portare

portare [CL] 1 to carry (from one place to another), to convey or transport; b (news); c (abstr.). d (refl.) to take oneself. e (in gl. of a walking stick, to account for a portorium). mos est monachos ‥ defunctos aecclesiam ~are Theod. Pen. II 5. 1; arca per aquas Jordanis ~ata Comm. Cant. II 23; dum caput abscisum populi ad convivia portant Aldh. VirgV 447; ut ‥ manibus ministrorum ~aretur in grabato Bede HE V 19 p. 328; 1202 judicium: fiat lex et in electione appellati sit ~are ferrum vel ut Astinus illud ~et SelPlCrown 10; 1203 consideratum est quod ipse purget se per judicium ferri, quia ipse elegit ~are ferrum Ib. 30; qui ~ando feretro humeros certatim supponebant Ad. Eyns. Hug. V 19 p. 217; 1308 cuidam mulieri ~anti aquam, iij s. vj d. Ac. Durh. 4.  b implent precepta ejus et ~ant ad nos legationes ejus Ailr. Serm. 26. 45. 347; 1402 item garcioni comitisse ~anti rumores ad priorem de partu illius Ac. Durh. 603; 1447 Roberto Rukby ~anti nova de ortu ejusdem Ib. 630.  c credendum est quod ‥ anima ejus ab angelis ~aretur Cuthb. Ob. Baedae clxiv.  d deinde ter circa ecclesiam se in vicem ~ant Gir. TH III 22 p. 167.  e portorium, baculus qui ~at senem Osb. Glouc. Deriv. 484. 2 (of ship; w. ref. to burthen or tonnage) to be able to carry, have capacity for. 1335 omnes naves pondus xl doliorum vini et ultra ~antes Cl 156 m. 25; 1337 naves xl dolia et ultra ~antes (v. dolium 2d). 3 (of horse; absol.) to carry (in a certain manner), ‘ride’. 1234 viderat ‥ puerum ‥ sanum et incolumem equitantem magnum equum nigrum de Hispania dure ~antem CurR XV 1031 p. 225; c1264 dedit ‥ unum palefridum bene ~antem Reg. Whet. II 323; huic sancto pontifici prior Wallevus equum subnigrum et dure ~antem dedit, qui infra paucos dies totus albus et suaviter ambulans effectus est (Wallevus) NLA II 407; super equum suaviter ~antem equitet modicum Gad. 33. 2; equitare super equo male ~ante Ib. 129 v. 1. 4 to carry about with one, bear; b (weapon or other military gear). c to carry or bear as a mark of rank; d (clothes, habit, or ornament, w. ref. to wearing). e to bear or exhibit as a feature. f (abstr. or fig.). 1276 per servicium †parcandi [l. portandi] unum gerfalconem (v. girfalco d); 1284 liberi ‥ de thesauro ~ando (Ch. Conway) MonA V 674b..  b instrumenta bellica [coenubialis militiae] ‥ ~antes [gl.: bajulantes] Aldh. VirgP 11 p. 240; 1091 nulli licuit ‥ vexillum vel loricam ~are vel cornu sonare Consuet. Norm. 507; 1209 J. filius S. et J. de Albo Monasterio in misericordia quia ~averunt arcus et sagittas in foresta regis sine licencia SelPlForest 5; 1284 liberi ‥ de armis ~andis, ‥ de chaciis, establiis ‥ (Ch. Conway) MonA V 674b..  c proposuerat ‥ ipse et regina sua coronam ~are Leg. Ant. Lond. 116; Wintoniam, ubi presente Willelmo Scotorum rege regiam ~avit coronam Trevet Ann. 152; Brutus ‥ coronam portavit auream circiter xxiiij annos Eul. Hist. II 220; imperator ‥ ~at aquilam fissam et explanatam in campo aureo Bad. Aur. 118; ~ant leonem rapacem de goules in campo aureo Mon. Francisc. I 516; ~avit tres fusulos rubios in campo argentio; super quidem arma ~avit racione certarum terrarum (Tract. Her.) FormA 124n..  d c1214 plerosque tam clericos quam laicos qui religionis habitum sumpserant et aliquandiu ~averunt ad laicales tam habitus quam [supply mores] redire ‥ permisistis Gir. Ep. 8 p. 264; 1281 †porare [l. portare] in fronte laminam auream Mosaycis mysteriis imperatur Peckham Ep. 188 p. 221; 1549 togas ‥ ~ent longas et talares Conc. Scot. II 89.  e signum incendii ‥ visibile cunctis in ‥ maxilla portavit Bede HE III 19 p. 167; omnis figura simplex ~ans tractum magis a parte dextra quam a sinistra semper significat longitudinem Garl. Mus. Mens. 2. 12; cum plica dicitur esse illa, quando ultimus punctus ~at tractum a parte dextra, et hoc est dupliciter Ib. 2. 31.  f c734 ita ‥ sumus adoptati, sancte regenerationis ~antes misterium (Lit. Papae) W. Malm. GP I 36; utque pium placido Christum tu pectore porta Alcuin Carm. 53. 11; impossibilitas ~at secum impotentiam, et necessitas violentiam Anselm Misc. 342; nos ~amus carnem peccati, ille non ~avit carnem peccati sed similitudinem carnis peccati Ailr. Serm. 26. 28. 344. 5 (of woman), to carry or bear (child, also absol.). b (of land, plant, or tree) to bring forth or bear (fruit, also absol.). desiderabilis beato ventri qui ~avit, desiderabilis uberibus quae eum lactaverunt Bede Cant. 1171; mater ‥ quae illum in ventre ~are et in sinu meruisti lactare Anselm (Or. 7) III 25; mater sustinet plures angustias in ~ando T. Chobham Conf. 145 (v. patrimonium 3); in vena virginis brevi sed regia / portatur portator qui portat omnia Walt. Wimb. Carm. 111.  b modo ij arpenni vineae ~antes et alii ii non ~antes DB II 73b; modo ij arpenni vineae et dim’, et dimidius tantum ~at DB I 74; c1230 si boscus ~averit nuces debet invenire unum hominem ‥ ad nuces colligendas (Cust. Atherstone) Doc. Bec 103; debet quando boscus ~averit dare pannagium pro porcis suis Ib.; si nemus domini ~averit, debet porcos suos pannagiare sicut alius extraneus Ib. 119. 6 (refl., w. ref. to behaviour) to bear or comport oneself (in a certain manner). c1180 inveniret quod bene ‥ et fideliter se ~aret ‥ comitibus et ballivis suis tractabilisque communitati burgi predicti (Tewkesbury) BBC 140; 1269 honeste me ~ato erga patriam sc. erga divitem et pauperem CBaron 77. 7 to bear, sustain, endure (burden or suffering). b (leg., ~are judicium or sim.) to undergo trial or judicial ordeal. quod autem infirmitates adque egrotationes nostras ‥ libenter ~averit ‥ Theod. Laterc. 19; ut idem apostolus suique successores ‥ ludibrium in populo Romano ~arent Aldh. Ep. 4 p. 483; qui ergo non vult virgam in dorso ~are, portet in labiis sapientiam [cf. Prov. x 13] Bede Prov. 969; qui ‥ ~ant iniquitatem et onus Adae Anselm (Orig. Pecc. 26) II 169; monachile jugum subiit et ‥ per adversa et prospera fortiter ~avit Ord. Vit. III 9 p. 110; ego ‥ detractionem ejus familie equanimiter ~o J. Sal. Met. 833B; penam pro eo ~abit Leg. Ant. Lond. 127; dictus W. ~abit sive sustentabit omnia honera ordinaria et extraordinaria FormMan 10; si ipsam rex ~aret pacienter presumpcionem Meaux I 194.  b de his omnibus terris facturi sacramentum vel judicium ~aturi ad Tantone veniunt (Som) DB I 87va; offert se ~aturum judicium quod non ita est sicuti dicunt (Lincs) DB I 336ra; qui sic convicti sunt et secum ~ant judicium sicut sententialiter condemnati nullum habent appellum versus aliquem Bracton f. 152. 8 (in phr., w. ref. to offering, delivering, or conveying). homines de scira non ~ant vicecomiti testimonium [bear witness] (Herts) DB I 141ra; 1091 si dominus Normannie filium ‥ baronis sui ‥ voluit habere obsidem de ~anda fide [bear faith or allegiance] Consuet. Norm. 507; c1105 volo ‥ ut ‥ quiete et pacifice teneant omnes terras ‥ de quibus probi homines Wincestre testimonium ~abunt predictis monachis (Ch. Wint.) EHR XXXV 391; 1153 ita quod comes Leecestrie ~abit ei fidem Ch. Chester 110 p. 124; 1272 quia ‥ non sit consuetudo ‥ quod ea que fiunt in curia ‥ regis que recordum ~at inquirantur per patriam ‥ (CurR 205 m. 19) EHR XXV 413; 1289 a ‥ venditore ‥ facientes nobis ~ari ‥ guarantiam RGasc II 437b; cum sic quisque status sit in hiis cartis viciatus / ut veniam portet sibi solvere quicquid oportet Gower CT 3. 60. 9 (of property, w. ref. to taxation) to bring or pay as rent, be charged with. 1227 manerium enim de Hedindon’ ~at in corpore comitatus l li., que sunt sic partite: abbatisse de Godstowe c s. ‥ LTR Mem 9 m. 8d.; 1235 inquiras ‥ quantum ‥ viginti et una acra terre ‥ quas idem W. tenuit ~are consueverunt in firma comitatus ‥ secundum antiquam extentam KR Mem 14 m. 5; 1242 manerium ~at vj li. viij s. vj d. per inquisitionem inde factam per preceptum regis Pipe 9.