moror
moror, to delay, tarry, stay, wait, remain, linger, loiter
he sent the cavalry to hold back the column
without further delay
- I Neutr., to delay, tarry, stay, wait, remain, linger, loiter (syn.: cesso, cunctor, haesito; class.); eamus ergo ad cenam: quid stas? Thr. Ubi vis: non moror, i. e. I have no objection, Ter. Eun. 459: Lucceius narravit, Brutum valde morari, non tergiversantem, sed exspectantem, si qui forte casus, etc., Cic. Att. 16, 5, 3: quid moror? Hor. C. 2, 17, 6: quid multis moror? why do I linger long? why make a long story of it? Ter. And. 114: ne multis morer, to be brief, in short, Cic. Verr. 2, 4, 46, § 104: paulum morandum in his intervallis, Quint. 11, 3, 39: quod adhuc Brundisii moratus es, have tarried, remained, Cic. Fam. 15, 17, 2: in provinciā, id. Att. 7, 1, 5: haud multa moratus, i. e. without delaying long, Verg. A. 3, 610: nec plura moratus, without tarrying any longer, id. ib. 5, 381: rosa quo locorum Sera moretur, may linger, may be, Hor. C. 1, 38, 3: Corycia semper qui puppe moraris, Juv. 14, 267.—With cum: ubi, et cum quibus moreris, stay, reside, Sen. Ep. 32, 1.—With quin: nec morati sunt quin decurrerent ad castra, Liv. 40, 31, 8.—In the part. perf. subst.: ad sexcentos moratorum in citeriore ripā cepit, Liv. 21, 47, 3; 21, 48, 6; cf.: ad duo milia aut moratorum aut palantium per agros interfecta, id. 24, 41, 4; v. Drakenb. ad h. 1.—
- II Act., to delay, retard, detain, cause to wait, hinder: ne affinem morer, Quin, etc., delay, Plaut. Aul. 4, 2, 5 (612): argentum non morabor quin feras, id. As. 2, 2, 88 (344): morari ac sustinere impetum hostium, Caes. B. C. 2, 26: conanti dexteram manum, id. ib. 5, 44, 8: eum, Cic. Fam. 6, 20, 28: iter, Caes. B. G. 7, 40: naves, Plin. 9, 25, 41, § 80: morari ab itinere proposito hostem, Liv. 23, 28, 9: morantur pauci Ridiculum et fugientem ex urbe pudorem, Juv. 11, 54.—
- 2 To fix the attention of, to delight, amuse, entertain: morata recte Fabula Valdius oblectat, populum meliusque moratur, Quam, etc., delays, i. e. entertains, Hor. A. P. 321: carmina, quae possint oculos auresque morari Caesaris, arrest, id. Ep. 1, 13, 17: tardior stilus cogitationem moratur, Quint. 1, 1, 28: profecto non plus biduum aut—Ph. Aut? nihil moror, I will wait no longer, will bear no delay, Ter. Eun. 184: egomet convivas moror, keep them waiting, Ter. Heaut. 172.—
- B In partic.: nihil morari aliquem, not to detain a person, to let him go, to dismiss. Thus the consul said when he dismissed the Senate: Nihil amplius vos moramur, I will detain you no longer, you are dismissed, Capitol. M. Aurel. 10. This is the customary formula for abandoning an accusation and dismissing an accused person: C. Sempronium nihil moror, i. e. I withdraw my accusation against, Liv. 4, 42, 8: cum se nihil morari magistrum equitum pronuntiasset, id. 8, 35, 8: negavit, se Gracchum morari, id. 43, 16, 16.—Hence,
- 2 Trop.: nihil morari (with acc., an object-clause, or quo minus), to let a thing go, i. e. not to value or regard, to care nothing about it, to have nothing to say against it, etc.: nam vina nihil moror illius orae, care nothing for it, am not fond of it, Hor. Ep. 1, 15, 16: officium, id. ib. 2, 1, 264: nec dona moror, Verg. A. 5, 400: nil ego istos moror faeceos mores, Plaut. Trin. 2, 2, 18 (293) Brix ad loc.—With object-clauses: alieno uti nihil moror, I do not want to, Plaut. Capt. prol. 16: nihil moror, eos salvos esse, et ire quo jubetis, am not opposed to it, have nothing to say against it, Ant. ap. Cic. Phil. 13, 17, 35: nil moror eum tibi esse amicum, Plaut. Trin. 2, 2, 56 (331).— With quominus: nihil ego quidem moror, quominus decemviratu abeam, I do not hesitate to, I will immediately, Liv. 3, 54, 4. —Hence, * mŏrātē, adv., lingeringly, slowly: moratius, Sen. Q. N. 6, 14, 3.☞
- 1 Act. collat. form mŏro, āre: quid moras?Naev. ap. Diom. p. 395 P.: morares Enn. ib.: moraret, Pac. ib. (cf. Enn. p. 154, v. 11 Vahl.; Trag. Rel. p. 82 Rib.; Com. Rel. p. 16 ib.).—
- 2 Pass. impers.: ita diu, ut plus biennium in his tricis moretur, be spent, lost, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 5, 2.
- to be foolish, be a fool (post-Aug.), in the lusus verbb.: morari eum (Claudium) inter homines desiisse, productā primā syllabā, jocabatur, Suet. Ner. 33.
B) im Sinne des Verweilens, des längeren oder kürzeren Aufenthalts, weilen, verweilen, verbleiben, sich aufhalten, sich befinden, 1) eig.: ibi, Liv.: Brundisii, Cic.: in provincia, Cic.: apud oppidum, Caes.: circa flumen, Liv.: inter aras, Phaedr.: inter homines, Suet. (vgl. 2. moror): paucos ibi dies, Liv.: paucos dies, dum (bis) etc., Liv.: tantum (nur so lange) ibi, dum (bis) etc., Liv.: diutius, ibi diutius, Cic. u. Nep. – m. cum alqo, mit jmd. umgehen, leben, Sen.: u. so secum, bei sich verweilen, sich nicht zerstreuen, Sen. – poët. übtr., v. Lebl., a) weilen = noch blühen, rosa quo locorum sera moretur, Hor. carm. 1, 38, 3 sq. – b) irgendwo weilen = haften, vincula collo morantia, Ov.: oculi od. vultus tellure morati, Ov. – 2) übtr., dum moror in externis, verweile bei usw., mich beschäftige mit usw., Vell.: morandi in imperiis cupiditas, in hohen Stellen (so lange als möglich) zu verbleiben, Vell.
II) einem anderen Verzug machen, A) indem man selbst ausbleibt, säumt = jmd. warten lassen, egomet convivas moror, Ter. heaut. 172.
B) indem man den anderen verweilen macht = jmd. od. etw. aufhalten, zurückhalten, verzögern, behindern, hindern, 1) im allg., a) m. Acc.: primum impetum sustinere atque m., Caes.: ipsum morando sustinuit, Verg. – alqm lite iniquā, behindern, belästigen, Hor.: longo sermone tua tempora, dir deine Zeit (die du den wichtigen Geschäften des Staates widmest) rauben, Hor.: nec moratus est imperium, vollzog sogleich den Befehl, Petron. – übtr. v. Lebl., si aliqua res eum impediet atque morabitur, Cic.: si me navigatio non morabitur, Cic.: ne haec quidem res Curionem ad spem morabatur, erschütterte K. in seiner Hoffnung, Caes. – Thracane vos... an pingues Asiae campi morantur, Hor.: non mare illud euntes nos moratur, Curt.: lora morantia artus, Ov.: mensa nullius convivae oculos voluptate moratur, fesselt Sen.: si dura morabitur alvus (sc. te), beschwert, Hor.: u. so potibus aut duris restricta morabitur alvus, Ser. Samm.: i, mea, dixit, avis, ne quid pia sacra moretur, Ov.: u. so ne res aliqua sacrificium moraretur, Petron. – b) m. ab u. Abl.: alqm ab itinere, Liv., a fuga, Liv. – c) non (nec) moror m. folg. quin u. Konj.: ne adfinem morer, quin ubi arcessat meam extemplo filiam ducat domum, Plaut. aul. 612 sq.: nec diu moratur dolorem suum, quin eos interfici iubeat, Auct. b. Alex. 55, 2. – u. non (nec) moror m. folg. quo minus u. Konj., non moror, quo minus in civitatem redeant, Liv. 9, 11, 10: cum Philippus nihil morari diceret, quo minus reciperent (Pharsalum), Liv. 33, 13, 6: moratus sit nemo, quo minus, ubi visum fuerit, abeant, Liv. 9, 11, 13. – d) absol.: morari (den Feind aufhalten) atque impedire iter, Caes.: obsistere ac morari, Liv.: nullo morante (als keiner einschritt) arreptus a viatore, Liv. – 2) insbes.: a) alqm nihil moror, als Entlassungsformel, und zwar sowohl des Konsuls im Senate, nihil vos moramur, patres conscripti, ich halte euch nicht weiter auf, ihr seid entlassen, Capit. Anton, phil. 10, 9. – als des freilassenden Richters, C. Sempronium nihil moror, ich halte S. nicht weiter, ich habe weiter nichts gegen S., Liv.: absoluto Claudio tribunus plebis negavit se Gracchum morari, Liv. – b) als Formel beim Abbrechen der Rede, ne te morer, um dich nicht aufzuhalten, um es kurz zu machen, Hor.; u. so ne te longis ambagibus morer, Hor.: ne multis vos morer, Petron.: u. absol., ne multis morer, Cic.: quid multis moror? Ter. – c) als Formel des gemeinen Lebens, nihil moror m. Acc. u. dgl. α) mit Verachtung abweisenb, der u. der, das u. das kann mir gehen, es hat gute Weile mit usw., kann mir wegbleiben, -vom Halse bleiben, ich mag es nicht, ich kehre mich nicht an usw., ich mag nichts wissen von usw., ich mache mir nichts aus usw., ich achte es nicht (s. Lorenz Plaut. most. 732. Brix Plaut. trin. 297), nil moror mihi istiusmodi clientes, Plaut.: purpuram nihil m., Plaut.: nec dona moror, Verg. – m. folg. Infin., nil m. ductarier, ich mag nicht angeführt sein, Plaut. most. 845: alio uti nil moror, Plaut. capt. prol. 16. – absol., remove pernam, nihil m., Plaut.: Th. Profecto non plus biduum, aut – Ph. Aut? Nihil moror, Ter. – β) zustimmend, ich habe nichts dagegen, meinetwegen mag (mögen) usw., mir ist's gleich, m. folg. Acc. u. Infin., nihil moror eos salvos esse, Anton. b. Cic. Phil. 13, 35: pertinacem (dici me) nil moror, Acc. tr. 9. – absol., i iam nunc, quo properabas, nihil m., Plaut.: per me sint omnia protinus alba; nihil m., Pers. – 3) emphat. = jmd. mit Aufmerksamkeit bei etwas od. sich verweilen machen, jmd. fesseln, m. populum, m. oculos auresque alcis (v. Gedichten), Hor.: sunt quos Pacuviusque et verrucosa moretur Antiopa, Pers.: novitate morandus spectator, Hor. – ➳ Parag. Infin. morarier, Plaut. Cas. 553 u. 603.
I intr., ¶ 1 sʼattarder : Ter. Eun. 460 || [fig.] ne multis morer Cic. Verr. 2, 4, 104, pour ne pas mʼattarder beaucoup, pour abréger ; quid multis moror Ter. Andr. 114, pourquoi mʼattarder ? abrégeons ; voir aussi II § 1 ne te morer || nec morati sunt, quin decurrerent Liv. 40, 31, 8, et, sans tarder, ils descendirent en courant ¶ 2 sʼarrêter, rester, demeurer : Brundisii Cic. Fam. 15, 17, 2 ; in provincia Cic. Att. 7, 2, 5, rester à Brindes, dans sa province, cf. Sen. Ep. 32, 1 || morati part. pris substt , gens (soldats) arrêtés, séjournant : Liv. 21, 47, 3 ; 21, 48, 6 ; 24, 41, 4 || in Italia morari, dum litteræ veniant Cic. Fam. 11, 24, 2, attendre en Italie jusquʼà lʼarrivée dʼune lettre.
II tr., ¶ 1 retarder, suspendre, arrêter : alicui manum Cæs. G. 5, 44, 8, arrêter la main de qqn ; non hos paludes, non silvæ morantur Cæs. G. 6, 35, 7, ni les marais ni les forêts ne les arrêtent ; aliqua re morari aliquem ab itinere proposito Liv. 23, 28, 9, par qqch. faire obstacle au plan de marche de qqn || ne te longis ambagibus morer Hor. Ep. 1, 7, 82, pour ne pas te retarder par de trop longs détails, pour abréger || [avec inf.] balancer à, hésiter à : Cic. Phil. 5, 33 || non moror quominus Liv. 3, 54, 4, je ne mets aucun retard à ce que, cf. Liv. 9, 11, 10 || non morari aliquem quin Pl. Aul. 612, ne pas retarder qqn et lʼempêcher de..., cf. B. Alex. 55, 2 ¶ 2 aliquem nihil ou non morari, ne pas retenir qqn, le laisser libre dʼaller : Pl. Cist. 457 ; Ter. Eun. 460 ; Phorm. 718 || [en parl. dʼun accusé] : Liv. 4, 42, 8 ; 8, 35, 8 ¶ 3 aliquid nihil ou non morari, ne pas se soucier de qqch., ne pas tenir à, ne pas faire cas de : Pl. Aul. 162 ; Pœn. 490 ; Ter. Eun. 184 ; Hor. Ep. 1, 15, 16 ; 2, 1, 264 || [avec prop. inf.] a) je ne veux pas : nil moror eum tibi esse amicum Pl. Trin. 337, je ne me soucie pas que tu lʼaies pour ami ; b) je ne mʼoppose pas à ce que, je veux bien : nihil moror eos salvos esse Ant. d. Cic. Phil. 13, 35, je veux bien quʼils soient saufs.
➳ formes actives moro, āre : Næv. Com. 68 ; Pacuv. 181 ; Enn. Scen. 424.
- 1. zich ophouden, zich bevinden [paucos dies in oppido];
- 2. treuzelen, dralen (m. inf.; quominus; quin) [alci bellum inferre]; ➤ nihil moror quominus abeam ik wil dadelijk gaan; haud multa moratus zonder lang te dralen;
- 3. uitblijven; ➤ auxilia morantur; — subst. morātī, ōrum m achterblijvers;
- 4. halt houden, stoppen, pauzeren; II. tr.
- 1. ophouden, verhinderen, vertragen (m. acc.; quominus; quin) [victoriam; alqm a fuga op de vlucht; alqm ab itinere; tempora tijd roven]; ➤ ne multis morer om het kort te houden; ne multis te morer om je niet op te houden;
- 2. nihil moror: (a) (formule bij de sluiting v.e. zitting v.d. consul in de senaat resp. v.d. vrijsprekende rechter) ik wil u niet langer ophouden, u kunt gaan; ➤ C. Sempronium nihil moror verder heb ik niets tegen; (b) ik ben direct bereid; (c) wat mij betreft kan of kunnen (m. aci.) [eos salvos esse]; (d) daar wil ik niets mee te maken hebben of van weten, het maakt me niets uit (m. acc.; quominus; aci.; afh. vr.) [vina; dona; istius modi clientes];
- 3. boeien, bezighouden [oculos auresque].
遲緩。延日。等候。居。延滯人。— eum eo 同彼住。Sub dio moror 當露天。Nihil — sceptrum, purpuram 不暇言權與紅衣。Moratur 遲緩。Ne multis vos morer 吾不欲贅言。Sin aliqua res eum morabitur 倘若有事延滯彼。
Suggest a Translation
See an image
- mora, to delay, tarry, stay, wait, remain, linger, loiter: Eamus . . . Ubi vis; non moror, i. e. I have no objection, T.: Brundisi: amplius morando, S.: apud oppidum, Cs.: in quā (commemoratione) diutius non morabor: faciem capere morando, i. e. by slow degrees, O.: quid moror?H.: quid multis moror?why make a long story?T.: ne multis morer, to be brief: haud multa moratus, i. e. without long delay, V.: paulum lacrimis et mente morata, in tearful thought, V.: rosa quo locorum Sera moretur, may linger, H.: nec morati sunt quin decurrerent ad castra, L.: nihil ego moror quo minus decemviratu abeam, i. e. I will immediately, L.: cui bellum moremur inferre: in conubio natae, brood, V.—To delay, retard, impede, detain, cause to wait, hinder: impetum hostium, Cs.: eum: ab itinere hostem, L.: absiste morari, detain(me) not, V.: convivas, keep waiting, T.—To fix the attention of, delight, delay, amuse, entertain: Fabula populum moratur, H.: oculos aurīsque Caesaris, arrest, H.—P. pass.: novitate morandus spectator, H.—To hinder, prevent, impede: non moror quo minus in civitatem redeant, L.: moratus sit nemo, quo minus abeant, L.—In the phrase, nihil morari, with acc.of person, not to detain, let go, dismiss, release: C.Sempronium nihil moror, i. e. withdraw my accusation against, L.: negavit, se Gracchum morari, said he had nothing against, L.—In the phrase, nihil morari, with acc.of thing, or an objclause, to let go, not value, disregard, care nothing for, have nothing to say against: profecto non plus biduom aut— Ph. Aut? nil moror, I don't care for that, T.: nam vina nihil moror illius orae, H.: nihil moror, eos salvos esse: invisum quem tibi esse Nil moror, I care not, V.: ut multum (sc. scripserit), nil moror, attach no value to quantity, H.
-
…magnis nocturnis diurnisque itineribus contendit occupatoque oppido ibi praesidium conlocat. Dum paucos dies ad Vesontionem rei frumentariae commeatusque causa moratur, ex percontatione nostrorum vocibusque Gallorum ac mercatorum, qui ingenti magnitudine corporum Germanos, incredibili virtute atque exercitatione in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…causis haec quoque ratio eos deduxit, quod Diviciacum atque Haeduos finibus Bellovacorum adpropinquare cognoverant. His persuaderi ut diutius morarentur neque suis auxilium ferrent non poterat. Ea re constituta, secunda vigilia magno cum strepitu ac tumultu castris egressi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, exercitum equitatumque castris continuit. Prima luce, confirmata re ab exploratoribus, omnem equitatum, qui novissimum agmen moraretur, praemisit. His Q. ; Pedium et L. ; Aurunculeium Cottam legatos praefecit ; T. ;…
Julius Caesar, Gallic War
-
…cum spe defensionis studium propugnandi accessit et hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaque paulisper apud oppidum morati agrosque Remorum depopulati, omnibus vicis aedificiisque quo adire potuerant incensis, ad castra Caesaris omnibus copiis contenderunt et a…
Julius Caesar, Gallic War
-
…intermisso ; in fines Lingonum die quarto pervenerunt, cum et propter vulnera militum et propter sepulturam occisorum nostri triduum morati eos sequi non potuissent. Caesar ad Lingonas litteras nuntiosque misit, ne eos frumento neve alia re iuvarent qui…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, nec deserta tuo nomine saxa vacent. Non ego nunc tristis vereor, mea Cynthia, Manis, nec moror extremo debita fata rogo ; sed ne forte tuo careat mihi funus amore, hic timor est ipsis durior exsequiis…
Propertius, Elegies
-
…nunc grege de intacto septem mactare iuvencos praestiterit, totidem lectas de more bidentes. Talibus adfata Aenean nec sacra morantur iussa viri, Teucros vocat alta in templa sacerdos. Excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum, quo lati…
Vergil, Aeneid
-
…caenumque udaeque paludes intumuere aestu, fecundaque semina rerum vivaci nutrita solo ceu matris in alvo creverunt faciemque aliquam cepere morando. Sic ubi deseruit madidos septemfluus agros Nilus et antiquo sua flumina reddidit alveo aetherioque recens exarsit sidere limus ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…qua tibi insolitos portarent visa timores, neve quis invitam cogeret esse suam donec diversas praecurrens luna fenestras, luna moraturis sedula luminibus, compositos levibus radiis patefecit ocellos. sic ait in molli fixa toro cubitum tandem te nostro referens…
Propertius, Elegies
-
…Venus noctes exercet amaras, et nullo vacuus tempore defit Amor. hoc, moneo, vitate malum sua quemque moretur cura, neque assueto mutet amore locum. quod si quis monitis tardas adverterit auris, heu referet quanto verba…
Propertius, Elegies