proclamare

proclamare [CL] 1 to proclaim, announce publicly (sts. expressing official or leg. directive); b (w. dir. speech); c (w. dependent cl., esp. as impers. pass.); d (transf., of non-verbal communication). e (pr. ppl. as sb. m.) one who proclaims. f (p. ppl. as sb. m.) one to whom proclamation has been made. 1230 rec[ipit] pannagium ac omnes aven’ gallin’ de redditu predicte foreste ‥, pannagium quando ~atur, et indictaciones si que fuerunt viz. de viridi et venacione Cart. Boarstall 560; s1355 hoc ‥ per edictum ~ari mandavit Avesb. f. 124; 1419 in testamento suo, ~ato et irrotulato secundum consuetudinem ‥ civitatis (Liber Albus) MGL I 450; 1458 de firmis terrarum de Knok ‥ que de mandato domini regis erant ~ate vaste pro venacionibus ExchScot 480; c1520 bannis ‥ solemniter ~atis Conc. Scot. I p. cclxxvi.  b dulcem melodiam ymnista modulaturus ~et et ‥ carmen triumphale decantet ‘bonum certamen certavi’ [II Tim. iv 7] Aldh. VirgP 18 p. 248; audivimus abbatissam ‥ clara voce ~are “sit gloria nomini Domini!” Bede HE IV 17 p. 245.  c alta voce ~astis quod ‥ Gir. SD 128; faciat ‥ in nundinis et ecclesiis parochialibus et mercatis non sepe set sepius solempniter ~ari quod ‥ Fleta 62; fecit ~ari [justiciarius] in itinere suo ‥ quod omnes ‥ brevia sua deliberassent State Tri. Ed. I 11; s1355 dominus rex ~ari fecit ‥ quod omnes magnates et homines armorum ‥ forent parati apud Sandwicum Avesb. f. 125v; in duobus plenis comitatibus publice faceret ~ari quod ‥ Herbertus ad alterum diem adveniret Meaux II 290; erga noctem ~ari fecit in buccina per medias acies, quod omnes ‥ se pararent ‥ ad assultum G. Hen. V 8.  d 1437 campanario ~anti obitum Mem. Ripon I 130.  e quam discretus in ~antibus zelus, et nulla penitus excusatio, nec murmuratio in proclamatis Ad. Scot TT 613C.  f in ~atis Ad. Scot TT 613C (v. 1e supra). 2 (~are caput, also w. ad amputandum) to declare a person (liable to execution). 1282 capud suum non fuit antea ~atum PS 1691/70; 1283 solvi faciatis Thome de Maundevill’ id quod sibi debetur pro capite Odonuild ~ato ad amputandum et quod idem Thomas ad scaccarium regis Dublin’ portari fecit, ut dicit Ib. 1684/40. 3 to call out (order). cibos preparo, dominus interim ad se celeri gradu servum properare, item itemque ~ando, imperat Pull. Sent. 869D. 4 to claim or assert. ventilata est causa de primatu, quem Lanfrancus Dorobernensis archiepiscopus super Eboracensem aecclesiam jure sue aecclesie ~abat W. Malm. GR III 298 (= Id. GP I 27); s1070 possessiones quamplures sui episcopatus ab Aldredo archiepiscopo ‥ sua potentia retentas, que tunc eo defuncto devenerant in regiam potestatem, viriliter ~abat, justiciamque inde fieri flagitabat Diceto Opusc. 202. 5 to protest or complain (in quots. absol.). dum ‥ collectio census fieret, ~abat ecclesia ‥ sed nihil profecit (Leg. Ed. retract.) GAS 637; dato die Lune proxima sequenti post festum Omnium Sanctorum ad ~andum omnes se obicere vel opponere volentes contra electum (Reg.) Hist. Roff. f. 4. 6 (mon.) to accuse (in chapter, cf. clamare 4). b (pr. ppl. as sb. m.) one who accuses (in chapter). c (p. ppl. as sb. m.) one who has been accused (in chapter). si frater peccans ‥ ~atus etiam abbati vel priori contumaciter respondere praesumpserit Lanfr. Const. 166; s1067 in somnis abbatem nuper mortuum videt in capitulo presidentem, ~ans [& ~antem] singulos et eos corrigens [& ~entem] Eul. Hist. I 405.  b 1298 quamdiu in capitulo de regulari disciplina tractatur nullus loquatur nisi ~ans, proclamatus, et judex Reg. Cant. II 816.  c 1298 nullus loquatur nisi proclamans, ~atus, et judex Reg. Cant. II 816.