planeta
plănēta, ae (-tes, is), or plănēs, ētis, m., = πλανήτης, πλάνης,
- a wandering star, planet (late Lat. for the class. stellae errantes, erraticae, errones).—Only plur. form planetae, Firm. Math. 2, 2; Serv. Verg. A. 3, 284; Isid. 3, 70, 20; 19, 24, 18; Aus. Eclog. de Nomin. Sept. Dier.: Inscr. Fabr. p. 709, n. 307.—Form planetes, Gell. 14, 1, 12.
caelum ‥ in quo sunt omnes stellae fixae quasi clavi, nisi vij ~ae
septenis caelorum orbibus ‥ ~arum retrogradis cursibus tricentur
hoc ~um, a plano
stellarum ‥ quas Graeci ~as vocant
igneum celum, ignei [v. l. ignee ] ~e
predictarum ~arum
~a progrediens regiratur retrograde
~e sunt stelle non scintillantes
est annus ‥ errantium discretus stellarum, est et omnium ~arum unus quem magnum specialiter nuncupant
Sylvester statuit ‥ dies non dici a ~is
quilibet septem ~arum speram habet propriam, in qua defertur motu proprio contra celi motum et in diversis spatiis temporum ipsum [zodiacum ] metitur, ut Saturnus in 30 annis, Jupiter in 12, Mars in duobus sol quidem in 365 diebus et 6 horis, Venus et Mercurius fere similiter, luna vero in 27 diebus et 8 horis
invenire motus singulorum ~arum ad omnem diem et horam secundum ‥ varietatem motuum eorum
tercia [linea kalendaria ] ostendit quanta sit horarum ~arum nocturna
fudisse sibi statue caput certa inspectione syderum, cum viz. omnes ~e exordia cursus sui meditarentur
totus est venerius / nec cursum alterius / sequitur planeti
hos ‥ effectus non ita ~is attribuunt phisici
quod ‥ ~a aliquis [vv. ll. aliqua, aliquid ] sit causa hujus motus
gentiles caderent mactantes bruta planetis / dantes dona deis ditia danda Deo
Saturnus est ~a malevolus(
oriente ‥ aurora anni tercii, oriebatur simul cum ea ille ~a malivolus, qui mundum polluit mendaciis
Theorica ~arum
presentatas ‥ supponimus ‥ audisse ‥ Theoricam ~arum
astronomia: ‥ Theorica †planetarium [(l. planetarum ]
sic motu vario feruntur varie / quo placet principi planeti curie
septimum [vestimentum ] est quod casulam vocant, hanc Graeci ~am dicunt
has stolas sive ~as ‥ benedicere
hanc ~am ‥ seu pudorem ‥ benedicere
aecclesiasticum ‥ habemus vestimentum, i. e. ‥ casula, i. ~a
~a qua ipse pater Dunstanus inter missas frequenter usus fuerat
dedit ‥ optimam ~am albam cum aurifrisio mirabili
vidit magistrum Gilebertum sacerdotalibus indutum et ‥ ~a erat rubea
~am quem [ed. OMT: que ] usitatius casula vocatur
erat enim juvenis in obsequio Ricardi magnifici bellatoris atque Johannis regum Anglie, cum quibus prius didicerat usum lorice quam pontificalis ~e
obtulit ‥ duas ~as, aurifrigio ante et retro ornatas
, in Vita S. Ansegisi sæc. 4. Bened. part. 1. pag. 633. et 634.Planeta casula
Cui casulam, quamRabanus lib. 1. de Institut. Cleric. cap. 21 :Planetam vocant, cum stola pariter abstulit.
Casulam, GræciIvo Carnot. serm. 3. de Rebus Ecclesiast. :Planetam vocant.
His omnibus indumentis superponitur casula, quæ alio nomineAdde Innocentium III. PP. lib. 1. Myst. Missæ cap. 10. 42. 58. Hugonem a S. Victore lib. 1. de Sacram. cap. 50. Brunonem Signiensem de Vestim. Episcop. pag. 96. Baronium ann. 58. cap. 59.Planeta vocatur.
Antiochia delatam, in Ecclesia S. Genovefæ Parisiensis olim asservatam, scribunt Hildebertus Cenomanensis, et Hugo Monachus Cluniacensis in Vita S. Hugonis Abbat. Cluniac. pag. 425. 442. ut et Sugerius in Epistolis. Testamentum S. Everardi :Planetam B. Petri
Infra :Planetas duas, unam variatam, alteram de cendalo.
Anselmus Leodiensis cap. 29 :Planetam diploidam unam, de cendalo unam, etc.
Post hæc autem induunt eum, prout erat solitus indui, divino altari assistens, subucula scilicet linea, atque Planeta.Herbertus de Miracul. cap. 9 :
Diacones Dalmaticæ fulgidæ decorabant, ipsosque Presbyteros Planetæ olosericæ insigniter adornabant.
Dalmaticis tempore prandii et cœnæ utantur diacones, videlicet quando ad sextam reficitur tempore jejuniorum Planetis et casulis.
Planetasetiam aliis, quam Sacerdotibus,
Cum que magi ex Planetatorum mappulatorumque processionibus magnum Pontificem cognovissent, etc.Ubi
PlanetatosDiaconos,
mappulatosSubdiaconos vocat. Clericis inferioribus author Vitæ B. Marcwardi sæc. 4. Benedict. part. 1. pag. 617 :
Est consuetudo loci, ut die sollemnitatis paschalis Clerici vespertinum celebrantes officium ita sacris induantur, ut in Missarum agitur celebratione. Factum est igitur, ut custos de more cum aliis indutus, lampades accensurus ecclesiæ procederet. Sed dum incaute progrederetur, positus sub lampadibus oleum lampadis cecidit, atque partem Planetæ qua forte indutus erat, non absque deformitate infecit.
Cujus Gordiani habitus castanei coloris Planeta est, sub Planeta dalmatica, in pedibus caligas habens, etc.Adde cap. seq. Inter solitas ac seculares vestes reponit pariter S.
Porro linteo non licet Monachum indui : orarium, birros, Planetas, non est fas uti, neque illa indumenta vel calceamenta, quæ generaliter cætera Monasteria abutuntur, i.non utuntur.
Tantum fides Nobilium crevit, ut Planetis suis super B. Fulgentium gratanter expansis, repellerent imbres.
Et ita Planeticarum atque birrorum pretia simul et ambitionem declinant.Nam
planeticamdiminutive a
Planetadictam hoc loco censent doctiores.
Omnibusque Clericorum Planetatis ordinibus, etc.Vide supra.
Transmisimus autem vobis... mulchumat unum, Planetilia castanea duo.
Obtulit Planetam purpuream optimam aureis listis 12. signa habentibus in circuitu.
Summa hujus. (Arch. histor. de la Gironde, t. 21, p. 321.)Planete