proclivis
proclivis, sloping, steep, going downward, downhill
- I Lit. (rare; not in Cic. or Caes.: solum, Varr. R. R. 2, 2, 7: per proclivem viam duci, Liv. 35, 30: omnia procliva sunt; facile descenditur, Sen. Apoc. 13.—Subst.: prōclīve, is (or prōclīvum, i), n., a slope, descent, declivity: pelli per proclive, downhill, downwards, Liv. 5, 43, 2: adjuvante proclivo impetum militum, Front. Strat. 2, 2, 2 (al. proclivio): in proclive detrudi, Auct. B. Alex. 76: per proclivia devolare, Col. 9, 5, 1.—Of persons, going downwards or downhill (poet.), Claud. III. Cons. Honor. 178.—
- II Trop.
- A Downwards, descending, downhill, declining (rare but class.): proclivi cursu et facili delabi, Cic. Rep. 1, 28, 44: jam proclivi senectute, declining, drawing to a close, Ap. Flor. 4, p. 361; cf.: Junius mensis est jam proclivus in Julium, Sen. Ep. 86, 16.—Absol.: proclivi currit oratio, flows precipitately, Cic. Fin. 5, 28, 84; v. Madv. ad h. l.—
- B Inclined or disposed to a thing, liable, prone, subject; ready, willing (freq. and class.; mostly in a bad sense; cf. Cic. Tusc. 4, 12, 27, s. v. proclivitas; syn. propensus); constr. usually ad aliquid, more rarely with dat. or circa.
- α With ad: ingenium Hominum proclive ad lubidinem, Ter. And. 77: ad aliquem morbum proclivior, Cic. Tusc. 4, 37, 81: ergo et invidi et malevoli...quia proclives ad eas perturbationes, id. ib. 4, 12, 28: amicitia debet esse ad omnem comitatem facilitatemque proclivior, id. Lael. 18, 66.—
- β With dat. (poet.): sceleri proclivis egestas, Sil. 13, 585.—
- γ With circa (post-Aug.): eritque judex circa modestiam juris probatione proclivior, Quint. 4, 5, 21.—
- C Steep, unsafe, untrustworthy; and hence, obscure, unintelligible: fecisti modo mi ex proclivo planum, you make it plain, Plaut. Mil. 4, 2, 28 (1018): faciam hanc rem planam ex proclivā tibi, id. Rud. 4, 4, 90 (1134): nam iste proclive'st quod jubes me plane conlocare, id. As. 3, 3, 73 (663).—
- 2 Transf., easy to be done: proclivia anteponuntur laboriosis, Cic. Top. 18, 69: illa facilia, proclivia, jucunda, id. Part. 27, 95: ut fingendi proclivis esset ratio, id. Rep. 2, 10, 17: proclivus impetus, Lucr. 6, 728: cum proclivior faciliorque jactus sit ex supernis in infima, Gell. 9, 1, 2: dictu quidem est proclive, easy to be said, Cic. Off. 2, 20, 69: quod est multo proclivius, much easier, id. Rep. 1, 6, 11.— Absol.: in proclivi, easy: tam hoc quidem tibi in proclivi, quam imber est, quando pluit, as easy, Plaut. Capt. 2, 2, 86 (336): id. faciam, in proclivi quod est, Ter. And. 701: alia omnia in proclivi erunt, will be easy, Sall. Or. ad Caes. 2, 8; v. planum.—Hence, adv., in two forms, prōclīvē and prō-clīvĭter (cf. Gell. 10, 24; Macr. S. 1, 4).
- A Downwards: proclive labuntur, rush downwards, Cic. Tusc. 4, 18, 42 Kühn. and Moser N. cr. (B. and K. proclivi); Lucr. 2, 455 Lachm.; cf. sublime ferri, under sublimis.—Comp.: labi verba proclivius, i.e. more rapidly, Cic. Or. 57, 191; cf.: quin proclivius hic iras decurrat ad acris, Lucr. 3, 311.—
- B Easily: facile et procliviter persuadere, Castric. ap. Gell. 1, 6, 6.—Comp.: multo proclivius, Lucr. 2, 792.
‘respiciens Mambre’ [], i. conspicuus et confinis erat et ~is in situ loci et omnes arbores ejus Gen. xxiii 17
~ior,forðloten
a capite ‥ Arietis computatione incepta, si infra prima tria reperiatur signa, eritelmeil , id est obliquatio ipsius [solis ] ‥ septentrionalis et ~is
jam ‥ Phebo in oceanum ~i
vulgus ergo et populus, cujus vita et intentio erat ~a ad malum omni tempore
multos ‥ olim amicos ~iores in hostem quam in fidem expertus
quia modo omnia magis ad pejus quam ad melius sunt ~ia
Franci ‥ ferociores erant et intractabiliores, et ob id ad omne malum ~iores
~is ad odium inimici
obnoxium infinitis necessitatibus, erumnosum, ~um ad vitia, invalidum ad virtutes
cum ‥ ~is sit cursus ad voluptates
longe ‥ in clementiam pietate ~ior
cum pluribus de nobilioribus, quorum mens sanior erat et ad rem publicam ~ior
- 1. hellend, dalend, ook metaf. [via; saxum]; ➤ per of in proclive (berg)afwaarts; proclivi cursu delabi; (metaf.) proclivius in perniciem labi;
- 2. (metaf.) geneigd, bereid(willig) tot (meestal in negatieve zin) (m. ad) [ad morbum; ad comitatem; ad libidinem];
- 3. (metaf.) gemakkelijk (uitvoerbaar) [impetus]; ➤ proclive est dictu (m. aci.) het is makkelijk om te zeggen; subst.: in proclivi esse (kom.) gemakkelijk zijn;
- 4. (Plaut.) (metaf.) moeilijk, duister (itt. planus).
偏。垂者。 — ad libidinem 偏於淫者。In proclivi est vel proclive est 方便。容易。
Suggest a Translation
See an image
- pro + clivus, sloping, steep, going downward, downhill: per proclivem viam duci, L.: undae, Ct.—As substn.: pelli per proclive, downhill, L.—Fig., downwards, descending, downhill, declining: proclivi cursu delabi.—Inclined, disposed, liable, prone, subject, ready, willing: proclives ad eas perturbationes feruntur: ingenium ad lubidinem, T.: ad aliquem morbum proclivior.—Easy: fingendi ratio: quae utroque proclivia esse, si fortunā uti vellet, L.: dictu proclive, easy to say: quod est multo proclivius, much easier: quibus erat proclive tranare flumen, Cs.— As substn.: in proclivi esse, T.: ut anteponantur proclivia laboriosis.
-
…. p. pravitas διαστροφή. principatus ἡγεμονικόν principium ἀρχή ἀρχή, στοιχεῖον probabile v. πιθανόν proclivitas εὐεμπτωσία, proclivis. προηγμένα praecipua vel producta v. etiam commoda pronuntiatum v. ἀξίωμα prudentia φρόνησις pudor αἰσχύνη pulchritudo animi pulchrum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…pabulandi aut frumentandi causa progressi, hos levis armaturae Lusitani peritique earum regionum caetrati citerioris Hispaniae consectabantur ; quibus erat proclive tranare flumen, quod consuetudo eorum omnium est, ut sine utribus ad exercitum non eant. At exercitus Afrani…
Julius Caesar, Civil War
-
…vitam. vide rursus retro dato hoc dandum erit illud. Quod vestri non item. Tria genera bonorum ; proclivi currit oratio. venit ad extremum ; haeret in salebra. cupit enim dicere nihil posse ad beatam vitam deesse…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…sed ratione a se deiecta diceret. ergo ut optuma quisque valetudine adfectus potest videri ut natura ad aliquem morbum proclivior, sic animus alius ad alia vitia propensior. qui autem non natura, sed culpa vitiosi esse dicuntur ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…. Quare qui convenit polliceri operam suam rei publicae tum denique, si necessitate cogantur cum, quod est multo proclivius, nulla necessitate premente rem publicam regere nesciant. Equidem, ut verum esset sua voluntate sapientem descendere ad rationes…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…violatum videbitur, compensandum. Sed cum in hominibus iuvandis aut mores spectari aut fortuna soleat, dictu quidem est proclive, itaque volgo loquuntur, se in beneficiis collocandis mores hominum, non fortunam sequi. Honesta oratio est ;…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…Gracchi sustinuimus. De C. Gracchi autem tribunatu quid exspectem non libet augurari ; serpit deinde res, quae proclivis ad perniciem, cum semel coepit, labitur. videtis in tabella iam ante quanta sit facta labes, primo…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…propriis rerum notis posita tota est. Sed appellemus docendi gratia veri simile quod plerumque ita fiat, ut adulescentiam procliviorem esse ad libidinem, proprie autem notatum argumentum quod numquam aliter sit certumque declaret, ut fumus ignem. Veri…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…trochaeum. Quod enim paean habebat tris brevis, dactylus autem duas, brevitate et celeritate syllabarum labi putat verba proclivius contraque accidere in spondeo et trochaeo ; quorum quod alter e longis constet alter e brevibus, fieri alteram nimis…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…et levandi locum. itaque illud alterum, quod dixi, litterarum genus cotidie mihi, ut spero, fiet proclivius, ut etiam polliceri possim. id re quam verbis faciam libentius. tu velim existimes et pluris te amicos…
Cicero, Epistulae ad Familiares