presbyterium
presbytĕrĭum, ĭi, n., = πρεσβυτέριον,
- a presbytery, assembly of elders, August. ap. Hier. Ep. 116, 33 fin.; Vulg. 1 Tim. 4, 14.
presbyterium, iī, n. (πρεσβυτέριον), der Rat der Presbyter, Augustin. in Hieron. epist. 116. no. 33 extr. u.a. Eccl.
sacerdotes habet Britannia ‥ multos ‥ in eodem veteri ‥ piaculorum caeno post sacerdotalem episcopatus vel ~yterii sedem ‥ rapto tantum sacerdotali nomine nec tamen tenore
uno puerulo, qui ab ipso nutritus et eruditus, nunc usque in eodem monasterio ~yterii gradum tenens
super ‥ famulum tuum ‥ quem ad ~iterii honorem dedicamus
hic in seculari habitu ‥ positus, et gradu ~yterii functus
do duas ecclesias ‥ et sepulturas atriorum et omnia que ad ~iterium pertinent
a presthede , ‥ ~iterium
cum toto ~iterio archidiaconatus ecclesiastici
ante singula altaria que extra ~yterium sunt, singula luminaria ardeant
sublimatum augustius novae Augustini ecclesiae ~yterium totum illud cum amplis porticibus amplectitur spatium
ipsum ‥ in ~iterio inter chorum et altare sepelierunt
cum ‥ nomen audisset archiepiscopi, a tertio gradu ~iterii vel quarto, quem jam conscenderat, eis obviam regressus est
de ~yteriis ‥, que et cancelli denominantur, quod solis clericis sunt assignata
exeat processio per ostium ~iterii septentrionale, et eat circa ~iterium
muros ~yterii in modum pinnaculorum ad deambulandum circa ~yterium ‥ et ipsum ~yterium cum tectis cryptarum ~yterio adjacentibus ‥ reparavit
is curavit solarium S. Crucis et ~iterium (quod vocant); puto etiam a similitudine ~iterii posuisse veterem chorum
peracto tante solempnitatis ‥ officio, archiepiscopus, sicut cardinales, bisancios aureos, quod ~iterium ab ipsis appellatur, a domino papa suscepit
presbўtĕrium, ĭī, n. (πρεσβυτέριον), lʼordre des prêtres, la prêtrise : Aug. d. Hier. Ep. 116, 33 ; Cypr. Ep. 49, 2.
Presbyterium, officium, vel dignitas, vel ordo presbyteri.Vetus interpres Concilii Nicæni can. 2 :
Ad Episcopatum vel Presbyterium promoveri.Codex Græc. habet
Diaconos quidem in Presbyterium, de Presbyterio autem in Episcopatum... provexerunt.Pontius Diaconus in Vita S. Cypriani :
Presbyterium et Sacerdotium statim accepit.Siricius PP. Epist. 1. cap. 13 :
Ad Diaconatus vel Presbyterii insignia maturæ ætatis consecratione perveniant.Ordericus Vitalis lib. 5. pag. 587 :
Præfatus puer crevit, et usque ad Presbyterium ascendit.
Prestraige, eodem sensu, in Lit. remiss. ann. 1392. ex Reg. 144. Chartoph. reg. ch. 175 :
Jehan Durlin, Pierre Durlin filz de Jehan Durlin prestre, nez en loyal mariage avant ledit Prestraige, etc.
Γηρουσία, πρεσβυτέριον, πλῆθος γερόντων.Lucæ 22. v. 66 :
Συνήχθη τὸ πρεσβυτέριον τοῦ λαοῦ.Act. 22. v. 5 :
Καὶ πᾶν τὸ πρεσβυτέριον.Adde 1. ad Timot. cap. 4. v. 13.
Et desolatam per lapsum quorundam Presbyterii nostri copiam gloriosis Sacerdotibus adornaret.Idem Epist. 46 :
Omni actu igitur ad me perlato, placuit contrahi Presbyterium.Adde Epist. 49. Liberius Papa in Epistola de exilio suo :
Sicuti teste est omne Presbyterium Romanæ Ecclesiæ.Collatio Carthag. I. can. 130 :
Adeodatus Episcopus dixit, In diœcesi mea est ordinatus, ex Presbyterio meo est, etc.Epiphanius Cypri Episcopus :
Ordinavimus Presbyterum, et iisdem verbis, quibus antea suaseramus, impulimus, ut sederet in ordine Presbyterii.Epistola Bonifacii PP. apud Holstenium in Collect. Romana :
QuæS. Hieronymus in Esaiæ cap. 3 :(epistola) Presbyterio universo complacuit.
Et nos habemus in Ecclesia nostra Senatum nostrum, cœtum Presbyterorum.
Sacerdotum aliorumque Clericorum Ecclesiis servientium honores a Laïcorum discrete apparere convenit. Quamobrem nulli Laicorum liceat in eo loco, ubi Sacerdotes, reliquive Clerici consistunt, quod Presbyterium nuncupatur, quando Missa celebratur, consistere, ut libere ac honorifice possint sacra officia exercere.Quod quidem Presbyterium cancellis distinguebatur a reliqua æde : prædictis enim addit Synodus Rom. sub Leone IV. cap. 33 :
Nec inter sacros cancellos ordinibus debitos, nisi permittente Episcopo, adtentent accederesæculares. Gelasius I. PP. Epist. 9. de Diaconis :
Non in Presbyterio residere cum divina celebrantur,... jus non habeant.Ordo Romanus :
Presbyteri in Presbyterio omnes permanent inclinati.Decretum Nicolai II. PP. contra Clericos concubinarios, apud Hugon. Flaviniac. pag. 193 :
Omnino contradicimus, ut Missam non cantet, neque Evangelium aut Epistolam ad Missam legat, neque in Presbyterio ad divina officia cum his, qui præfatæ constitutioni obedientes fuerint, maneat, etc.Anastasius in Leone III. pag. 121 :
Simul et rugas in ingressu Presbyterii pensant, etc.Pag. 127 :
Fecit eidem nutritori suo Presbyterium noviter totum marmoreum magnæ pulchritudinis, sculptum, compteque ornatum.Infra :
Tamque Presbyterium, quamque totam ecclesiam marmoravit.Ibidem :
Presbyterium ex marmoribus sculptis decoravit.Adde pag. 131. 132. 151. 155. 156. Charta Edgari Reg. Britanniæ ann. 973. tom. 1. Monast. Anglic. pag. 243 :
Virgini Mariæ Orientale altaris Presbyterium dedicans.Paulus Warnefridus in Chronico Episcoporum Metensium in Grodegango :
Hic fabricare jussit... altare ipsius atque cancellos, Presbyterium, arcusque per gyrum. Similiter et in Ecclesia B. Petri majore presbyterium fieri jussit.Gervasius Dorobernensis de Combustione Ecclesiæ Dorobern. :
Continebat hic murus Monachorum chorum, Presbyterium, altare magnum, etc.Mox :
De choro ad PresbyteriumCæsarius lib. 1. cap. 35 :tres erant gradus, de pavimento presbyterii usque ad altare gradus tres.
Dei Genitrix Maria de Presbyterio descendens, et Chorum more Abbatis circumiens, Monachis benedixit.Lib. 7. cap. 40 :
Dominam nostram vidi ante Presbyterium ejusdem Ecclesiæ.Adde lib. 8. cap. 11. 91. lib. 9. cap. 42. lib. 12. cap. 29. Chron. Abbatum Gemblacensium ann. 1076 :
Sepultus est ante gradus Presbyterii veteris Ecclesiæ, etc.Infra :
In illo Presbyterii novo ædificio, dum pro competentia operis pavimentum vetus aperitur, inter cætera, ut conjicere possumus, justorum corpora, quæ sicut inventa sunt, reliquit.Vide præterea Chartam Charitatis Cisterciensis cap. 4. Librum Usuum ejusd. Ordinis cap. 15. 22. Nicolaum II. PP. Epist. 8. ad Episcopos Galliæ, Sigebertum de translatione S. Sigeberti n. 2. Matthæum Westmonasteriensem ann. 1254. pag. 358. Vitam B. Simonis Comitis Crespeiensis cap. 8. etc. Presbyteri vero, quibus in presbyterio consistere jus erat,
Presbyterium, hoc est chorum Ecclesiæ de novo ibi construxit.Liber Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 43 :
Sacrista paret sal et aquam super gradum Presbyterii.Mox :
Postquam asperserit majus altare et Presbyterium, etc.Ordericus Vitalis libro 7. pag. 662 :
Ipsamque in Presbyterio inter chorum et altare sepelierunt.
Presbyteratus, Obventiones Presbyterii Parochialis. Ordericus Vitalis lib. 5. pag. 587 :
Concessi... Ecclesiam S. Germani et S. Vincentii, et sepulturas atriorum, et omnia, quæ ad Presbyterium pertinent.Idem lib. 8. pag. 669 :
Hinc illi Ecclesiam de Telliolo, et hoc quod habebat in Ecclesia de Dambleinvilla, et Presbyterium dedit : et hoc quod habebat in Ecclesia de Corneto cum Presbyterio concessit.Mox :
Et villam, quæ Chercabia dicitur, cum Ecclesia et Presbyterio.Tabularium Prioratus de Paredo fol. 70 :
Medietatem Ecclesiæ, omnium oblationum, introitum presbyteri ex toto, Presbyterium, medietatem omnium decimarum, etc.Fol. 71 :
Offerens Deo ad integrum... videlicet Presbyterium, offertas, cimiterium, decimas, etc.
Hæ sunt duæ tenuræ in mallo cum Presbyterio et parrochianis ecclesiæ B. M. de Bello-loco, et dono ipsas tenuras cum prædicta ecclesia.Charta ann. 1135. tom. 2. Hist. Eccl. Meld. pag. 29 :
Et quidquid ad Presbyterium ejusdem ecclesiæ pertinet.Vide Presbyteragium.
Ut Clericis Capuanæ Ecclesiæ... quartam inIdem lib. 12. Ep. 30 :Presbyterium eorum de hoc, quod ante Ecclesiæ singulis annis accesserit... distribuere studeat.
Eum in gratiam familiariter recepi, coram populo et Clero eum perduxi, Presbyterium ei auxi, in loco superiori inter Defensores posui.Thomas Stubbs in Act. Eboracensium Episcopor. de Gelasio PP. :
In solemnibus processionibus equitando factis, quando more Apostolico coronatus fuit, sicut in die Natalis Domini, Augustodunum, et die Epiphaniæ Cluniaci, Episcopus Hostiensis, qui Magister inter eos et dignior erat, eum parem sibi esse voluit, et peracto tantæ solemnitatis officio, Archiepiscopus sicut et sui Cardinales Bisanteos aureos, quod Presbyterium vocant, a domino Papa suscepit.Sugerius in Ludovico VI. :
Cœna ergo apud nos more Romano, et sumptuoso donativo, quod Presbyterium nominatur, celebrata, venerandam Domini Crucifixionem venerando prosequutus... pernoctavit.Acta Innocentii III. PP. :
Presbyterio per ordinem distributo, solenne convivium celebravit.Pacta conventa inter Clementem III. PP. et Romanos ann. 1188. ex volumine Cencii Camerarii :
Vos autemCeremoniale ejusdem Cencii :(Clemens PP.) dabitis Senatoribus, qui erunt per tempora, beneficia et Presbyteria consueta. Item Judicibus, Advocatis, et Scriniariis a Romano Pontifice ordinatis, et Officialibus Senatus Presbyteria consueta dabitis.
Præfecti navales, schola crucium, et Capellani tale Presbyterium, et taliter datum accipiunt, quale in die Paschæ superius nominatum recipiunt.Infra :
Familia quoque et Curiales Presbyterium habent juxta Camerarii voluntatem.Occurrit ibi pluries. Ceremoniale Rom. ex MS. Vaticano apud Raynaldum ann. 1272. de Consecrat. PP. :
Venit ad aliquem locum præparatum decenter, et ibi dat cuilibet Cardinali et Prælato Presbyterium.Et S. ipse
Papa sedet in sede, et quilibet Cardinalis et Prælatus vadit coram eo, et flexis genibus extrahit sibimet Cardinalis sive Prælatus mitram, et tenet apertam ante Papam, et ipse ponit illam pecuniam, quam dat ei in uno cypho argenteo Camerarius, et quam dicit liber Cameræ, qui vocatur Polycitus, et ille qui recipit pecuniam in mithra, osculatur genu domini PP. Clemens IV. PP. agens de Coronatione Imperatoris apud eumd. Raynaldum ann. 1311. n. 13 :
Consuevit autem Imperator larga Presbyteria omnibus exhibere, quibus ea, cum coronatur summus Pontifex, elargitur, videlicet Episcopis, Presbyteris et Diaconis, Cardinalibus, Primicerio et Cantoribus, Subdiaconis basilicariis, et regionariis, etc.Vide Manus et Roga.
Ritus dandi Prebyterium papæ cardinalibus et clericis nonnullarum ecclesiarum Urbis, nunc primum a Petro Moretto canonico investigatus et explanatus.