praetendere

praetendere [CL] 1 to hold out in front. tum presul, pro januis pacem pretento ramo offerens ‥ W. Malm. GR III 271; ~it xenium dicens: “accipite, domine” Id. GP IV 165; clipeos pectoribus ~entes G. Mon. X 4; pretensa lancea occurrit Eul. Hist. II 323. 2 to put forward, extend (also in fig. context); b (act or abstr.). qui propriis numquam confidit belliger armis / cassida nec capiti discit praetendere metri Aldh. VirgV 2851; matrona ‥ cenobium E. ‥ condidit et ‥ ditavit. his quoque que sibi ‥ Ethelricus ~erat addidit Gosc. Mir. Iv. lx; escam non habebat quam [volucri fugitivo] ~eret W. Cant. Mir. Thom. V 22 p. 390.  b rivis leni murmure serpentibus ipsorumque in ripis accubantibus suavis soporis pignus ~entibus Gildas EB 3; in nullo ‥ ei efficaciter obtemperatum, sed omnibus pene pretenta excusatio ‥ W. Malm. GP I 63; frustra cardinales cum archiepiscopis trivissent operam nisi refugienti ~issent pape obedientiam Id. Wulfst. I 11 p. 18; s1159 Resus filius Griffini solus bellum regi ~it Ann. Cambr. 47. 3 to (cause to) extend in space, stretch out. b (intr.) to extend, reach, or stretch out. florigeros ripis praetendens undique campos Alcuin SS Ebor 31; hac die ‥ tendatur velum templi inter chorum et altare ‥ . in die autem festivitatis ‥ dum missa de Quadragesima canitur, debet esse pretensum (Ord. Gilb. f. 14v) HBS LIX 24; c1230 ~itur autem dictus sike adversus duas cruces, que sunt apud aquilonem usque B. versus austrum Feod. Durh. 259.  b 12‥ juxta viam ~entem versus la Wodbrigge Reg. Malm. II 142; super pecunos in chorum ~entes Cust. Cant. Abbr. 276; 1354 mesuagium ‥ ~ens in latitudine a tenemento ‥ Henrici ‥ usque ad tenementum quondam Roberti FormA 166. 4 to extend in time, prolong. pacis tuae abundantia tempora nostra ~e et conserva Egb. Pont. 6; post hec ibunt in capitulum ad lectionem primam undique convenire debent, et eadem causa prior diucius quam solet ~ere debet campanam Cust. Norw. 28. 5 to put forward for viewing, consideration, or as pretext or reason, to display, exhibit, show (sts. deceptively or falsely). b (pr. ppl. as sb.) one who puts forward for consideration or as pretext. c (p. ppl. as adj.) falsely displayed or professed, deceptive, false. 671 cujus rei studiosis lectoribus tanto inextricabilior obscuritas ~itur Aldh. Ep. 1 p. 477; denique celans Verbi aeternitatem et ~ens carnis infirmitatem ait ‥ Bede Prov. 1011; tranquillitatem animi et ipse fatebatur et fatiei ~ebat hilaritas W. Malm. GP I 49; 1166 cum ‥ eam [salutationem] de more scribentium ad amicos pagina non ~it, non facit hoc defectus caritatis J. Sal. Ep. 165 (164 p. 84); c1190 si autem ‥ de caseo ~it inopiam, satisfaciet predictus wikarius in denariis Cust. Abingd. 333; quod hemispherii formam Hispania ~at Gir. TH I 2 p. 23; ypocrisis candorem ~it exterius innocencie et tamen omnes species virtutum quas ~it mortificat T. Chobham Serm. 13. 49ra; c1214 quatinus vel semel justam petendi auxilii causam ~ere possetis Gir. Ep. 8 p. 270; 1428 si aliquis ‥ causam ‥ injuriarum ‥ habeat seu ~at ‥ (Const. Lichfield) Conc. III 506a..  b 1428 injuriatus sive injuriam ~ens prosequatur viam juris (Const. Lichfield) Conc. III 506a.  c ut nullum esset majus future calamitatis inditium quam pretense affabilitatis eloquium W. Malm. GR V 398. 6 to make known or indicate (beforehand or indirectly), to signify; b (w. indir. qu.). quid mali, quod servi parabola ~erit, inspicite ‥ Gildas EB 96; praesentem ecclesiae constructionem ~ebat Bede Ep. Cath. 65; auricolor crisolitus / scintillat velut clibanus / pretendit mores hominum / perfecte sapientium Frith. Cives 8. 3; miratur et quod videbat quid novi ~eret ignorabat Eadmer V. Anselmi I 16 p. 26; si est vox aspera ex siccitate que ~itur citrinitate coloris tenuitate Gilb. IV 183v. 1; ut communiter osculum mulieris nimium iteratum ‥ ex immundo corde procedit, et cor impudicum ~it Ockham Dial. 667.  b gladius et cultellus ‥ sunt scindencia verba ‥ quibus impugnat alium. ~unt [ME: bodeþ] quomodo demones impugnabunt ipsum et dimicabunt cum creagris infernalibus AncrR 76. 7 to put forward as assertion or statement, to claim, allege (sts. deceptively or falsely), pretend (also absol. or ellipt.); b (w. acc. & inf., refl. or pass. & double acc.); c (w. quod & subj.); d (p. ppl. praetensus or praetentus as quasi-adj. or adj., sts. leg.) pretended, alleged, asserted; e (abl. sg. praetenso as adv.) by assertion or allegation, according to one’s claim. requisiti a rege utrum omnem subjectionem et obedientiam ‥ an illam solam subjectionem et obedientiam quam ~eret ex auctoritate Romani pontificis Anselmo denegassent Eadmer HN p. 74; 1360 secundum consilium peritorum ‥ ut ~ebant MunAcOx 223; 1428 ad peticionem partis injuriate ~entis per decanum et capitulum (Const. Lichfield) Conc. II 506a..  b necesse est laboret ut ‥ se ‥ bona fecisse vel dixisse simulando ~at Bede Ep. Cath. 31; hic quadam die ~ens quamlibet sibi necessitudinem imminere ‥ Alex. Cant. Mir. 43 (I) p. 243; 1331 titulo prescripcionis quem ~it se et predecessores suos hucusque sine interrupcione ‥ habuisse PQW 150a; in cunctis pene accionibus suis monachum pocius quam militem se ~ebat Eul. Hist. Annot. III 25; 1466 petant ‥ remissionem ‥ transgressionum ‥ que ~untur intulisse eisdem MunAcOx 722; 1548 aut interesse aliquod in eisdem habentes seu habere ~entes SelPlAdm II 2.  c quod si operari fuerit jussa, ~it protinus quod sit infirma Simil. Anselmi 88.  d hoc iter Christianae religionis praetento tantum sacerdotali nomine intrare se putant Gildas EB 73; s1342 de magistro T. de Bere, prius concorditer electo, sed propter reservacionem pretensam, diu impedito Ad. Mur. Chr. 124; unum solamen est quod tales pretense censure non obligant quoad Deum (Wycl.) Ziz. 265; 1413 Jacobus Jonghe Jans factor et attornatus Jacobi Hughesonne et Johannis Bassevelde mercatorum de Dam in Fflandria pretensus Cl 263 m. 18d.; 1433 in magnam evidenciam enervacionis et adnullacionis pretensi juris et tituli Cl 283 m. 4d.; 1447 J. B., W. A., ac W. F., pretensi scholares, super perturbacione pacis et homicidio defamati MunAcOx 563.  e resignavit libere, plenarie, pacifice ac quiete, tam pretenso quam vero Plusc. IX 22 p. 257 (cf. Bower XIII 12: resignavit omni juri et clameo veris vel pretensis). 8 (w. inf.) to intend or propose (to). 891 mentes ab inde Hierosolimis ire ~unt Æthelw. IV 3 p. 48; quod ~it verificare pro ‥ rege MGL II 401; c1349 donacionem sic fieri, ~it verificare per patriam FormA in; 1361 hoc ~unt verificare (CoramR) Law Merch. II 105; 1419 pars contraria ~it verificare per patriam MGL I 678; 1433 prout dictus Willelmus superius allegavit hoc ~endo verificare Cl 283 m. 3. 9 to urge assiduously, (refl.) to push oneself to the front, exert oneself. papa autem ~it se et laborat ad hoc nimis illicite quod sit seculo summe dives Wycl. Chr. & Antichr. 681. 10 (intr.) to be in the front or move forward. jam ‥ Wigorniam infestus advenerat cum regii milites qui ~ebant ‥ pauci multos effugarunt W. Malm. GR IV 306.