nuntiare

nuntiare [CL] 1 to announce, report (fact or occurrence); b (w. acc. & inf.); c (w. indir. qu.); d (w. quod); e (absol., usu. w. dat. of indir. obj.) to tell, report; f (w. prep. & abl.) to inform. Christus per angelum virgini ~atur Theod. Laterc. 12; nuntiat in mundo nostri cunabula regis Aldh. VirgV 330; obitum ‥ episcopi ‥ eadem hora noctis qua ille viderat visionem, longe lateque ~atum esse audierunt V. Cuthb. I 5; sedentes angeli qui resurrectionem ejus ~ant Bede Hom. II 10. 152; Christum evangelizare, hoc est enim Latine bene †muntiare [l. nuntiare] Id. Ezra 821; cujus voluntate cognita frater, qui cellae hospitium procurator est, abbati ‥ rem ~et Lanfr. Const. 168; nonciavit David fideliter ea que gerebantur apud Saulem S. Langton Chron. 100; 1275 in j nuncio ~anti comitisse mortem Symonis Robbi Ac. Stratton 63.  b ~avit ‥ abbatissam jam migrasse de saeculo Bede HE IV 21 p. 257; abbas autem illos fuisse in domo viduae ‥ alium sibi ~asse aiebat Felix Guthl. 43 p. 134; fama ‥ / nuntiat, hanc cursu sanctum petiisse fugaci Wulf. Swith. I 1192; ~atum est regi ibi prope unam leucatam esse transitum congruentem ultra flumen Summe G. Hen. V 11.  c delatores ~ant quanta illum Athelwoldus astutia emunxerit W. Malm. GR II 157; quomodo dicti monachi ad monasterium ‥ pervenerunt ‥ astruimus presentibus †nunicare [l. nunciare] Pri. Cold. 53.  d ~atum est nobis quod ‥ ad hoc audendum duces tuo exemplo provoces W. Malm. GR I 80; ~averunt regi per tres haraldos quod preliarentur G. Hen. V 11.  e pulsans ad ostium ~avit abbatissae Bede HE III 11 p. 149; 1239 C. G. gradiens versus monasterium de H. R. vidit unum damum jacentem mortuum in campo A. de B. ‥ et statim ~avit G. de B. foristario SelPlForest 71; 1294 per ipsum regem ~ante Dunolmi episcopo RScot 21a.  f de defectu suorum verus interpres ~avit Ord. Vit. IX 9 p. 531; s1305 regi ‥ super his omnibus ‥ ~antes Flor. Hist. III 129. 2 to announce the arrival of. de ~atis subito hostibus Gildas EB 1; de quibuscumque †nuncitantibus imminentia pericula ‥ quilibet debeat speculatorem ~antem gladium venientem audire Ockham Dial. 649. 3 to deliver, convey (message, news). si bona ~averint subsecuturus continuo W. Malm. GR II 177; ave, domus regia, / quam edificavit / Rex, qui pacis gaudium / mundo †muntiavit [l. nuntiavit] S. Langton BVM 3. 26; s1346 venit etiam qui ~aret nova de Cressy Ad. Mur. Chr. app. 249. 4 to make known, indicate. multa alia nobis aliter videntur visus et alii sensus ~are quam sint Anselm (Ver. 6) I 184; demostrer ‥ ~are Gl. AN Ox. f. 154r; aurora ‥ lucem diei jam ~ante Ad. Mur. Chr. app. 247. 5 to bring forth, say, utter. quando 10 dixisti numerum almuzahar pronunciasti, et quando pro 6 dixisti alszian protulisti, et quando quot dixisti, numerum almuhen sive magol, id est ingotum, pronunciasti [v. l. nunciasti], et quando pro 4 dixisti numerum alchemon edidisti Rob. Angl. (I) Alg. 122n. 6 to denounce. inquisitio capta per preceptum domini regis, domino Willelmo de V. ~ante Mon. Francisc. II 292; 1301 excommunicacionis sentenciam incurrit et ‥ ad instanciam ‥ religiosorum fuerat publice ~atus Reg. Cant. I 402; licet cuilibet Christiano ipsum [sc. papam] ecclesie de heresi ~are Ockham Pol. II 794; 1525 P. baro ‥ cepit edificare castrum in terris episcopi ‥ et cum hoc audisset episcopus venit et ~avit novum opus Reg. Clogher 240.