mors
mors, death
all life is nothing other than a journey toward death
- I Lit.: omnium rerum mors est extremum, Cic. Fam. 6, 21, 1: mors ultima linea rerum est, Hor. Ep. 1, 16, 79: mortem sibi consciscere, to kill one's self, Cic. Verr. 2, 3, 56, § 129: obire, to die, id. Phil. 5, 17, 48; Plaut. Aul. prol. 15: nam necessest me ... cras mortem exequi, id. Ps. 4, 2, 38: certae occumbere morti, to submit to, Verg. A. 2, 62: aliquem ad mortem dare, to put to death, kill, Plaut. Am. 2, 2, 177 (809): morti, Hor. S. 2, 3, 197: aliquem morte multare, Cic. Tusc. 1, 22, 50; so, per vim, id. Verr. 2, 1, 5, § 14: morte multatus, id. Tusc. 1, 40, 97; Tac. A. 6, 9; Plin. Ep. 8, 14, 15; Lact. 2, 9, 24: morte punire, Plin. Ep. 8, 14, 12; Tac. A. 4, 44; 11, 18: mortis poena, Cic. Cat. 4, 4, 7: morti addici, id. Off. 3, 10, 45: omne humanum genus morte damnatum est, Sen. Ep. 71, 15: Antonius civium suorum vitae sedebat mortisque arbiter, Sen. Polyb. 16, 2: vitae et mortis habere potestatem, Vulg. Sap. 16, 13: illata per scelus, assassination, Cic. Mil. 7, 17: ad mortem se offerre pro patriā, id. Tusc. 1, 15, 32: afferre, Serv. ap. Cic. Fam. 4, 12, 2: multare aliquem usque ad mortem, Ter. Ad. 89: morte cadere, Hor. C. 4, 2, 15: morte acerbissimā affici, Serv. ap. Cic. Fam. 4, 12, 2: multare, id. de Or. 1, 43, 100: ad mortem duci, id. Tusc. 1, 42, 100: cui legatio ipsa morti fuisset, brought death, id. Phil. 9, 1, 3: imperfecta, blindness, Stat. Th. 11, 582: morte suā mori, to die a natural death: bella res est, mori suā morte, Sen. Ep. 69, 6: mors suprema, Hor. Ep. 2, 2, 173; Sil. 5, 416: mortis fine, Boëth. Consol. 2, 7: quae rapit ultima mors est, Lucil. ap. Sen. Ep. 24, 20: proximus morti = moriens, Aug. Civ. Dei, 22, 8; Ap. Met. 1, 12, 18; cf.: morti vicinus, Aug. Serm. 306, 10; Hier. in Joel, 1, 13 al.; cf.: cui, mors cum appropinquet, Cic. Fin. 5, 11, 31: cujus aetati mors propior erat, Sall. H. 2, 41, 9: adpropinquante morte, Cic. Div. 1, 30, 64 sq.: ut prorogetur tibi dies mortis, Sen. Ben. 5, 17, 6: circa mortis diem, id. Ep. 27, 2: mansurum est vitium usque ad diem mortis, Cels. 7, 7, 15 init.—Poet.: mors sola fatetur quantula sint hominum corpuscula, Juv. 10, 173. —In plur.: mortes, when several persons are spoken of: praeclarae mortes sunt imperatoriae, Cic. Fin. 2, 30, 97; so Hor. S. 1, 3, 108: meorum, Plin. Ep. 8, 16, 1: perdere mortes, to throw away lives, to die in vain, Stat. Th. 9, 58: hinc subitae mortes, Juv. 1, 144.—Also of different forms or modes of death: omnīs per mortīs, Verg. A. 10, 854; cf.: omni imagine mortium, Tac. H. 3, 28; Sen. Clem. 1, 18, 2.—Rarely of an abstract thing: fere rerum omnium oblivio morsque memoriae, death, total loss, Plin. 14, 22, 28, § 142.—
- B Personified.
- 1 Mors, a goddess, the daughter of Erebus and Nox, Cic. N. D. 3, 17, 44; Verg. A. 11, 197; Hyg. Fab. praef.—
- 2 (Eccl. Lat.) = eum qui habebat mortis imperium, id est, diabolum, Vulg. Heb. 2, 14; id. Isa. 28, 15; cf.: ero mors tua, o mors, id. Hos. 13, 14; id. Apoc. 6, 8.—
- II Transf.
- A A dead body, corpse (mostly poet.): morte campos contegi, with corpses, Att. ap. Non. 110, 31: mortem ejus (Clodii) lacerari, body, corpse, Cic. Mil. 32, 86; Cat. 64, 362; Prop. 3, 5, 22: vitis, quam juxta hominis mors laqueo pependerit, Plin. 14, 19, 23, § 119; Stat. Th. 1, 768.—Hence, jestingly, of an old man: odiosum est mortem amplexari, a corpse, a skeleton, Plaut. Bacch. 5, 2, 33 (1152).—
- B Like φόνος, the blood shed by murder: ensem multā morte recepit, Verg. A. 9, 348.—
- C That which brings death (of missiles), a deadly weapon (poet.): mille cavet lapsas circum cava tempora mortes, Stat. Th. 6, 792; Luc. 7, 517: per pectora saevas Exceptat mortes, Sil. 9, 369.—Of a sentence or threat of death: ut auferat a me mortem istam, Vulg. Ex. 10, 17; of terrible pangs and anxieties: contritiones mortis, id. 2 Reg. 22, 5: dolores mortis, id. Psa. 18, 4; 116, 3; of a cruel and murderous officer: aderat mors terrorque sociorum et civium lictor Sestius, Cic. Verr. 2, 5, 45, § 118.—
- D Esp. (eccl. Lat.): mors secunda, the second death, future punishment, Vulg. Apoc. 2, 11; 20, 6; 14: mors alone, id. 1 Joh. 5, 16; also spiritual death, that of a soul under the dominion of sin: stimulus mortis peccatum est, id. 1 Cor. 15, 56; Rom. 8, 6 et saep.; cf. Lact. 7, 10 fin.
in sepulchris ponitur, ut sanctorum omnium sepultura sanciret, et timorem ~tis auferret
quos simul ad mortem saxorum tuba terebat
cum Theseo ‥ quem ‥ jam in ~tis periculo constitutum ‥ Hercules liberavit
~s ‥ nichil aliud est quam extinctio naturalis caloris in corde
nequiter posuit dictum Salamonem virum suum ad ~tem
ad ‥ patrem qui ‥ pertimescenti dirae famis ~tem ‥ occidere consuevit vitulum filio
qui pro parvulis Christi ‥ ipsam ‥ mortem, ~tem autem crucis
sic dilexi ‥ mundum, ut Filium meum ‥ dederim primum in carnem, deinde in mortem, ~tem autem crucis
Domine ‥ permitte nobis loqui mysteria per ~tem crucis tue
si transversam fiderit et finem transierit, aqua vel igne ~tem venturam denuntiat
ne morte quidem suorum nec timore mortis ‥ a ~te animae, qua peccando sternebantur, revocari poterant
nec dubito me post mortem corporis statum ad perpetuam animae ~tem rapiendum
post ~tem vero carnis
de morte spirituali ~tem protinus corporalem incurres
qui mandata Dei salutifera contempnit ‥ ~te dignus est, non tantum corporali, immo corporis et anime infernali supplicio perpetue duratura
non fuit mortuus per imprisonacionem ‥ set in domo sua obiit de propria ~te
nec ipse nec frater ejus sunt inde culpabiles quia idem W. obiit de recta ~te sua et non de aliqua plaga
moriebatur per rectam ~tem et non per verberacionem Roberti
obiit in dicta prisona ‥ ~te sua naturali et non violenta
contigit ut ‥ comes Aldberht repentina ~te defunctus est
janua Tartareum mala mors aperitur in antrum, / quo semel admissos mors sine morte premit
si quis forefactum haberet et non veniret, candela exstincta ~te mala periret
excommunicati mala ~te perierunt
eminatur ‥ omni familiae ~tem malam, si molesti esse pergemus illi
de latrone qui judicatus est ad ~tem(
‘per ~tem Domini nostri’ talia pronuntians; quem morem jurandi vel ire nimietas vel rei serietas ab ore principis extorquebat
probrosis voluptatibus deservire mortetenus
usque fugam vitae, cum mors in limine latrat / marcida depopulans vitali pectora flatu
sicut per hominis inoboedientiam ~s in humanum genus intraverat
seva ~s vernantis etatis florem messuit
devicta morte Christus baratrique cohorte / ethraque concendit promissaque dona rependit
mors etenim venti, mors equora, mors ibi grando, / mors aqua, mors frigus, mors fera turbo fuit. / sic ubi nos sine morte mori tot fata perurgent
concedimus ‥ omnes regias libertates: murdrum, ~tem hominis, plagam, mehaim(
ad judicium de vicecomite qui non incarceravit attachiatos ‥ cum sint appellati de ~te hominis
appellatus de ~te hominis non debet dimitti per pleggios usque adventum justiciariorum nisi per preceptum ‥ regis
deductis placitis de ~te vel mahemiis
expectavit recognitionem de ~te antecessoris sui per quam perdidit
si denegetur alii hereditas sua cum major factus fuerit, poterit inde habere assisam et recognitionem de ~te antecessoris sui
recognitiones de nova dissaisina, de ~te antecessoris, et de ultima presentatione
de octo acris terre ‥ unde assisa ~tis antecessorum summonita fuit inter eos in prefata curia
A. tulit breve de ~te antecessoris de eadem terra super eundem Willelmum
per ~tem naturalem seu civilem(v.
Cynefridus ‥ a ~te transitoria perpetuam migravit ad vitam
suspirabat exire de corpore ~tis hujus
similiter est sincopis quasi ~s parva et tunc homo non moritur. et cum excitatur a sincopi expelluntur illi vapores mali
- 1. dood [honesta; repentina]; ➤ mortem alci afferre, inferre, offerre, alci morti esse iem. doden; alqm morte afficere; morte multare, punire alqm; mortis poena; mortem expetere de dood zoeken; mortem obire, morte sua mori en sua morte defungi een natuurlijke dood sterven; mortem occumbere een gewelddadige dood vinden; mortis periculum; mortem servituti anteponere; mortem deprecari smeken om zijn leven; in mortem destringere ferrum voor de genadeslag; in morte (nog) in de dood, (nog) na de dood; in extrema morte of supremā morte in het stervensuur, op het laatste ogenblik; mediā in morte bij het sterven; — plur. sterfgevallen, vormen v. sterven;
- 2. (poët.; postklass.) vernietiging, verdwijning [memoriae];
- 3. (meton.) (a) lijk; (b) (Verg.) bloed (v.e. moord); ➤ ensem multa morte recepit druipend van het bloed;
- 4. personif. Mors, Mortis f doodsgodin, dochter v. Erebus en Nox.
死。死候。老人。死女神。— memoriae 忘。— hominis 屍骸。— simplex 凡死。Sua morte mori 自然死。Omnes per mortes animam sontem dedit 此犯人受萬刑而亡。
Suggest a Translation
See an image
Propria spontaneaque voluntate mea et inter vivos, non causa Mortis investiens, ad propriam perpetuamque hæreditatem trado..... Et inter vivos, non causa Mortis, irrevocabiliter dono et offero.Formula est, ut videtur, qua quis sana mente nec mortis metu perculsus aliquid tradidisse se testatur.
Debetis etiam reputare, quod per hoc triduum cum fueritis mortui, non quidem Morte natura, sed Civili, hoc est, a vita veteri quam traxistis ab Adam, etc.
- 1 MAR-, death: omnium rerum mors est extremum: mortem obire, die: certae occumbere morti, V.: Mille ovium morti dedit, put to death, H.: morte poenas dedit, S.: inlata per scelus, assassination: dominum Mulcavit usque ad mortem, T.: ad mortem duci: cui legatio ipsa mortis fuisset, brought death: mors suprema, H.: adpropinquante morte: sibi mortem consciscere, commit suicide, Cs.: patiens mortis, mortal, O.: praeclarae mortes sunt imperatoriae: ignotis perierunt mortibus illi, H.: omnīs per mortīs, modes of death, V.—A dead body, corpse: mortem eius (Clodii) lacerari.—The blood shed by murder: ensem multā morte recepit, V.—That which brings death: aderat mors terrorque sociorum lictor Sestius.—Person., Death, daughter of Erebus and Nox, V., C.
-
…ex agris magistratus cogerent, Orgetorix mortuus est ; neque abest suspicio, ut Helvetii arbitrantur, quin ipse sibi mortem consciverit. Post eius mortem nihilo minus Helvetii id quod constituerant facere conantur, ut e finibus suis exeant .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Orgetorix mortuus est ; neque abest suspicio, ut Helvetii arbitrantur, quin ipse sibi mortem consciverit. Post eius mortem nihilo minus Helvetii id quod constituerant facere conantur, ut e finibus suis exeant. Ubi iam se ad eam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…qui hoc idem sentiunt mentibus pauca respondebo. ego, si hoc optimum factu iudicarem, patres conscripti, Catilinam morte multari, unius usuram horae gladiatori isti ad vivendum non dedissem. etenim si summi viri et clarissimi cives Saturnini…
Cicero, in Catilinam
-
…nostrum. nos autem fortes viri satis facere rei publicae videmur, si istius furorem ac tela vitamus. ad mortem te, Catilina, duci iussu consulis iam pridem oportebat, in te conferri pestem quam tu in nos omnis…
Cicero, in Catilinam
-
…Romani gratum esse facturum id se ab ipsis per eorum nuntios compertum habere, quorum omnium gratiam atque amicitiam eius morte redimere posset. Quod si decessisset et liberam possessionem Galliae sibi tradidisset, magno se illum praemio remuneraturum et quaecumque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…summo supplicio mactari imperabis quid tandem te impedit mosne maiorum at persaepe etiam privati in hac re publica perniciosos civis morte multarunt. an leges quae de civium Romanorum supplicio rogatae sunt at numquam in hac urbe qui a re publica…
Cicero, in Catilinam
-
…. sed cum viderem, ne vobis quidem omnibus etiam tum re probata si illum, ut erat meritus, morte multassem, fore ut eius socios invidia oppressus persequi non possem, rem huc deduxi ut tum palam pugnare possetis…
Cicero, in Catilinam
-
…tu adulescentulo quem corruptelarum inlecebris inretisses non aut ad audaciam ferrum aut ad libidinem facem praetulisti quid vero nuper cum morte superioris uxoris novis nuptiis locum vacuefecisses, nonne etiam alio incredibili scelere hoc scelus cumulavisti quod ego praetermitto et facile…
Cicero, in Catilinam
-
…te non emissus ex urbe, sed immissus in urbem esse videatur nonne hunc in vincla duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imperabis quid tandem te impedit mosne maiorum at persaepe etiam privati in hac re…
Cicero, in Catilinam
-
…Valerio consulibus est permissa res publica num unum diem postea L. Saturninum tribunum plebis et C. Servilium praetorem mors ac rei publicae poena remorata est at vero nos vicesimum iam diem patimur hebescere aciem horum auctoritatis. habemus enim…
Cicero, in Catilinam
See thanatos.