pendo
pendo, to suspend, weigh, weigh out; pay; value (w gen)
- I Act., to weigh, weigh out.
- A Lit. (very rare: syn. penso, expendo): unumquodque verbum staterā aurariā pendere, Varr. ap. Non. 455, 21: da pensam lanam, Titin. ap. Non. 369, 21; Plin. 19, 3, 15, § 39, read repensum: aere gravi cum uterentur Romani, penso eo, non numerato debitum solvebant, Fest. s. v. pendere, p. 208 Müll.: pensas examinat herbas, Ov. M. 14, 270.—
- 2 Transf., to pay, pay out (because, in the earliest times, payments were made by weighing out the metals; v. in the preced. the passage from Fest.; class.): militis stipendia ideo, quod eam stipem pendebant, Varr. L. L. 5, § 182 Müll.: Achaei ingentem pecuniam pendunt L. Pisoni quotannis, Cic. Prov. Cons. 3, 5; id. Att. 12, 25, 1: vectigal populo Romano, Caes. B. G. 5, 23: vectigal, Liv. 25, 8: tributum pro navibus, Tac. A. 13, 51: pretium, id. ib. 2, 87: coria boum in usus militares, id. ib. 4, 72: mercedem alicui, Juv. 3, 15.—Absol.: pro pabulo pendunt, pay, Plin. 12, 14, 32, § 65.—Impers. pass.: iterumque imperii nostri publicanis penditur, Plin. 12, 14, 32, § 65.—As punishments consisted of fines in money or cattle: pendere poenas, supplicia, etc., signified to pay, suffer, undergo a penalty: pendere poenas solvere significat, Fest. p. 268 Müll.: Syrus mihi tergo poenas pendet, Ter. Heaut. 728: maximas poenas pendo temeritatis meae, Cic. Att. 11, 8, 1: satis pro temeritate unius hominis suppliciorum pensum esse, Liv. 34, 61: capitis poenas, Ov. F. 3, 845: poenas violatae religionis sanguine et caedibus, Just. 8, 2, 4: magna supplicia perfidiae, id. 11, 4, 2: crimen, culpam, Val. Fl. 4, 477.—Rarely in this signif. absol., to suffer any thing (poet.): tuis nam pendit in arvis Delius, Val. Fl. 1, 445.—
- B Trop.
- 1 To weigh mentally, to ponder, consider, deliberate upon, decide (class.; syn.: pensito, trutinor): vos eam (rem) suo, non nominis pondere penditote, Cic. Verr. 2, 4, 1, § 1: in philosophiā res spectatur, non verba penduntur, id. Or. 16, 51: causam ex veritate, id. Quint. 1, 5: rem levi conjecturā, id. Rosc. Am. 22, 62.—
- b To value, esteem, regard a thing; with gen. of the value (mostly ante-class. and poet.): neque cum me magni pendere visum'st, Plaut. Curc. 2, 2, 12 (262): aliquem, Ter. Ad. 879: quem tu vidisse beatus Non magni pendis, Hor. S. 2, 4, 93: nec jam religio divum neque numina magni Pendebantur, Lucr. 6, 1277: unice unum plurimi pendit, Plaut. Bacch. 2, 2, 29 (207): te volturium vocant: Hostisne an civis comedis, parvi pendere, id. Trin. 1, 2, 64 (102) sq.: nequam hominis ego parvi pendo gratiam, lightly esteem, id. Bacch. 3, 6, 29 (558); so, parvi, Ter. And. 526; id. Heaut. 715; id. Hec. 513: minoris pendo tergum illorum, quam meum, care less for, Plaut. Most. 4, 1, 29 (886): aliquem minoris, id. ib. 1, 3, 58 (214): aliquem nihili, id. ib. 1, 3, 88 (244): nihili, id. Men. 5, 7, 4 (993); id. Trin. 3, 1, 6 (607); Ter. Ad. 452; cf.: non flocci pendere, Ter. Eun. 411: sese experturum, quanti sese penderem, Plaut. Truc. 2, 4, 44 (395): tu illum numquam ostendisti quanti penderes, Ter. Heaut. 155.—
- 2 (Acc. to A. 2.) To pay, render (poet.): dignas pendere grates, Stat. Th. 11, 223.—
- II Neutr., to weigh (poet. and in post-Aug. prose): tantundem pendere par est, Lucr. 1, 361: talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat, Liv. 38, 38, 13; Plin. 9, 15, 17, § 44; id. 30, 48 fin., § 93; id. 18, 7, 12, § 66; id. 31, 6, 31, § 58 (in Sen. Ep. 66, 30, read pendent).
- —Hence, pensus, a, um, P. a., lit. weighed; hence, trop., esteemed, valued, prized, dear (as P. a. not in Cic. or Caes.): utra condicio pensior, Virginemne an viduam habere? Plaut. Stich. 1, 2, 61 (118): ut nihil quicquam esset carius pensiusque nobis quam nosmetipsi, Taurus ap. Gell. 12, 5, 7.—Esp., as subst.: pensum, i, n., something weighed.
- A Weight, consideration, scruple, importance, only in gen. sing.: nihil pensi habere aliquid, to lay no weight or stress upon a thing, to attach no value to, be indifferent to, care nothing about: sua parvi pendere, aliena cupere, ... nihil pensi neque moderati habere, Sall. C. 12, 2: nihil pensi neque sancti habere, id. J. 41, 9: neque id quibus modis assequeretur, quicquam pensi habebat, id. C. 5, 6: prorsus neque dicere, neque facere quicquam pensi habebat, id. ib. 23, 2: nihil pensi habuit, quin, etc., Suet. Dom. 12; id. Ner. 34: ut neque fas neque fidem pensi haberet, Tac. A. 13, 15: aliquid ratum pensumque habere, Att. Capitol. ap. Gell. 13, 12, 2. —So, non pensi ducere (very rare), Val. Max. 2, 9, 3.—Also, non adest or est alicui pensi: nec mihi adest tantillum pensi jam, quos capiam calceos, I don't care in the least, am perfectly indifferent, Plaut. Truc. 4, 2, 52 (762): sed illis nec quid dicerent, nec quid facerent, quicquam umquam pensi fuisse, they never cared at all, Liv. 34, 49: quibus si quicquam pensi umquam fuisset, non ea consilia de republicā habuissent, if they had ever had regard for any considerations, Sall. C. 52, 34. —
- B Prop., the wool weighed out to a slave to spin in a day; hence, a day's work in spinning, and, in gen., spinning, a spinner's task.
- 1 Lit. (mostly ante-class. and poet.): pensum facere, Plaut. Merc. 2, 3, 63 (397); id. Men. 5, 2, 45 (797): nocturna carpentes pensa puellae, Verg. G. 1, 391: carmine quo captae dum fusis mollia pensa Devolvunt, etc., id. ib. 4, 348: famulasque ad lumina longo Exercet penso, id. A. 8, 412; Prop. 3, 15, (4, 14), 15: castrensia, i. e. for military garments, id. 4 (5), 3, 33: pensa manu ducunt, Juv. 12, 65: lanificam revocas ad sua pensa manum, Ov. Am. 1, 13, 24; id. H. 3, 75; Just. 1, 3, 2.—Poet., a thread spun by the Fates: durae peragunt pensa sorores, Sen. Herc. Fur. 181: jamque in fine dies et inexorabile pensum Deficit, Stat. S. 3, 3, 172: mortale resolvere, to unbind his mortal thread, i. e. to make him immortal, Calp. Ecl. 4, 137.—
- 2 Trop., a charge, duty, office (so in Cic.; cf.: ministerium, munus, officium): pensum meum lepide accurabo, Plaut. Bacch. 5, 2, 33 (1152); cf.: meum confeci, id. Pers. 2, 4, 1 (272): absolvere, to perform one's duty, Varr. R. R. 2, 2: me ad meum munus pensumque revocabo, Cic. de Or. 3, 30, 119; id. Verr. 2, 3, 46, § 109: nominis familiaeque, Liv. 4, 52: operis sui peragere, Col. 3, 10, 7.—Hence, adv.: pensē, carefully, considerately (post-class.): pensius, Flav. ap. Symm. Ep. 2, 34.
I tr., ¶ 1 laisser pendre les plateaux dʼune balance, [dʼoù] peser : Varr. d. Non. 455, 21 ; lana pensa Titin. d. Non. 369, 21, laine pesée ¶ 2 [fig.] peser, apprécier : res, non verba Cic. Or. 51, sʼattacher aux idées, non aux mots ; aliquid ex aliqua re ou aliqua re Cic. Quinct. 5 ; Verr. 2, 4, 1, apprécier qqch. dʼaprès une chose || [avec gén.] estimer : aliquid, aliquem parvi Sall. C. 12, 2 ; 52, 9 ; nihili Ter. Eun. 94 ; magni Hor. S. 2, 4, 93 ; Tac. Ann. 12, 18 ; minoris Pl. Most. 215, faire peu de cas, aucun cas, grand cas, moins de cas de qqn, de qqch. ; non flocci pendere Ter. Eun. 411, ne faire absolument aucun cas ; v. pensus ¶ 3 peser le métal pour payer, [dʼoù] payer : ingentem pecuniam alicui Cic. Prov. 5, payer une énorme somme à qqn ; vectigal populo Romano Cæs. G. 5, 22, 4, payer un tribut au peuple romain ¶ 4 [fig.] payer, acquitter : a) pœnas temeritatis Cic. Att. 11, 8, 1, être puni de son imprudence ; supplicium Liv. 34, 61, 8, subir un supplice en expiation ; b) expier : culpam, crimina Val. Flacc. 9, 477, expier une faute, des crimes ; tuis nam pendit in arvis Delius, ingrato Steropen quod fuderat arcu Val. Flacc. 1, 445, car cʼest dans tes champs que lʼingrat Apollon a expié le fait dʼavoir de son arc frappé Stéropès ; c) pendere grates Stat. Th. 11, 223, rendre grâces, témoigner sa reconnaissance.
II intr., être pesant, peser : Lucr. 1, 361 ; Liv. 38, 38, 13 ; Plin. 9, 44 ; 30, 93, etc.
➳ inf. pass. pendier Pl. Pœn. 1300 ; penderit p. pependerit P. Nol. Carm. 14, 122.
- 1. (preklass.; poët.) (af)wegen [aurum]; (metaf.) afwegen, beoordelen, achten [alqm non ex fortuna, sed ex virtute; consilium ex opibus; alqd magni, quanti, parvi, nihili]; ➤ nihil pensi habere geen enkel belang eraan hechten; neque fas neque fidem pensi habere (Tac.);
- 2. geld (uit)betalen [stipendium; tributum; pretium; mercedem alci];
- 3. (metaf.) straf ondergáán, boeten [poenas pro scelere; crimen; culpam; poenam temeritatis wegens, voor; poenam nece]; ➤ parum ignominiae pensum est; II. intr. zwaar zijn, wegen; ➤ tantundem ~ par est.
過秤。重若干。細想。還帳。— poenas ei 受其罰。— magni 看重。— vectigal 納税。— quindecim talenta 重十五元寳。
Suggest a Translation
See an image
Nobiles si fugerint de lide.... si non liberaverint regem, aut filium ejus, aut Pendonem pro suo posse in lide, etc.id est, in
lite, seu prælio.
Pro 800. peciis argenti finii positis cum mordente in 4. vexillis suprascriptis et 4.(Mandat. Camer. Apostol. an. 1458-60. f. 159.)Pendonibus tubicinarum etiam suprascriptis.
- PAND-, to suspend, weigh, weigh out: pensas examinat herbas, O.—To weigh out in payment, pay, pay out: stipendium quotannis, Cs.: pecuniam Pisoni: populo mercedem, Iu.—Fig., to pay, suffer, undergo: mihi tergo poenas, T.: poenas temeritatis: satis pro temeritate unius hominis suppliciorum pensum esse, L.: capitis poenas, O.—To weigh, ponder, consider, deliberate upon, decide: eam (rem) penditote: in philosophiā res spectatur, non verba penduntur.—To value, esteem, regard: quem tu vidisse beatus Non magni pendis, H.: Quae dico parvi pendunt, esteem lightly, T.: nili, care nothing for, T.: non flocci pendere, T.—Intrans, to weigh, be heavy: talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat, L.
-
…esse decertare ; si pace uti velint, iniquum esse de stipendio recusare, quod sua voluntate ad id tempus pependerint. Amicitiam populi Romani sibi ornamento et praesidio, non detrimento esse oportere, atque se hac spe petisse .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…redditurum non esse neque his neque eorum sociis iniuria bellum inlaturum, si in eo manerent quod convenisset stipendiumque quotannis penderent ; si id non fecissent, longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum. Quod sibi Caesar denuntiaret se Haeduorum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, ibat Hamadryasin. hic erat Arganthi Pege sub vertice montis grata domus Nymphis umida Thyniasin, quam supra nullae pendebant debita curae roscida desertis poma sub arboribus, et circum irriguo surgebant lilia prato candida purpureis mixta papaveribus. quae…
Propertius, Elegies
-
…pariter fieret, Ut aut hoc tibi doleret itidem ut mihi dolet, Aut ego istuc abs te factum nihili penderem. Ne crucia te, obsecro, anime mi, mi Phaedria. Non pol quo quemquam plus amem aut…
Terence, Eunuchus
-
…meo nullius umquam delicti gratiam fecissem, haud facile alterius lubidini male facta condonabam. Sed ea tametsi vos parvi pendebatis, tamen res publica firma erat opulentia neglegentiam tolerabat. Nunc vero non id agitur, bonisne an malis moribus…
Sallust, Catilina
-
…in paucorum potentium ius atque dicionem concessit, semper illis reges, tetrarchae vectigales esse, populi, nationes stipendia pendere ; ceteri omnes, strenui, boni, nobiles atque ignobiles, vulgus fuimus, sine gratia, sine auctoritate…
Sallust, Catilina
-
…Perpaucorum hominum. Immo nullorum arbitror, Si tecum vivit. Invidere omnes mihi ; Mordere clanculum ego non flocci pendere. Illi invidere misere verum unus tamen Impense, elephantis quem Indicis praefecerat. Is ubi molestus magis est ,…
Terence, Eunuchus
-
…primum terris, tibi, Phoebe, sacravit remigium alarum, posuitque immania templa. In foribus letum Androgeo tum pendere poenas Cecropidae iussi miserum septena quotannis corpora natorum ; stat ductis sortibus urna. Contra elata mari respondet Gnosia tellus…
Vergil, Aeneid
-
…malevolentia duci coepit. Igitur ex divitiis iuventutem luxuria atque avaritia cum superbia invasere rapere, consumere, sua parvi pendere, aliena cupere, pudorem, pudicitiam, divina atque humana promiscua, nihil pensi neque moderati habere. Operae…
Sallust, Catilina
-
…rem cognoscere volunt, plerumque illo discendi causa proficiscuntur. Druides a bello abesse consuerunt neque tributa una cum reliquis pendunt ; militiae vacationem omniumque rerum habent immunitatem. Tantis excitati praemiis et sua sponte multi in disciplinam conveniunt et a…
Julius Caesar, Gallic War