prolabor
prolabor, to glide forward, slide along, slip
- I Lit.: at Canis ad caudam serpens prolabitur Argo, Cic. poët. N. D. 2, 44, 114; Prop. 1, 20, 47: ruit prolapsa moles, of the sea, Att. ap. Cic. N. D. 2, 35, 89: collapsus pons, usque alterius initium pontis prolabi eum leniter cogebat: alii elephanti pedibus insistentes, alii clunibus subsidentes prolabebantur, to slide along ... slide forward, Liv. 44, 5 sqq.: velut si prolapsus cecidisset, terram osculo contigit. id. 1, 56: equus prolapsum per caput regem effudit, falling down, id. 27, 32: ex equo, id. 27, 27: ex arbore altā prolapsus, Plin. 27, 8, 45, § 69; Ov. Ib. 223; cf.: prolapsus in cloacae foramen, Suet. Gram. 2: prolapsa Pergama, fallen down, fallen to ruin, Verg. A. 2, 555: Laodicea tremore terrae prolapsa, Tac. A. 14, 27.—
- II Trop.
- A To go forward, go on, to proceed or come to, fall into any thing: me longius prolapsum esse, quam ratio vestri judicii postularit, have gone farther, i. e. have said more, Cic. Caecin. 35, 101: libenter ad istam orationem tecum prolaberer, would go on, be led on, id. Leg. 1, 20, 52: in misericordiam prolapsus est animus, Liv. 30, 12: in rabiem, Tac. A. 1, 31: ad seditiones, id. ib. 4, 18: ad jurgia, id. ib. 2, 10: ad superbiam, id. ib. 11, 17 fin.; Amm.23, 6, 1.—
- B To slip out, escape: ne quod ab aliquā cupiditate prolapsum verbum videatur, Cic. Font. 13, 28 (9, 18).—
- C To fall, fail, err: timore, Cic. Quint. 24, 77: cupiditate, id. Att. 1, 17, 19: cupiditate regni, Liv. 40, 23: nimio juvandi mortales studio, Plin. 28, 8, 29, § 118.—
- D To fall to decay, to sink, decline, go to ruin: huc unius mulieris libido est prolapsa, ut, etc., Cic. Cael. 20, 47; cf.: eo prolapsi sunt mores, ut, etc., Sen. Contr. 15: ita prolapsa est (juventus), ut coërcenda sit, Cic. Div. 2, 2, 4: ad id prolapsae, Tac. A. 12, 53: in aliquod dedecus, Val. Max. 2, 1, 5: prolapsum clade Romanum imperium, Liv. 23, 5, 14: rem temeritate ejus prolapsam restituit, id. 6, 22; 45, 19: studio magnificentiae, Tac. A. 3, 55.—
- E To fall away from grace (eccl. Lat.), Vulg. Heb. 6, 6.
- 1. naar voren of vooruitglijden, vooruitglippen, vooruitroetsjen; ➤ canis ad caudam serpens prolabitur; alii (elephanti) pedibus insistentes, alii clunibus subsidentes prolabebantur (Liv.);
- 2. naar beneden vallen of glijden [ex arbore alta; ex equo; in foramen];
- 3. (v. gebouwen) instorten, neerstorten; ➤ aedes Iovis prolabitur; Pergama prolapsa;
- 4. (metaf.) vervallen, in verval raken [studio magnificentiae]; ➤ prolapsa disciplina; ad id prolapsae; prolapsum clade Romanum imperium; prolapsa est iuventus; eo prolapsi sunt mores ut (Sen.);
- 5. struikelen, een fout maken [cupiditate regni; timore; dulcedine urbanitatis];
- 6. terechtkomen, zich laten meeslepen, raken in (m. in m. acc.; ad) [ad superbiam; in rabiem; ad seditiones]; ➤ in misericordiam prolapsus est animus (Liv.); huc libido prolapsa est.
滑倒。舛錯。— in caput 跌於頭上。— in misericordiam 漸偏于慈。— in multis rebus 多謬。— longius 不覺言之而長。— ex alvo 生下。Cum peroraret timore prolapsus est 収結之言惶而失序。
Suggest a Translation
See an image
- to glide forward, slide along, slip: at Canis ad caudam serpens prolabitur Argo, C. poët.: conlapsus pons, usque ad alterius initium pontis prolabi eum leniter cogebat, to slide along, L.—To fall forward, tumble, fall in ruins: equus cum prolapsum per caput regem effudisset, who fell headlong, L.: prolabens ex equo, L.: pro lapsa Pergama, ruined, V.: ipsis adminiculis prolapsis corruere, sliding from under them, L.—Fig., to go forward, be led on: me longius prolapsum esse, quam, etc., have spoken at more length: in misericordiam prolapsus est animus victoris, L.— To slip out, escape: ab aliquā cupiditate prolapsum verbum.—To fall, fail, err, be led astray: timore: cupiditate regni, L.—To fall to decay, sink, decline, go to ruin: ita prolapsa est (iuventus) ut coërcenda sit: rem temeritate eius prolapsam restituit, L.
-
…demissis flumina palmis innixus dextro plena trahens umero. cuius ut accensae Dryades candore puellae miratae solitos destituere choros, prolapsum leviter facili traxere liquore tum sonitum rapto corpore fecit Hylas. cui procul Alcides iterat responsa, sed illi nomen…
Propertius, Elegies
-
…afferre maius meliusve possumus, quam si docemus atque erudimus iuventutem, his praesertim moribus atque temporibus, quibus ita prolapsa est, ut omnium opibus refrenanda atque coercenda sit nec vero id effici posse confido, quod ne postulandum quidem…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…fervidus ille Canis stellarum luce refulget. post Lepus subsequitur curriculum numquam defesso corpore sedans at Canis ad caudam serpens prolabitur Argo. hanc Aries tegit et squamoso corpore Pisces Fluminis inlustri tangentem corpore ripas. quem longe serpentem et manantem…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…aliam civitatem. non me praeterit, recuperatores, tametsi de hoc iure permulta praetereo, tamen me longius esse prolapsum quam ratio vestri iudici postularit. verum id feci, non quo vos hanc in hac causa defensionem desiderare arbitrarer…
Cicero, Pro Caecina
-
…tanta moles labitur fremibunda ex alto ingenti sonitu et spiritu prae se undas volvit, vertices vi suscitat, ruit prolapsa, pelagus respergit reflat ; ita dum interruptum credas nimbum volvier, dum quod sublime ventis expulsum rapi saxum aut…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…dicatis pro testimonio sed etiam quibus verbis utamini, ne quod minus moderate positum, ne quod ab aliqua cupiditate prolapsum verbum esse videatur ; voltu denique laboratis ne qua significari possit suspicio cupiditatis, ut et, cum proditis ,…
Cicero, pro Fonteio
-
…quas ego non solum tuli sed etiam ornavi. Asiam qui de censoribus conduxerunt questi sunt in senatu se cupiditate prolapsos nimium magno conduxisse, ut induceretur locatio postulaverunt. ego princeps in adiutoribus atque adeo secundus ; nam ut illi…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, nihil Baiae denique ipsae loquuntur illae vero non loquuntur solum verum etiam personant, huc unius mulieris libidinem esse prolapsam ut ea non modo solitudinem ac tenebras atque haec flagitiorum integumenta non quaerat sed in turpissimis rebus frequentissima celebritate et…
Cicero, pro Caelio
-
…, cum contra dicturus esset Hortensius et cum me esset attente auditurus Philippus, fore uti permultis in rebus timore prolaberer. dicebam huic Q. Roscio, cuius soror est cum P. Quinctio, cum a me peteret et…
Cicero, pro Quinctio
-
…et multis. Quibus auditis, cum stantes propius milites acriter inflammati, eum appeterent trucidandum, ad genua sua prolapsum, imperator paludamento protexit, indeque reversus in regiam cum antegressum eum vidisset supplicemque iacentem orare, ut levandi causa…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum