone of marble: rus marmore tertio notatum, i. e. three miles from town, Mart. 7, 31, 10.—
- D A marble slab upon a sideboard, Juv. 3, 205.—
- E A hard, stony tumor in the joints of the horse: plerumque in genibus aut phlegmon oritur, aut marmora, Veg. Vet. 2, 48, 1: tumor obduratione convertitur in marmor, id. ib. 2, 48, 10.—
- F Stone in gen., Ov. M. 5, 214; 11, 404: flumen inducit marmora rebus, incrusts, id. ib. 15, 314.—
- G Poet., the bright level surface of the sea; hence, the surface of the sea, the sea in gen.: verrunt extemplo placide mare marmore flavo, Enn. ap. Gell. 2, 26, 21 (Ann. v. 377 Vahl.); Lucr. 2, 767: lento luctantur marmore tonsae, Verg. A. 7, 28; id. G. 1, 254: Libycum, id. A. 7, 718: spumant vada marmore verso, id. ib. 10, 208: marmora pelagi, Cat. 63, 88: infidum, Sil. 14, 464: medium, the surface of a lake, Val. Fl. 6, 568.
falsas effigies, quas glauco marmore sculpunt
extrinsecus usque ad culminis summitatem totum ~ore tectum est
impellunt violentis pugnis a tergo et capite, resistitur a latice velut a solida glacie vel praeduro ~ore
quare si ~or cum ~ore confricetur, ex aere interceptus calefit cum lapis elevatur cum vapore et de loco ad locum mutetur?
marmoris effigie, plana, splendente, nigella / sponsa figuratur, simplex, morosa, laborans
‘ferax varii lapidis’, quia ibi habundat ~or
nunc in refrigerio ecclesie super frigidum ~or suavi sopore detentus est
~ori minus caute insideas, mors imminet
postea pulverem istum tere super ~orem cum aqua salis armoniaci atque tartari
sume tartarum calcinatum album sicut nix est, et tere super ~or et incera cum aqua vite fortificata cum suis speciebus
sed titubant templi tremibundis marmora crustis
in j sublimi ~ore empto ad hostium mangne camere regis ‥ v s.
custus ymag’ et marrimor’
~orestan
~or album, i. alabaustrum
ubi terram saxeam glacierum ~ora consternunt
olim, cum cuneus transgresso marmore rubro / desertum penetrat, cecinit quod carmine David
sed mare mergentem tumidis non sorbuit undis / dextera dum Christi turgentia marmora pressit
dum tensis alta pererrant / marmora, psalmigraphi recolens orgia, velis
~ora,sæ
~ora glauca,þa hæ wnan sæ s
➳ sur lʼemploi du pl., v. Neue, 1892 || [décad.] genre m. , Plin. Val. 3, 14.
- 1. marmer; — plur. platen of blokken marmer; (poët.; postklass.) marmergroeven;
- 2. (poët.; postklass.) (meton.) iets dat van marmer gemaakt is: (a) kunstwerk van marmer, marmeren monument of beeld; (b) gebouw van marmer; (c) marmeren vloer; (d) marmeren mijlsteen;
- 3. marmersoort;
- 4. (poët.) alg. steen;
- 5. (poët.) (metaf.) strak zeeoppervlak, zee.
Marmor duritiam ostendit ex nomine, etc.
imaginata, quæ in quibusdam Ecclesiis defertur osculanda ad
Pacemin sacra Liturgia. Synodus Bajocensis ann. 1300. cap. 10 :
Inhibemus firmiter et districte, ne pace recepta a Presbytero in altari, pluribus quam duabus mulieribus, Marmor tradatur deosculandum.Vide
Lapis pacis, et
Osculum pacis.
...... Dum tensis alta pererrant Marmora, Psalmigraphi recolentes orgia velis ; Ecce repentinis pontus fundotenus undis Infremuit.
Et quando infidum remis impellere Marmor.
- , μάρμαρος, marble, a block of marble: mensae e marmore: Parium, H.: templum de marmore ponam, V.: nomen in marmore lectum, gravestone, O.: Marmoribus rivi properant, on the marble floor, Iu.: sub eodem marmore, slab (of a table), Iu.—A piece of wrought marble, marble monument, statue: incisa notis marmora publicis, H.: voltus in marmore supplex, O.: lacrimas marmora manant (of one statue), O.—A stone: marmor erant (corpora), O.: flumen inducit marmora rebus, incrusts, O.—The shining surface of the sea, sea, ocean: lento luctantur marmore tonsae, V.: marmora pelagi, Ct.
-
…mitior illis contigit, ut quaedam, sic non manifesta, videri forma potest hominis, sed, uti de marmore coepta, non exacta satis rudibusque simillima signis. Quae tamen ex illis aliquo pars umida suco et terrena fuit…
Ovid, Metamorphoses
-
…posco regna meis fatis, Latio considere Teucros errantisque deos agitataque numina Troiae. Tum Phoebo et Triviae solido de marmore templum instituam, festosque dies de nomine Phoebi. Te quoque magna manent regnis penetralia nostris hic ego namque tuas…
Vergil, Aeneid
-
…Ephesios ut Alexandrum, quid Cyzicenos ut Aiacem aut Medeam, quid Rhodios ut Ialysum, quid Atheniensis ut ex marmore Iacchum aut Paralum pictum aut ex aere Myronis buculam longum est et non necessarium commemorare quae apud quosque visenda sunt…
Cicero, in Verrem
-
…concavas altitudines, saxorum asperitates, inpendentium montium altitudines inmensitatesque camporum ; adde etiam reconditas auri argentique venas infinitamque vim marmoris. quae vero et quam varia genera bestiarum vel cicurum vel ferarum, qui volucrium lapsus atque cantus, qui…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…erat consecratus, non attigit. verum ut ad illud sacrarium redeam, signum erat hoc quod dico Cupidinis e marmore, ex altera parte Hercules egregie factus ex aere. is dicebatur esse Myronis, ut opinor, et certe…
Cicero, in Verrem
-
…ista inventa libertas quaesivi enim diligenter. Tanagraea quaedam meretrix fuisse dicitur. eius non longe a Tanagra simulacrum e marmore in sepulcro positum fuit. hoc quidam homo nobilis, non alienus ab hoc religioso libertatis sacerdote, ad ornatum…
Cicero, de Domo sua
-
…fama celebratur. carus fuit Africano superiori noster Ennius, itaque etiam in sepulcro Scipionum putatur is esse constitutus ex marmore. at eis laudibus certe non solum ipse qui laudatur sed etiam populi Romani nomen ornatur. in caelum huius…
Cicero, pro Archia
-
…venire arbitrarentur. quid praeterea caelati argenti, quid stragulae vestis, quid pictarum tabularum, quid signorum, quid marmoris apud illum putatis esse tantum scilicet quantum e multis splendidisque familiis in turba et rapinis coacervari una in domo potuit…
Cicero, pro S. Roscio Amerino